Në shtetin e Edi Ramës, rritet kërkesa për dado filipinase për fëmijët shqiptar

Agjencitë e ndërmjetësimit raportojnë rënie të kërkesës për dado vendase, por vihet re një trend në rritje i kërkesës për filipinase. Kërkesa në rritje në Tiranë po nxitet nga pagesa mujore 600 deri në 700 euro për orare pune shumë më fleksibël sesa punësimi i kujdestareve vendase dhe mungesa e shërbimeve publike.

Gjithashtu ka rënë numri i grave që emigrojnë në Europë për dado, për shkak të shtimit të punësimeve sezonale në Jug gjatë sezonit turistik. Ekspertët ngrenë shqetësimin se tregu ende vijon të jetë informal dhe i pakontrolluar për kualifikime.

Nga Hong Kongu në Tiranë

Sinagoan, 46-vjeçaren nga Filipinet, e takuam në një nga qendrat tregtare të Tiranës, teksa shëtiste Elën 3-vjeçare për të cilën kujdeset që kur ishte vetëm 3 muajshe.

Ajo tregon se prej më shumë se dy vitesh punon në një familje në Tiranë si dado dhe herë pas here shpërngulen edhe në banesën e punëmarrësit në Gjirin e Lalëzit për t’u përkujdesur për vajzën 3-vjeçare.

Sinagoa rrëfen se në Shqipëri ka ardhur pasi u largua nga puna në Hong Kong, ku gjithashtu punonte si dado në një familje. Ajo ka ardhur nëpërmjet një agjencie punësimi, por sipas saj, kjo agjenci tashmë nuk ekziston (ajo nuk pranoi të fotografohej).

Pagesa mujore e saj është 650 euro, ku përfshihen akomodimi dhe ushqimi që i sigurohen nga familja shqiptare që e ka punësuar.

“Rreth 500 apo 550 euro në muaj nga paga ia dërgoj familjes sime. Në Filipine kam bashkëshortin dhe dy fëmijë. Pjesën e mbetur prej 100 apo 150 eurosh e shpenzoj për daljet që bëj zakonisht gjatë fundjavës.

Çdo të diel mblidhemi me mikeshat e mia nga Filipinet për të kaluar kohën së bashku. Më është dashur të emigroj, pasi pagesat në Filipine janë shumë të ulëta dhe nuk arrin të përballosh jetesën”, shprehet ajo.

Sinagoa thotë se ndihet shumë mirë në Shqipëri. Për vajzën për të cilën kujdeset, ajo shton se ka krijuar afrimitet të madh dhe se në raste gjatë natës fle në të njëjtën dhomë me të.

Nëse vite më parë punësimi i dadove filipinase që jetonin brenda shtëpisë së punëmarrësit bëhej vetëm nga familjet e pasura, aktualisht punësimi i tyre në Tiranë po kthehet në trend.

Disa familje punëmarrëse të kontaktuara nga “Monitor” pohuan se skema për pagesën e tyre është pothuajse e njëjtë. Kryesorja është që dados filipinase i sigurohet akomodim brenda shtëpisë, përfshirë edhe ushqimin falas dhe pagë mujore nga 600, 650 deri në 700 euro në muaj.

Kërkesa rezulton më e madhe për dado të huaja dhe është në rritje nga çiftet e bashkëshortëve të punësuar në profesione si arkitektë, punonjës të mediave në televizione informative, të cilët janë të detyruar të punojnë me orare të zgjatura.

13% të aplikimeve për leje qëndrimi në 2025 ishin nga filipinasit

Në vitin 2025 sipas të dhënave të Policisë së Shtetit ishin 2,213 shtetas nga Filipinet të pajisur me leje qëndrimi. Krahasuar me 2024 numri i tyre u rrit rreth 130 për qind.

Në total në 2025 numri i të huajve të pajisur me leje qëndrimi arriti në 27,514 shtetas. Në raport me 2024 numri u rrit rreth 22 për qind. Për vitin 2025 shtetasit nga Filipinet të pajisur me leje qëndrimi përbënë 8 për qind të totalit.

Gjatë vitit 2025, në regjistrin elektronik për të huajt janë përpunuar 19,321 aplikime për leje qëndrimi. Krahasuar me vitin 2024, numri i aplikimeve të reja u rrit me rreth 6,145 aplikime, apo 47 për qind më shumë aplikime se një vit më parë.

Për herë të parë, në vitin 2025 aplikuan për leje qëndrimi në Shqipëri 2,415 shtetas nga Filipinet. Sipas të dhënave të Regjistrit Elektronik për të Huajt, FER, vënë në dispozicion për “Monitor” nga Policia e Shtetit, shtetasit nga Filipinet që aplikuan për herë të parë për leje qëndrimi përbënë rreth 13 për qind të totalit.

