Shumë trafik e ndotje, ulet numri i popullsisë, rritet numri i automjeteve
Ndërsa numri i banorëve në Shqipëri ka zbritur në 2.36 milionë, në kontrast numri i mjeteve sa vjen e po shtohet. Censi i vitit 2023 reduktoi me të paktën 400 mijë numrin e banorëve në vend, çka bëri që treguesit për frymë të kërcejnë për shkak të reduktimit të popullsisë.
Kjo bëri që dhe raporti i numrit të automjeteve të pasagjerëve në raport me popullsisë të kërcejë në 328 mjete për 1.000 banorë në vitin 2024, nga 232 që ishte ky tregues në 2022-n, para Censit. Të dhënat janë bërë publike nga Eurostat, ku raportohen të gjitha shtetet e Europës.
Pavarësisht rritjes, që në pjesën më të madhe i dedikohet rregullimit statistikor të popullsisë, Shqipëria vijon të mbetet ndër vendet me numrit më të ulët të autoveturave në raport me popullsinë. Sipas të dhënave të Eurostat, mesatarja e Bashkimit Europian në vitin 2024 ishte 578 mjete pasagjerësh për 1.000 banorë, apo 75 për qind më e lartë se në Shqipëri.
Ky tregues është në kontrast me trafikun e lartë me të cilën përballen shumë zotërues automjetesh si në rrugët ndërqytetetase, ashtu dhe brenda tyre, sidomos në Tiranë e Durrës. Krahas trafikut, edhe ndotja që ato shkaktojnë është shumë e lartë, për shkak se pjesa më e madhe e tyre është më naftë. Shumë shpesh tymi i zi që lëshojnë makinat në mes të qytetit, të depërton direkt në mushkëri.
Në rajon, Shqipëria, që dikur ishte e parafundit dhe Turqia e fundit. ka lënë pas dhe Bosnje Hercegovinën 321, Maqedoninë e Veriut 318 dhe Kosovën 232. Në rajon na e kalon Mali i Zi 417 dhe Serbia 377.
Edhe nëse bëhen llogaritjet me vitin 2025, duke u bazuar në numrin e autoveturave në fund të vitit, që sipas Drejtorisë së Përgjithshme të Transportit Rrugor, ishte 847 mijë autovetura, treguesi rritet në 358 mjete/1.000 banorë, duke mbetur sërish më e ulët se Serbia.
Europa
Sipas publikimit të Eurostat për transportin në Europë, norma e motorizimit për automjetet e pasagjerëve në rrugë është numri i makinave të pasagjerëve në raport me madhësinë e popullsisë. Në BE, ky tregues ishte mesatarisht 578 makina pasagjerësh për 1.000 banorë në vitin 2024. Normat më të larta të motorizimit u regjistruan në Itali 701 për 1.000 banorë, Luksemburg 670 për 1.000 banorë, Finlandë 666 për 1.000 banorë dhe Qipro 661 për 1.000 banorë. Normat më të ulëta u regjistruan në Letoni 424 për 1.000 banorë, Rumani 444 për 1.000 banorë dhe Hungari 447 për 1.000 banorë.
Në Shqipëri, regjistrimet e reja janë akoma me naftë, Europa drejt benzinës e mjeteve elektrike
Të dhënat e Eurostat, në publikimin e fundit për Transportin në Bashkimin Europian tregojnë se 66.2 për qind e mjeteve të pasagjerëve që u regjistruan për herë në 2024-n në vend ishin me naftë, një peshë shumë më e lartë sesa mesatarja e Bashkimit Europian prej rreth 15 për qind.
Në total, në Shqipëri u regjistruan për herë të parë 85.7 mijë mjete të pasagjerëve në 2024-n, nga të cilat 56.7 mijë ishin me naftë. Me benzinë ishin 17.6 për qind e mjeteve, me peshën që është ndër më të ulëtat në Europë dhe me energji alternative 12.9 për qind. Makinat elektrike përbënin vetëm 3.3 për qind të totalit.
Tendenca është krejt e ndryshme nga çfarë po ndodh në Europë. Të dhënat e Eurostat tregojnë se në Europë po përshpejtohet tranzicioni drejt automjeteve elektrike dhe alternativave më pak ndotëse. Në BE, vetëm 14.9 për qind e mjeteve që u regjistruan në 2024-n ishin me benzinë; 58.6% ishin me benzinë; 11.9% ishin elektrike dhe 14.6 për qind me energji alternative./Monitor/
