Bie ritmi i hyrjes së bizneseve të huaja 

Numri i ndërmarrjeve të huaja dhe të përbashkëta u rrit shumë pak në vitin 2024 me vetëm 1 për qind në raport me vitin paraprak. Sipas të dhënave të sotshme të INSTAT në fund të vitit 2024, numri i ndërmarrjeve të huaja dhe të përbashkëta arriti në 7.007 nga 6.938 që ishin në 2023.

Në vitin 2024 u shtuan vetëm 69 sipërmarrje të reja nga 349 që u shtuan në vitin 2023. Ndërmarrjet e huaja dhe të ato me kapital të përbashkët ndonëse përbën rreth 3 për qind të numrit total të bizneseve në vend, kontribuon në 18.8 për qind të punësimit gjithsej dhe 20.4 për qind të shitjeve neto në shkallë vendi.

Bashkimi Evropian vazhdon të jetë burimi kryesor i kapitalit të huaj, me ndërmarrjet nga këto vende që zënë 60.7 për qind të totalit të subjekteve të huaja. Italia mbetet partneri më i rëndësishëm strategjik, duke zotëruar 2,930 ndërmarrje, të cilat punësojnë pothuajse gjysmën 46.8 për qind e forcës punëtore në këtë sektor.

Pas saj renditet Kosova me 582 ndërmarrje dhe Turqia me 453, ndërkohë që vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor përfaqësojnë 11.9 për qind të strukturës.

Shpërndarja e këtyre ndërmarrjeve tregon një fokus të qartë te shërbimet dhe industria. Sektori i industrisë Përpunuese mbetet punëdhënësi më i madh brenda kësaj kategorie, Nga ana tjetër, volumi më i lartë i qarkullimit të parave regjistrohet në Tregti, ku ndërmarrjet e huaja realizojnë 36.7 për qind të shitjeve neto.

Në industrinë Nxjerrëse operojnë shtete të tjera jashtë Europës, ku rreth 87.4 për qind e shitjeve neto në këtë sektor kontrollohen nga grupi i “Shteteve të tjera”, ku Kina luan rolin kryesor me 63.7 për qind të peshës për shkak të koncesionit të nxjerrjes së naftës nga kompania Bankers. Në sektorët e tjerë si ndërtimi 58.5 për qind, energjia 48.0 për qind dhe transporti 69.9 për qind, kapitali nga BE-ja mbetet dominues.

Ndonëse shumica dërrmuese e ndërmarrjeve të huaja, rreth 86 për qind janë të vogla, me 1 deri në 9 të punësuar, ndikimi më i madh vjen nga ndërmarrjet e mëdha, mbi 250 të punësuar. Këto të fundit, ndonëse në numër të kufizuar vetëm 69 ndërmarrje, sigurojnë 38.6 për qind të punësimit dhe 31.3 për qind të shitjeve neto brenda gjithë kategorisë së bizneseve me kapital të huaj.

Sa i përket Investimeve Direkte, ID, stoku total në fund të vitit 2024 arriti shifrën mbresëlënëse prej 15,413.6 milionë euro. Vendet e BE-së zënë 55.2 për qind të këtij stoku, por në nivel shtetesh individuale, Holanda 16.5 për qind dhe Zvicra 14.7 për qind kryesojnë listën e investitorëve më të mëdhenj në Shqipëri, duke dëshmuar për një portofol të diversifikuar investimesh që shtrihet përtej kufijve të fqinjëve tanë të drejtpërdrejtë./Monitor/