Një kupolë nxehtësie po zhvillohet mbi Evropë, pas 25 Majit pritet të thyhen rekordet!

Evropa po përgatitet për një përmbysje të plotë meteorologjike. Një kupolë nxehtësie po zhvillohet mbi pjesën më të madhe të kontinentit që mund të sjellë temperatura rekord për këtë kohë të vitit, dhe ndryshimi i motit pritet në dy javët e fundit të majit, raporton shërbimi meteorologjik Severe Weather Europe.

Ndryshimi shkaktohet nga forcimi i një kreshtë me presion të lartë në shtresën e sipërme të atmosferës. Ajo po formohet mbi Afrikën veriperëndimore dhe do përhapet në të gjithë Evropën perëndimore dhe qendrore. Ky është zhvillimi i fenomenit klasik të kupolës së nxehtësisë, në të cilën një zonë e vazhdueshme me presion të lartë vepron si një kapak, duke bllokuar dhe duke kompresuar vazhdimisht ajrin që zbret.

Pjesë të Evropës jugperëndimore dhe perëndimore po përgatiten kështu për ditët e para zyrtarisht të nxehta të vitit. Në Spanjë dhe Portugali, temperaturat parashikohet të rriten në vlera midis 35 dhe 39 gradë Celsius.

Masa e ajrit të ngrohtë do të përhapet gradualisht në veri dhe lindje, duke sjellë temperaturat e pasdites në pjesën më të madhe të Evropës perëndimore, përfshirë Mbretërinë e Bashkuar, Francën dhe Evropën qendrore, në midis 25 dhe 29 gradë Celsius. Temperaturat pritet të jenë deri në 15 gradë mbi mesataren shumëvjeçare për fundin e majit.

Çfarë është një kupolë nxehtësie?
Një kupolë nxehtësie ka qenë një faktor kyç në të gjitha valët kryesore të nxehtësisë që kanë thyer rekorde në të kaluarën në Evropë, Shtetet e Bashkuara dhe Kanada. Fenomeni është një tipar mbizotërues i motit të verës në të dy kontinentet. Termi kupolë nxehtësie përdoret për të përshkruar një situatë në të cilën zhvillohen temperatura jashtëzakonisht të larta.

Një kupolë nxehtësie zakonisht krijohet nga një kreshtë me presion të lartë, ose një masë ajri shumë e ngrohtë në atmosferën e sipërme. Një sistem i tillë sjell temperatura të larta, ndonjëherë që thyejnë rekorde, në zonën poshtë saj.

Ky term përdoret kur një zonë e madhe me presion të lartë vazhdon të qëndrojë mbi një pjesë të madhe të një kontinenti. Nëse sistemi është jashtëzakonisht i qëndrueshëm dhe i fortë, ai mund të zgjasë nga disa ditë deri në disa javë. Sistemi vepron si një kapak mbi një tenxhere – kupola bllokon ajrin e ngrohtë poshtë saj, i cili më pas zbret dhe kompresohet drejt tokës. Kjo bën që masa e ajrit në shtresat e poshtme të bëhet dukshëm më e ngrohtë se normale, dhe temperaturat jashtëzakonisht të larta zhvillohen pranë tokës.

Pasojat shëndetësore dhe ekonomike
Nxehtësia ekstreme brenda një kupole nxehtësie mund të ndikojë ndjeshëm në shëndetin e njeriut dhe është veçanërisht e rrezikshme për grupet vulnerabël si të moshuarit, fëmijët dhe personat me sëmundje kronike, gjendja e të cilëve mund të përkeqësohet.

Për shkak të ekspozimit të zgjatur ndaj temperaturave të larta, punëtorët në natyrë si punëtorët e ndërtimit dhe fermerët janë gjithashtu në rrezik. Nga vala e të nxehtit janë të kërcënuar edhe qytetarët e varfër, shtëpitë e të cilëve shpesh janë ndërtuar me materiale që mbajnë nxehtësinë si betoni dhe azbesti.

Ekspozimi i zgjatur ndaj temperaturave të larta shkakton lodhje nga nxehtësia, e cila çon në dehidratim dhe marramendje. Në raste më të rënda, lodhja nga nxehtësia mund të përparojë në goditje nga nxehtësia. Lagështia relative e lartë gjatë një vale të nxehti ushtron një presion shtesë në trup.

Kupola e nxehtësisë sjell temperatura rekord
Pasqyra e motit mbi Atlantikun e Veriut dhe Evropën po ndryshon në mënyrë dramatike, raporton SWE. Anticikloni mbi Atlantik po dobësohet dhe një masë ajri shumë e ngrohtë po forcohet nga Afrika veriperëndimore drejt Evropës jugperëndimore dhe perëndimore për fundjavën e ardhshme, 24 dhe 25 maj. Kreshta e gjerë me presion të lartë do të përhapet gradualisht më tej në veri dhe lindje dhe do të dominojë motin mbi pjesën më të madhe të kontinentit deri në fund të majit.