Shtetësitë kryesore që kanë aplikuar për herë të parë për leje qëndrimi kryesohen nga India me 2,691 aplikime, që përbën 14 për qind të totalit; Filipinet me 2,415 aplikime ose 13 për qind; Italia me 2,239 aplikime ose 12 për qind; Egjipti me 2,198 aplikime ose 11 për qind; Kosova me 1.813 aplikime ose 9 për qind; Turqia me 1,441 aplikime ose 8 për qind, SHBA me 606 aplikime ose 3 për qind; Mianmari me 506 aplikime ose 3 për qind; Rusia me 442 aplikime ose 2 për qind dhe Ukraina me 312 aplikime ose 2 për qind.

Për vitin 2025, nga totali i aplikimeve, 65 për qind e tyre ishin për leje unike punësimi, e ndjekur nga aplikimet për bashkim familjar që përbënë 13 për qind apo rreth 5 për qind e tyre ishin për qëllime studimi. Ndërsa numri i shtetasve të huaj që aplikuan për leje të përhershme qëndrimi ishte 40 apo 0.2 për qind të totalit të numrit të aplikimeve për vitin 2025.

Sipas të dhënave nga Policia e Shtetit, nga totali i aplikimeve për 2025, sipas të dhënave 7,049 apo 36.4% e aplikimeve janë nga femra dhe 12,272 apo 63.6 për qind nga meshkuj.

Tregu i dadove, si po ndryshon kërkesa

Për vitin 2025 në rang vendi, sipas të dhënave nga databaza e portalit “Çelësi” dhe agjencisë së rekrutimit “Profesionisti” dhënë për “Monitor” u publikuan 1,312 njoftime për punësim dadoje për fëmijët.

Krahasuar me 2024 nga të dhënat rezulton se numri i njoftimeve për punësim babysitter ra 5 për qind.

Drejtuesit e Agjencive të Ndërmjetësimit në Tiranë, të specializuara për ndërmjetësimin e punësimit të kujdestareve për fëmijë, për të moshuar apo edhe për punonjëse për mbarëvajtjen e shtëpisë, pohojnë se në tërësi, kërkesa për këto profesione sivjet është me rënie krahasuar me vitin paraardhës.

Rënia e kërkesës, sipas tyre, po ndikohet nga një sërë faktorësh, përfshirë pagat e larta që kërkohen prej punonjëseve kundrejt punës me orare të pakta dhe pa fleksibilitet ndaj kërkesave të punëmarrësve, të cilat gjithashtu, po ndikojnë drejt transformimit të këtij tregu.

Së pari, agjencitë e ndërmjetësimit për punësim të kujdestareve, pohojnë se këtë vit po hasin kërkesë në rënie për profesionin e dados shqiptare, por ka rritje të kërkesës për punësimin e grave filipinase si dado për fëmijët.

Albana Uku, drejtuese e një prej agjencive të ndërmjetësimit për dado fëmijësh dhe kujdestarë të moshuarish, pohoi për “Monitor” se në treg, kërkesa është e lartë vetëm për dado filipinase, teksa është me rënie për punësim të punonjësve shqiptarë.

Zonja Uku thekson se arsyeja kryesore e rënies së kërkesës për dado shqiptare është ndikuar nga pagesat e larta që kërkohen prej tyre dhe mungesa e fleksibilitetit në oraret e punës. Ndër të tjera, ajo shton se për këtë profesion, oferta vijon të mbetet pa kualifikime profesionale.

“Për këtë vit, në tërësi, kërkesa për profesionet e kujdestarëve të fëmijëve është shfaqur me rënie, por është rritur kërkesa për dado filipinase, shërbim që nuk ofrohet nga agjencia jonë. Ulja e kërkesës për dadot vendase është e lidhur me rritjen e numrit të fëmijëve që po frekuentojnë çerdhet apo kopshtet dhe pagesat e larta për kujdestare fëmijësh.

Aktualisht nëse një familje shqiptare punëson dado për kujdesin e fëmijës, paga e kërkuar prej tyre varion nga 50 mijë deri në 60 mijë lekë në muaj për 8 orë punë në ditë nga e hëna në të premte. Duhet theksuar se në këtë kategori profesioni ende mungon kualifikimi, pavarësisht se gratë që ushtrojnë këtë profesion janë ish-mësuese apo ish-edukatore fëmijësh”.

Zonja Uku shpjegon se arsyeja kryesore e rritjes së kërkesës për dado filipinase në Tiranë lidhet me leverdishmërinë e pagesës kundrejt fleksibilitetit të orareve të punës.

“Dadot e huaja janë më të kërkuara për shkak të fleksibilitetit të orareve të punës, pasi ato banojnë në një shtëpi me punëmarrësin dhe paguhen deri në 600 euro në muaj.

