Serbia furnizon me armë Ukrainën, FAZ: Rol kryesor në vendimmarrje Ambasadori amerikan Hill

Ukraina ka qenë prej kohësh e interesuar në prodhimin e armëve në Serbi, dhe Ish-Ambasadori i SHBA-së në Serbi, Christopher Hill, luajti një rol të rëndësishëm në vendosjen e kontakteve midis Kievit dhe Beogradit, shkruan e përditshmja gjermane Frankfurter Algemeine Zeitung, FAZ, përpara vizitës së paralajmëruar të Presidentit ukrainas Volodymyr Zelenskyy në Beograd.

E përditshmja gjermane raporton se Zelenskyy pritet të mbërrijë nesër për një vizitë zyrtare në Serbi dhe se realizimi i kësaj vizite politikisht delikate, ka qenë i pasigurt për një kohë të gjatë.

Sipas FAZ, arsyeja nuk është vetëm zhvillimi i paparashikueshëm i ngjarjeve të luftës në Ukrainë, por edhe fakti se, sipas burimeve diplomatike, ekziston një grup në Kiev që po lobon me vendosmëri kundër vizitës së Zelenskyyt në Serbi, një shtet ky rusofil në Ballkan.

Në këtë masë, vizita u përgatit në sekretin më të madh të mundshëm. Por edhe pse kishte gjithnjë e më shumë njerëz në publik që dinin për të, vizita mbetet ende politikisht delikate dhe mbi të gjitha është një sinjal politik, megjithëse tema qendrore e bisedës duhet të jetë bashkëpunimi ekonomik, shkruan FAZ.

Megjithatë, në atë bashkëpunim, një temë aspak e lënë pas dore është bashkëpunimi në mbrojtje, i cili përfshin prodhimin e mundshëm të përbashkët të dronëve, së bashku me bashkëpunimin trepalësh të Ukrainës, Serbisë si vend prodhimi dhe Emirateve të Bashkuara Arabe si financues, shkruan FAZ.

“Fakti që armiku më i madh i Presidentit rus Vladimir Putin, Zelenskyy, po mbërrin tani për një vizitë zyrtare në Serbi lejon të nxirren përfundime të caktuara në lidhje me pritjet serbe për rrjedhën e ardhshme të agresionit rus kundër Ukrainës. Udhëheqja në Beograd qartësisht nuk ka përshtypjen se forcat e Putinit po përballen me një fitore vendimtare në Ukrainë në një afat të shkurtër. Prandaj, marrëdhëniet me Ukrainën po zhvillohen, por pa i prishur lidhjet me Rusinë,” shkruan FAZ.

Hill, një diplomat me përvojë të gjerë në Ballkan, i cili tashmë kishte lënë shërbimin diplomatik dhe më pas ishte riaktivizuar nën Presidentin Joseph Biden dhe ishte emëruar ambasador në Beograd, tha për FAZ se në fillim të mandatit të tij në Serbi, ambasadori ukrainas erdhi tek ai me një listë të pajisjeve ushtarake që Ukraina kishte nevojë urgjente.

“Ekipi im i ambasadës pyeti nëse serbët ishin në gjendje t’i plotësonin këto nevoja, dhe ata thanë po,” tha Hill duke shtuar:

“SHBA më pas filluan “të mbështesin blerjen e sasive të konsiderueshme të municioneve serbe, të cilat Ukraina e dinte se i nevojiteshin urgjentisht”.

Deri më sot, Serbia i kushton shumë rëndësi faktit që asnjë plumb i vetëm nuk iu shit Ukrainës, gjë që është zyrtarisht e saktë, shkruan FAZ, duke shtuar se furnizimet kaluan përmes ndërmjetësve, si Polonia ose Republika Çeke.

“Sigurisht, në Beograd, të gjithë ata që ishin të përfshirë e dinin se vende si Polonia ose Republika Çeke nuk ishin përdoruesit përfundimtarë të armëve. Por sigurisht, këto çështje nuk mbetën sekret për palën ruse. Kjo dëshmohet nga disa paralajmërime publike nga shërbimet sekrete ruse drejtuar Vuçiçit,” sqaroi Hill.

Këtyre paralajmërimeve publike, tha Hill, u paraprinë disa paralajmërime me dyer të mbyllura, dhe se të paktën në një rast, në një takim në Pekin, vetë Putini i dërgoi një paralajmërim të tillë Serbisë.

Hill theksoi se ishte jashtëzakonisht e rëndësishme për palën amerikane që angazhimi i Serbisë të mos perceptohej si përfitim nga lufta, “por në kontekstin e një marrëdhënieje të përhershme dhe të qëndrueshme midis Serbisë dhe Ukrainës, bazuar në interesin e përbashkët afatgjatë të të dy vendeve”.

Ish-Ambasadori amerikan vlerësoi se kritikat ndaj Serbisë, për shkak se nuk iu bashkua sanksioneve të Bashkimit Evropian kundër Rusisë, ishin të tepërta. Ai tha se si ambasador, shprehu pikëpamjen se “Serbia mund të marrë masa të tjera, shumë më të rëndësishme, në vend që të jetë thjesht një shtesë në një regjim sanksionesh, gjë që vështirë se do të ndryshonte asgjë në situatën e përgjithshme”.

Sipas Christopher Hill, kritikat ndaj Rusisë, duke pasur parasysh dashurinë e popullsisë në Serbi, nuk duhen nënvlerësuar, dhe ai gjithashtu kishte frikë se “kritikët e Serbisë mund ta fajësojnë atë për furnizimin me armë të të dyja palëve”.

Ishte një përparësi e lartë për SHBA-në të vëzhgonte nga afër nëse Beogradi bashkëpunonte në ndonjë mënyrë me rusët, dhe “u investuan burime të konsiderueshme për të qenë të informuar mirë për situatën”, tha Hill.

“Rezultati ishte se nuk pati shitje të armëve serbe në Rusi, të paktën jo në një shkallë që ia vlen të përmendet”, tha Hill.

FAZ deklaron se, për arsye të kuptueshme, është më e lehtë të marrësh informacion rreth “atyre temave” nga zgjedhjet amerikane sesa në Serbi, e cila është e fokusuar në gazin rus. “Pa të, Serbia nuk do të kishte mbetur pa furnizime, por do të cenohej një faktor i rëndësishëm i kostove më të ulëta, i cili solli shumë investitorë të huaj në vend në vitet e kaluara,” konstaton e përditshmja gjermane Frankfurter Algemeine Zeitung, FAZ.