Parashikimet afatmesme, sipas modeleve ECMWF dhe GFS, tregojnë se gjeopotenciali në një lartësi prej 500 hPa mund të arrijë vlera afër niveleve rekord për majin, gjë që është pasojë e zgjerimit të një mase ajri subtropikale.

Anomali të tilla të lartësisë dhe temperaturës përfaqësojnë një situatë jashtëzakonisht të pazakontë për fundin e pranverës. Për shkak të uljes dhe ngjeshjes së ajrit, temperaturat mund të arrijnë 30 °C nga e diela e 25 majit deri në fillim të javës tjetër, 26-28 maj.

Zbritja e ajrit brenda kupolës termike çon gjithashtu në një rritje të presionit të tokës, kështu që një anticiklon do të zhvillohet mbi Evropën perëndimore dhe qendrore gjatë fundjavës, 24-25 maj.

Një masë ajri dukshëm më e ngrohtë do të përhapet gradualisht drejt veriut. Do të ndikojë në Evropën Jugperëndimore të enjten dhe të premten, 22-23 maj, dhe deri në fundjavë, 24-25 maj, do të arrijë në Evropën Perëndimore.

Në fillim të javës së ardhshme, 26-28 maj, ajri më i ngrohtë me ndryshimet më të mëdha të temperaturës do të jetë mbi Spanjën, Portugalinë, Francën, vendet e Beneluksit dhe Mbretërinë e Bashkuar. Nxehtësia pritet të përhapet gradualisht më tej në veri dhe lindje deri në mesin e javës, 28-30 maj.

Devijime të mëdha të temperaturës në nivelin e tokës do të regjistrohen në Spanjë dhe Portugali që të enjten e 22 majit, dhe do të përhapen në Francë gjatë të premtes dhe të shtunës, 23-24 maj.

Temperaturat do të jenë 12 deri në 16 °C mbi mesataren për fundin e majit, me devijime lokale ndoshta edhe më të larta. Si rezultat, temperaturat maksimale ditore do të rriten në vlera midis 28 dhe 32 °C në disa rajone.

Vala e parë e të nxehtit të sezonit: Temperaturat deri në 39 °C

Me forcimin e kreshtës së lartë dhe fluksin e ajrit të ngrohtë, temperaturat do të rriten ndjeshëm fillimisht në të gjithë Evropën Jugperëndimore. Në Portugalinë jugore dhe qendrore dhe Spanjën jugore dhe jugperëndimore, ato do të arrijnë rreth 35 gradë të enjten dhe të premten, 22 dhe 23 maj.

Vala e të nxehtit do të intensifikohet më tej gjatë fundjavës, 24 dhe 25 maj, kur temperaturat më të larta ditore në jugperëndim të Gadishullit Iberik do të arrijnë deri në 39 gradë. Në Francë, vala e të nxehtit fillon të premten e 23 majit. Në pjesën më të madhe të vendit, temperaturat do të rriten në 29 gradë, dhe në jugperëndim në 34 gradë.

Deri në fundjavë, 24 dhe 25 maj, nxehtësia do të përhapet edhe në Gjermani dhe vendet e Beneluksit, ku temperaturat mund të kalojnë lokalisht 30 °C për herë të parë këtë sezon.

Ditë jashtëzakonisht të nxehta priten gjithashtu në Ishujt Britanikë gjatë fundjavës dhe në fillim të javës së ardhshme, 24-28 maj, për shkak të një kupole të fortë të nxehtësisë mbi Evropën Perëndimore. Temperaturat mund të afrohen në 30 gradë të dielën e 25 majit dhe të hënën e 26 majit. Do të jetë gjithashtu dukshëm më ngrohtë në Irlandë dhe Skoci, ku parashikohen temperatura deri në 24 gradë.

Temperatura të larta edhe në Ballkan
Nga fundi i fundjavës, 25 maj, dhe gjatë javës së ardhshme, temperaturat do të rriten gradualisht në rajonin e Mesdheut, në Itali, Evropën Qendrore dhe Ballkan, duke arritur vlerat nga 28 deri në 32 gradë.

Temperaturat maksimale përfundimtare do të varen se sa larg në lindje do të përhapet anticikloni pasi të arrijë kulmin mbi Evropën Perëndimore të dielën dhe të hënën, 25-26 maj.

Sidoqoftë, java e ardhshme, 26 maj – 1 qershor, do të mbetet jashtëzakonisht e nxehtë për fundin e majit.