Për shumë familje financiarisht, kjo është më e leverdishme, por mbi të gjitha më e përshtatshme për organizim oraresh, kundrejt punësimit të një punonjëse që qëndron 6 apo 8 orë në ditë me pagë mujore 50 mijë apo 60 mijë në muaj”, nënvizon zonja Uku.

Gladiola Balliu me profesion arkitekte, nënë e një vajze të moshës 2-vjeçare dhe në pritje të fëmijës së dytë, prej disa muaj ka të punësuar një dado nga Filipinet e cila jeton në shtëpinë e saj. Gladiola pohon për “Monitor” se fillimisht nuk kishte menduar të merrte një dado filipinase, por mendimi i ndryshoi nga përvoja e pasuksesshme për të punësuar një dado shqiptare.

Dadoja filipinase e punësuar në familjen e saj paguhet rreth 600 euro në muaj (përfshirë akomodim, ushqim falas dhe sigurime shoqërore dhe shëndetësore që paguhen nga prej punëmarrëses).

Gladiola Balliu nënvizon se oraret fleksibël dhe qëndrueshmëria e dadove janë arsye kryesore që e shtynë të punësonte një të huaj për kujdesin e shtëpisë dhe fëmijëve.

“Fillimisht nuk kisha menduar të merrja një dado filipinase, pasi po kërkoja një punonjëse vendase për punë shtëpie disa herë në javë. Por ishte e vështirë të gjeja dikë të qëndrueshme, me orare më të gjata dhe kërkesa të përballueshme.

Dadoja aktuale na u rekomandua nga një mik i afërt dhe vendosëm ta provonim. Ka rezultuar shumë e sjellshme, e rregullt dhe e përkushtuar dhe nuk ka nevojë për udhëzime të vazhdueshme. Ajo e merr punën shumë seriozisht, pasi me të ardhurat që siguron në Shqipëri, garanton jetesën për 4 fëmijët në Filipine.

Pagesa mujore është 600 euro. Dados gjithashtu i paguhen rregullisht çdo muaj sigurimet shoqërore dhe shëndetësore, përfshirë strehimin dhe ushqimin brenda shtëpisë. E gjithë kostoja shkon afërsisht rreth 1,000 euro në muaj.

Orari i punës nis nga ora 09:00 e mëngjesit deri në 13:00 dhe vijon nga ora 15:00 deri në 19:00. Krahasuar me ofertat që kemi pasur nga dado shqiptare, të cilat kërkonin paga deri në 800 euro në muaj për një orar të kufizuar prej 6 orësh, kjo zgjidhje ka rezultuar më funksionale për familjen tonë”, pohon ajo.

Si ka ndryshuar në dekadën e fundit numri i fëmijëve që frekuentojnë kopshtin

Sipas të dhënave të INSTAT për vitin 2024, numri i fëmijëve që frekuenton kopshtin në rang vendi ishte 65,9 mijë. Krahasuar me 2023, numri i fëmijëve që frekuentojnë kopshtin ra me 1%.

Në vitin 1991, sipas të dhënave të INSTAT, numri i fëmijëve të regjistruar në kopsht ishte 108,8 mijë fëmijë. Pas kësaj periudhe, deri në vitin 2010, numri i fëmijëve të regjistruar në institucionet parashkollore, rezultoi me rënie.

Më tej në 2011 pati një shtim të numrit të fëmijëve në masën 5% në raport me vitin paraardhës. Tendenca rritëse vijoi deri në vitin 2016. Nga 2017 deri në 2023, numri i fëmijëve frekuentues të kopshteve vijoi sërish tendencën rënëse.

Dadot shqiptare emigrojnë në Jug

Ndër vite, pagesat për dado që punojnë brenda vendit kanë shënuar tendencë rritëse. Sipas të dhënave të marra nga tregu i punësimit të grave në këtë sektor nga agjencitë e ndërmjetësimit, rezulton se pas periudhës së pandemisë së Covid-19, pagesat për kujdestaret e fëmijëve brenda vendit janë rritur 50 deri në 80%.

Sipas të dhënave të tregut, për një dado me eksperiencë, pagesat mujore neto variojnë nga 50 mijë lekë për 6 orë punë në ditë deri në 80 mijë lekë për 8 orë punë. Kushtet e punës për përfitimin e këtyre pagesave përfshijnë kujdesin për 1 fëmijë, 8 orë në ditë, gjatë 5 ditë të javës.

Nëse e punësuara do të kujdeset për 2 fëmijë, pagesa mujore arrin deri në 80 mijë lekë. Në disa raste, sipas burimeve nga tregu, pagesat për dado arrijnë edhe deri në 1,000 euro në muaj.

