Parashikimi 2026-2027, KE: Ekonomia shqiptare pritet të ngadalësohet, çmimet do të rriten

Komisioni Europian në raportin e fundit të pranverës parashikon se rritja ekonomike e Shqipërisë pritet të ngadalësohet në 3.3 për qind në vitet 2026 dhe 2027, e mbështetur kryesisht nga kërkesa e brendshme dhe investimet, si dhe nga pasiguria më e lartë e jashtme.

Inflacioni parashikohet të rritet në vitin 2026, i nxitur nga çmimet më të larta të energjisë pas konfliktit në Lindjen e Mesme, dhe më pas të mbetet pranë objektivit 3 për qind të bankës qendrore.

Eksportet e shërbimeve, veçanërisht turizmi, pritet të vazhdojnë zgjerimin, megjithëse me ritëm më të ngadaltë, ndërsa importet mbeten të qëndrueshme, duke çuar në një zgjerim gradual të deficitit të llogarisë korrente. Deficiti i qeverisë së përgjithshme parashikohet të zgjerohet në vitin 2026 përpara se të ngushtohet në vitin 2027, ndërsa raporti i borxhit publik ndaj PBB-së pritet të vijojë rënien, i mbështetur nga dinamika e favorshme e rritjes nominale.

Rritja ekonomike ngadalësohet mes pasigurive të jashtme

Sipas raportit, Aktiviteti ekonomik në Shqipëri mbeti i qëndrueshëm në vitin 2025, me PBB reale që u rrit me 3.7 për qind. Rritja vijoi të mbështetej kryesisht nga kërkesa e brendshme. Investimet vlerësohet të jenë rritur me rreth 5 për qind, të mbështetura nga investimet publike, ndërsa konsumi privat mbeti i fortë, i nxitur nga rritja e pagave reale dhe zgjerimi i vazhdueshëm i kreditimit. Pagat në sektorin publik u rritën ndjeshëm, duke kontribuar në një rritje të fortë të konsumit publik prej rreth 10 për qind. Në sektorin e jashtëm, eksportet e mallrave ranë, ndërsa eksportet e shërbimeve vijuan të zgjerohen, veçanërisht në gjysmën e dytë të vitit. Shumica e sektorëve të ekonomisë regjistruan rritje, megjithëse bujqësia dhe industria mbetën në tkurrje.

Ekonomia shqiptare pritet të vijojë të zgjerohet me një ritëm të qëndrueshëm, me rritje reale të PBB-së prej 3.3 për qind në vitet 2026 dhe 2027. Megjithatë, rritja pritet të ngadalësohet krahasuar me vitet e mëparshme, për shkak të rritjes së pasigurisë së jashtme dhe çmimeve më të larta të energjisë pas konfliktit në Lindjen e Mesme.

Turizmi pritet të mbetet një motor kyç i rritjes, megjithëse zgjerimi i tij ka gjasa të ngadalësohet ndërsa sektori maturohet. Investimet parashikohet të mbeten të forta, të mbështetura nga kushtet e favorshme të financimit, rritja e qëndrueshme e kreditimit dhe flukset e vazhdueshme nga Instrumenti Europian për Reformën dhe Rritjen.

Konsumi privat pritet të rritet në mënyrë të qëndrueshme, i mbështetur nga rritja e pagave, punësimi i qëndrueshëm dhe kushtet e favorshme të kreditimit, megjithëse i kufizuar nga inflacioni më i lartë. Pas një niveli historikisht të ulët në vitin 2025, deficiti i llogarisë korente pritet të zgjerohet gradualisht, duke reflektuar kërkesën e qëndrueshme për importe, çmimet më të larta të energjisë dhe performancën e dobët të eksporteve të mallrave, ndërsa mbetet i kontrolluar nga eksportet e forta të shërbimeve.

