Pse ka ngecur zbatimi i ligjit të rivlerësimit të apartamenteve

Janë të shumtë pronarët e apartamenteve dhe drejtues të agjencive imobiliare në pritje të zbatimit të ligjit “Për rivlerësimin e pasurive të paluajtshme” me tatim 5 për qind nga 15 për qind që është aktualisht.

Por ndonëse ligji është botuar në Fletoren Zyrtare dhe hyri në fuqi më 22 janar 2026 për zbatimin e tij e tij ende nuk janë miratuar aktet nënligjore.

Burime nga Ministria e Financave sqaruan për “Monitor” se zbatimi i ligjit pritet të bëhet paralelisht me çmimet e reja të referencës së shitblerjes së apartamenteve të propozuara për rrethet, të cilat ende nuk janë miratuar nga Këshilli i Ministrave. Hartimi i ndryshimeve të çmimeve të reja të referencës ka përfunduar nga Ministria e Financave dhe janë dërguar për miratim në Këshillin e Ministrave.

Mësohet gjithashtu se Ministria e Financave ka përfunduar hartimin e akteve nënligjore për ligjin e rivlerësimit, por zbatimi i tij pritet të nisë vetëm pas miratimit të çmimeve të reja të referencës, të cilat do të përdoren si shembuj udhëzues në praktikë.

Po ashtu Ministri i Financave Petrit Malaj më herët në prezantimin e projektligjeve për paketën fiskale 2026, shpjegoi se ligji “Për rivlerësimin e pasurive të paluajtshme”, do të zbatohet së bashku me VKM me çmimet e ndryshuara të referencës për rrethet.

“Një tjetër reformë, ajo e Rivlerësimit të Pasurive të Paluajtshme dhe të përcaktimit të metodologjisë për çmimeve të reja të referencës për të gjithë territorin e vendit, duke përjashtuar këtu Tiranën.

Jo pa qëllim, Ministria e Financave gjykoi që këto dy nisma të prezantoheshin paralelisht, në mënyrë që të gjithë qytetarët shqiptarë të kishin mundësi të përfitonin nga rivlerësimi i pasurive të paluajtshme, duke i përafruar ato me vlerat e tregut, por nga ana tjetër do të kenë mundësinë ta kryejnë këtë rivlerësim me një normë më të reduktuar tatimore në masën 5 për qind nga 15 për qind që është aktualisht”.

Çmimet e reja fiskale

Në muajin korrik 2025 Ministria e Financave propozoi ndryshime në VKM me çmimet e referencës së pasurive të paluajtshme, duke përfshirë zona të reja për rrethet.

Çmimet e reja pritej të hynin në fuqi nga 1 janari 2026.

Por disa javë më parë, “Monitor” mësoi se Ministria e Financave rishikoi projektvendimin e publikuar të Konsultimet Publike ku u propozua ndarje e re e zonave kadastrale, duke përfshirë për herë të parë më vete me çmime edhe zonat rurale.

Në tërësi për zonat rurale, përjashtuar atyre në zona turistike, janë propozuar çmime fiskale të barabarta me çmimet aktuale që janë në fuqi për rrethet.

Të gjitha ndryshimet me harta digjitale dhe tabela të përfunduara nga grupi i punës i janë dërguar për miratim Këshillit të Ministrave.

Me rishikimet që i janë bërë së fundmi çmimeve të referencës qeveria pritet të miratojë një ndarje të re të tyre, tashmë një hartë me 176 zona kadastrale, duke përfshirë me vetë për herë të parë edhe fshatrat.

Sipas tabelave dhe hartave digjitale, çmimet më të larta të referencës për fshatin, kryesohen nga vija e parë e ndërtimit në Gjirin të Lalzit dhe Hamallaj në vlerën e 190 mijë lekë për metër katror.

Më pas çmimet më të larta të referencave janë propozuar për vijën e parë të ndërtimit në fshatrat e Himarës, si Dhërmi dhe Palasë, me vlerë reference 140 mijë lekë/m2. Në fshatin Vuno çmimi i referencës do të jetë 100 mijë lekë dhe në Livadh 81 mijë lekë/m2.

Në Sarandë fshati më i shtrenjtë do jetë Ksamili, çmimet e referencës do të jenë 100 mijë lekë/m2. Në Vlorë, çmimet e referencës për vijën bregdetare të fshatrave Radhimë dhe Orikum do të jenë 90 mijë lekë/m2 që përbëjnë dhe zonat më të shtrenjta rurale të bashkisë Vlorë. Në Velipojë çmimi i referencës do të jetë 75 mijë lekë për metër katror dhe në Tale të Lezhës 70 mijë lekë për metër katror.

Mbi çmimet e referencës bashkitë llogarisin detyrimin për taksën e ndërtesës dhe taksës së ndikimit në infrastrukturë. Nëse aktualisht për llogaritjen e bazës së taksueshme të këtyre taksave që është vlera e pronës përdoren çmimet e referencës, për zonat rurale në mungesë të tyre, përdorej çmimi i qytetit por i reduktuar 35%.

Me ndryshimet e reja të propozuara, bashkitë nuk do të kenë më të drejtë të reduktojnë çmimet e referencës për zonat rurale, por do të detyrohen të zbatojnë çmimet e reja që qeveria propozon. Projektvendimi i ndryshuar pritet të miratohet në qeveri.

Si pritet të ndikojë te oferta për shitjen e apartamenteve ligji i rivlerësimit

Ligji “Për rivlerësimin e pasurive të paluajtshme” përcakton që në rast shitje prone, tatimi që do të paguajë pronari i llogaritur mbi diferencën e çmimit të shitjes me çmimin e blerjes, tatimi do të jetë 5% nga 15% që aplikohet për shitblerjen.

Jonian Antoni nga agjencia imobiliare “Century 21 Albania” më herët tha për “Monitor” se ky proces është i domosdoshëm çdo 5 vite për të reflektuar rritjen e tregut dhe për të ofruar mundësi për shfrytëzim më të favorshëm të pronave nga pronarët. Antoni gjithashtu theksoi se ligji mund të deformojë ofertë-kërkesën e tregut.

“Parimisht, nuk mendoj se rivlerësimi i pronave ndikon në rritjen apo uljen e kërkesë/ofertës. Mendoj se është një proces i domosdoshëm që duhet bërë çdo 5 vite, sepse vendi ynë është një vend me rritje të madhe dhe si rrjedhojë duhet t’u jepet mundësia atyre që posedojnë prona t’i rakordojnë me rritjen e tregut.

Gjithashtu, është edhe një oportunitet për të paguar më pak taksa për një familje/shitës i cili planifikon të shesë në vitin e ardhshëm apo vitet në vijim, dhe si rrjedhojë e rivlerëson me më pak taksa pronën.

Por kjo nuk mendoj se ndikon në volumin total të shit-blerjeve dhe në raportin kërkesë/ofertë.

Përkundrazi, mendoj se ky ligj e deformon pak tregun në tërësi, sidomos për pronat të cilat janë ndërtuar shumë kohë më parë dhe përfitojnë nga ky ligj. P.sh., në 2–3 muajt para ligjit, këto prona nuk shiten dhe presin ligjin; pastaj duhen 2–3 muaj të rivlerësohen, dhe pastaj dalin në treg.

Si rrjedhojë, tregut fillimisht i krijohet një vakum dhe më pas i hidhet më shumë ofertë, duke e deformuar. Rezultatet e këtij deformimi variojnë sipas periudhës së rivlerësimit”./Monitor/