Drejtuesit e agjencive të punësimit pohojnë se komisionet që paguajnë punëmarrësit këtë vit janë rritur ndjeshëm. Ndryshe nga vitet e mëparshme, kur familjet ose punëmarrësit paguanin një komision një herë, me vlerë që varionte nga 10% deri në 60–100% të pagës mujore të së punësuarës, sivjet agjencitë aplikojnë një strukturë të re tarifash.

Komisioni bazë fillon nga 50% e pagës mujore të së punësuarës që paguhet prej punëmarrësit dhe është shtuar edhe një komision shtesë prej 10% të pagës mujore që paguhet nga të punësuarat për agjencitë e ndërmjetësimit.

Rritje ka pasur edhe për pagesat për dado jashtë Shqipërisë.

Nëse në 2024, pagesat për dado të punësuara nisin nga 800 deri në 1,000 – 1,100, sivjet pagesat nisin nga 1,000, 1,200 deri në 1,300 në muaj. Në rrjetet sociale më së shumti hasen njoftime për punësim dadoje apo punonjësve për kujdesin e të moshuarave nga familjet emigrante që jetojnë në Zvicër, Gjermani apo Belgjikë.

Kërkesat për punësim për kryerjen e këtyre shërbimeve jashtë Shqipërisë përfshijnë si kusht kryesor qëndrimin 24 orë të së punësuarës në shtëpi, duke ofruar akomodim dhe ushqim falas.

Por për drejtuesen e një prej agjencive për ndërmjetësimin e punësimit të kujdestarëve, znj. Albana Uku, në vitin 2025 ka pasur rënie të lartë të kërkesës së grave për të emigruar jashtë për t’u punësuar si dado.

Znj. Uku thotë se tkurrja e emigrimit është ndikuar nga shtimi i kërkesës për punësime sezonale në Jug të vendit, si sanitare apo pjatalarëse në restorante apo hotele me pagesa nga 800 deri në 1,000 euro në muaj.

“Vjet kemi pasur një numër të lartë kontratash ndërmjetësimi për punësim gjatë sezonit turistik të grave në Jug të vendit, në disa raste edhe në Durrës, për pozicione pune kameriere apo pjatalarëse.

Më së shumti ishin gra që emigronin jashtë për t’u punësuar si dado me pagesa 1 mijë euro në muaj. Por për to vjet u pa si më i leverdishëm punësimi sezonal me pagesa nga 800 deri në 1,000 euro në muaj sesa emigrimi. Tendencat pritet të vijojë edhe për këtë sezon turistik”.

Tregu i punësimit të kujdestarëve vijon të mbetet informal

Tregu për punësimin e kujdestareve në familje vijon të jetë informal.

Prej disa vitesh, tregu për rekrutimin e kujdestareve të fëmijëve dhe të moshuarve është organizuar me modelin e punësimit nëpërmjet agjencive ndërmjetësuese. Familjet e interesuara mund t’i drejtohen për punësim personeli agjencive të ndërmjetësimit.

Por nga agjencitë garantohet vetëm ndërmjetësimi për punësimin, pasi për këto profesione vijohet të mos firmoset një kontratë pune dhe të punësuarve të mos u paguhen sigurimet shoqërore dhe shëndetësore.

Erald Pashaj, administrator i EPPC Albania dhe Kosovë, e specializuar në fushën e trajnimit dhe zhvillimit të stafeve, shpjegoi më herët për “Monitor” se një familje që punëson për këtë lloj shërbimi e ka të pamundur të sigurojë punonjësin, pasi nevojitet të funksionojë si biznes, i regjistruar me NIPT.

Të vetmit që arrijnë të sigurojnë këta të punësuar janë familjet sipërmarrëse. Nëse një familje sipërmarrëse punëson një kujdestar, e regjistron si të punësuar nëpërmjet biznesit të tij. Numri i tyre është shumë i pakët. Për rrjedhojë, jo vetëm tregu i punësimit të dadove dhe të kujdestarëve të familjes, por edhe të punësimit të shoferëve në familje, janë punësime të paformalizuara, janë informale.

“Në vend nuk ekzistojnë agjenci të mirëfillta punësimi për këto lloje shërbimi, vetëm nëpërmjet të cilave mundësohet kontrata e punës dhe pagesat e sigurimeve shoqërore dhe shëndetësore. Ndërsa agjencitë e ndërmjetësimit nuk mund të formalizojnë këtë treg pune, pasi objekt veprimtarie kanë ndërmjetësimin”, u shpreh më herët zoti Pashaj.

Edhe sociologu Gëzim Tushi ka theksuar më herët kërkesën për adresim të kualifikimit dhe rregullimit të tregut (dadove apo kujdestarëve) me qëllim që të garantohet ofrim shërbimesh për të moshuarit përmes një procesi të monitorimit të aftësive dhe njohjes së standardeve specifike për këtë moshë./Monitor/