Si një ekonomi e vogël dhe e hapur, Shqipëria përballet me rreziqe të jashtme që burojnë nga pasiguritë globale dhe tensionet gjeopolitike, të cilat pritet të ndikojnë në rritje përmes partnerëve kryesorë tregtarë në BE. Përparimi në negociatat për anëtarësim në BE përbën një faktor pozitiv për rritjen, përmes përmirësimit të besimit ekonomik.

Rritja e punësimit pritet të ngadalësohet, ndërsa mungesa e fuqisë punëtore mbetet sfidë

Punësimi u zgjerua në vitin 2025 dhe pritet të vijojë pozitivisht edhe gjatë viteve 2026–2027, por me ritëm më të moderuar. Pjesëmarrja në tregun e punës pritet të rritet më tej, e mbështetur nga pagat më të larta, përfshirë rritjen e fundit të pagës minimale, si dhe nga perspektiva më e mirë për punësim. Megjithatë, emigracioni vijon të mbetet një faktor kufizues. Pas nivelit më të ulët historik të regjistruar në vitin 2025, norma e papunësisë pritet të mbetet përgjithësisht e qëndrueshme.

Inflacioni pritet të rritet përpara se të stabilizohet rreth objektivit 3%

Inflacioni mbeti i kontrolluar në vitin 2025, me një mesatare prej 2.2 për qind, kryesisht falë inflacionit më të ulët të importuar, çmimeve të ulëta të mallrave bazë dhe forcimit të vazhdueshëm të lekut. Presionet e brendshme mbi çmimet u shtuan gradualisht gjatë vitit, sidomos nga qiratë më të larta dhe shërbimet e lidhura me turizmin, në një mjedis me rritje të fortë pagash, por mbetën përgjithësisht të përmbajtura.

Në kushtet e inflacionit nën objektiv, Banka e Shqipërisë uli në korrik 2025 normën bazë të interesit nga 2.75 për qind në 2.5 për qind, nivel ku ajo ka mbetur që atëherë. Ky qëndrim u rikonfirmua edhe në mars 2026, mes pasigurive të larta. Inflacioni pritet të përshpejtohet në vitin 2026, pjesërisht për shkak të çmimeve më të larta globale të energjisë pas konfliktit në Lindjen e Mesme. Megjithatë, ndikimi i tyre pritet të kufizohet nga forcimi i vazhdueshëm i lekut dhe nga pritshmëritë e qëndrueshme për inflacionin. Inflacioni parashikohet të afrohet me objektivin 3% në vitin 2026 dhe të mbetet pranë tij më pas.

Deficiti buxhetor pritet të zgjerohet përpara se të ngushtohet në vitin 2027

Në vitin 2025, deficiti i qeverisë së përgjithshme u ngushtua në 1.8 për qind të PBB-së, por mbeti nën objektivin 2.4 për qind, duke reflektuar performancën e fortë të të ardhurave, të mbështetur nga aktiviteti i qëndrueshëm ekonomik, përpjekjet e vazhdueshme për frenimin e ekonomisë informale dhe zbatimin e strategjisë afatmesme të të ardhurave.

Nga ana e shpenzimeve, u vu re rritje e ndjeshme e shpenzimeve për paga dhe sigurime shoqërore, ndërsa realizimi më i ulët i investimeve kapitale ndihmoi në mbajtjen nën kontroll të deficitit të përgjithshëm.

Në vijim, deficiti buxhetor parashikohet të zgjerohet lehtë në rreth 2 për qind të PBB-së në vitin 2026, përpara se të ngushtohet në vitin 2027, duke reflektuar një politikë fiskale përgjithësisht të kujdesshme. Balanca primare pritet të mbetet pranë zeros ose në një suficit të lehtë gjatë periudhës së parashikimit, në përputhje me rregullin fiskal.

Raporti i borxhit publik ndaj PBB-së ra nën 53 për qind në vitin 2025 dhe pritet të vijojë rënien edhe gjatë viteve 2026–2027, i mbështetur nga rritja e favorshme nominale e PBB-së./Monitor/