FMN ul parashikimin për rritjen ekonomike për 2026 dhe 2027, pret shtrenjtim çmimesh

Fondi Monetar Ndërkombëtar, në raportin e fundit të pasqyrës ekonomike globale, ka rishikuar me ulje rritjen ekonomike të Shqipërisë. FMN pret që ekonomia e vendit të rritet me 3.4 për qind, nga 3.6 për qind që ishte parashikimi në raportin e stafit të FMN-së për Shqipërinë në dhjetor të vitit të kaluar.

Me ulje prej 2 pikë përqindje është rishikuar dhe pritshmëria për vitin 2027, nga 3.4 për qind që ishte vlerësimi fillestar, në 3.2 për qind në vlerësimin e ri.

Në këto nivele, vendi pritet të ketë rriten e dytë më të larta në rajon, pas Kosovës me 3.6 për qind. Rënien më të madhe në pritshmëritë ekonomike e ka shënuar Serbia, që pritet të zgjerohet me 2.8 për qind, nga 3.6 për qind që ishin vlerësimet në tetor. Bosnje Hercegovina do të rritet me 2.2 për qind ose -0.5 pikë përqindje, Mali i Zi me 2.8 për qind ose -0.4 pikë për qindje; Maqedonia e Veriut me 3.2 për qind ose -0.1pikë përqindje.

Rishikimi në ulje vjen në linjë me zhvillimet ndërkombëtare dhe pasigurive që janë shtuar si rrjedhojë e konfliktit në Lindjen e Mesme, që ka goditur tregjet globale të energjisë.

Në raportin e pranverës, “Ekonomia globale sërish në test” FMN vlerëson se globi po përballet me një goditje të re nga lufta në Lindjen e Mesme, e cila po rëndon mbi tregjet e lëndëve të para, pritshmëritë për inflacionin dhe kushtet financiare.

Në parashikimin referencë të FMN-së, rritja ekonomike globale pritet të jetë 3.1 për qind në vitin 2026 dhe 3.2 për qind në vitin 2027.

Kjo do të thotë se ekonomia botërore do të rritet më ngadalë sesa në vitet 2024-2025, kur ritmi ishte rreth 3.4 për qind, dhe gjithashtu do të mbetet nën mesataren historike prej 3.7 për qind të periudhës 2000-2019. Krahasuar me përditësimin e janarit 2026, FMN e ka ulur me 0.2 pikë përqindje parashikimin për rritjen e vitit 2026, ndërsa ai për 2027 ka mbetur i pandryshuar.

FMN ka rishikuar në rritje dhe pritshmëritë për inflacionin. Në Shqipëri, ndryshimi vjetor i çmimeve në 2026-n pritet të jetë 3.7 për qind, nga 3 për qind vlerësimin fillestar, duke kaluar objektivin e shënjestruar të Bankës së Shqipërisë prej 3 për qind.

Në rajon, rritja e çmimeve pritet të jetë më e lartë, me rekordin që e mbajnë Serbia 7 për qind dhe Kosova 5.8 për qind.

FMN thonë në raport se barra më e madhe ekonomike pritet të bjerë mbi vendet e përfshira në konflikt dhe mbi ekonomitë më të brishta, veçanërisht vendet në zhvillim që importojnë lëndë të para energjetike.

FMN vlerëson se rreziqet mbeten qartësisht në kahun negativ. Përveç përshkallëzimit të mëtejshëm gjeopolitik, rreziqe shtesë vijnë nga tensionet tregtare, borxhi i lartë publik, shtrëngimi i kushteve financiare dhe mundësia e korrigjimeve në tregjet financiare.

Në anën pozitive, investimet e lidhura me Inteligjencë Artificiale, AI, dhe reformat strukturore mund të mbështesin rritjen, por mesazhi kryesor i raportit është se ekonomia globale po hyn në një periudhë më të pasigurt, ku ecuria e saj do të varet shumë nga zhvillimet në Lindjen e Mesme dhe nga stabiliteti i tregjeve të energjisë./Monitor/