Turistët turq vërshojnë drejt Greqisë, ndërsa kostot në rritje i largojnë grekët nga Turqia

Turizmi mes Greqisë dhe Turqisë është trefishuar, por vetëm në një drejtim, pasi grekët po shmangin çmimet e larta në Turqi, ndërsa turistët turq po vërshojnë drejt Greqisë.

Marrëdhëniet ekonomike mes grekëve dhe turqve kanë ndryshuar ndjeshëm vitet e fundit.

Marrëdhëniet mes dy fqinjëve janë luhatur prej vitesh mes tensioneve politike dhe periudhave më të qeta diplomatike. Aktualisht, diplomatët e përshkruajnë këtë fazë si një periudhë “ujërash të qeta”.

Në total, vëllimi i tregtisë dhe turizmit është dyfishuar në pesë vitet e fundit, por përfitimet janë shpërndarë në mënyrë të pabarabartë krahasuar me të kaluarën.

“Deri rreth 10 vite më parë, njerëzit vinin nga Greqia në Turqi për të bërë blerje, kryesisht në Stamboll, Edirne dhe Keşan. Tani, megjithatë, shohim shumë më tepër vizitorë nga Turqia që shkojnë në Greqi, sepse gjithçka që duan të blejnë është më e lirë atje”, tha Maria Dimou, e cila jeton në Stamboll.

“Në Turqi, gjërat bazë që i duhen dikujt për të jetuar janë të lira”, vijoi Dimou.

Por kur duan të blejnë diçka më të shtrenjtë, “çmimet rriten shumë, ndaj shkojnë në Greqi dhe vizitojnë Trakinë, kryesisht Alexandroupolis, por disa shkojnë deri në Kavala, qoftë për pushime apo për blerje, sidomos për ushqime, pije dhe produkte mishi, të cilat këtu [në Turqi] janë shumë të shtrenjta”, shtoi ajo.

Numri i turqve që vizitojnë Greqinë është trefishuar në katër vjet

Ndërsa numri i grekëve që vizitojnë Turqinë çdo vit mbetet relativisht i qëndrueshëm, pak mbi 500 mijë, numri i turqve që shkojnë në Greqi është trefishuar në katër vitet e fundit, nga një nivel i ngjashëm fillestar në mbi 1.5 milionë vitin e kaluar, sipas vlerësimeve të autoriteteve përkatëse të bazuara në burime të ndryshme, megjithëse shifrat zyrtare të ELSTAT janë disi më të ulëta.

“Muajin e kaluar shkova për pushime në Greqi. Udhëtova me makinë deri në Kavala dhe Selanik dhe, të them të drejtën, më pëlqeu shumë Greqia. Ushqimi ishte i shijshëm, porcionet ishin të mëdha dhe gjithçka ishte e lirë”, tha për Euronews, Doruk, një inxhinier kompjuterik që jeton në Ankara, të cilin e takuam në një qendër tregtare të njohur në Stamboll.

Njerëzit në Turqi duket se po reagojnë ndaj çmimeve më të arsyeshme në Greqi dhe thonë se do të dëshironin të riktheheshin së shpejti.

“Shumë turq bëjnë udhëtime ditore drejt rajonit të Edirnes dhe prej andej kalojnë në Orestiada, ose hyjnë gradualisht në Greqi si turistë, sepse kostoja e turizmit në Greqi është shumë më e ulët sesa në Turqi. Për këtë arsye, nga Ayvalık dhe zona të tjera, ata kalojnë me mijëra, sidomos gjatë verës, drejt ishujve grekë”, tha Symeon Soltaridis, banor i Stambollit dhe president i Komunitetit Grek të Balinos.

Konsullata greke në Stamboll lëshon 1,300 viza në ditë

Greqia është kthyer në një destinacion shumë tërheqës për qytetarët turq. Sipas burimeve diplomatike, vetëm konsullata greke në Stamboll lëshon rreth 1,300 viza në ditë, shumica me hyrje të shumëfishta, të siguruara kryesisht nga turq që planifikojnë vizita të përsëritura për pushime, megjithëse nuk mungojnë as udhëtimet për blerje.

Kjo shifër nuk përfshin rreth 25 mijë turq që kanë marrë ose janë në proces për të marrë leje qëndrimi përmes skemave “golden visa” ose për shkak të punësimit në Greqi.

Gjithashtu nuk përfshihen numri i madh i banorëve të Izmirit dhe bregdetit të Azisë së Vogël që bëjnë vizita të shkurtra, deri në shtatë ditë, në deri 12 ishuj të Egjeut verilindor dhe Dodekanezit, përmes një skeme të përshpejtuar të vizave në kufi.

“Visa Express” në Egjeun lindor

I njohur si “Visa Express” dhe i promovuar si pjesë e një diplomacie më të gjerë “mes njerëzve”, programi u miratua nga Komisioni Europian dhe u lançua me nismën e qeverisë së Kyriakos Mitsotakis, pas takimit të tij me presidentin turk Recep Tayyip Erdoğan në kuadër të Këshillit të Bashkëpunimit të Nivelit të Lartë Greqi-Turqi.

Programi mbulon 12 ishuj: Kalymnos, Kastellorizo, Kos, Lesbos, Leros, Limnos, Rodos, Samos, Symi, Chios, Patmos dhe Samothrace. Vizat, që lëshohen në pikat hyrëse portuale, janë të vlefshme për shtatë ditë dhe vlejnë vetëm për ishullin për të cilin janë dhënë, pa lejuar lëvizjen nga një ishull në tjetrin. Si rezultat, këta ishuj kanë shënuar një rritje të fortë të turizmit.

Kos kryesoi listën e destinacioneve vitin e kaluar, kryesisht për shkak të afërsisë me Bodrumin, i ndjekur nga Rodosi dhe Chios, ky i fundit duke tërhequr kryesisht vizitorë me të ardhura më të larta.

Lesbos dhe Samos plotësuan pesëshen e parë. Gushti ishte muaji me fluksin më të lartë në vitin 2025, me afro 281 mijë mbërritje, i ndjekur nga korriku me 233 mijë dhe shtatori me rreth 188 mijë.

“Grekët nuk i përballojnë më çmimet në Stamboll”

Në Turqi, ndërkohë, ka ankesa se grekët që vizitojnë Stambollin nuk bëjnë më blerje si dikur.

“Në të kaluarën kisha më shumë klientë grekë, ndërsa tani e kanë të vështirë edhe të vijnë në Turqi, e jo më të bëjnë blerje këtu. Arsyeja është situata e tyre financiare krahasuar me të kaluarën”, tha për Euronews Kantar Pehlivanoglu, pronar i një stende bizhuterish dhe aksesorësh mode në Stamboll.

Edhe Soltaridis, banori i Stambollit, theksoi se çmimet janë bërë tepër të larta për vizitorët grekë.

“Dikur vinin dhe blinin gjithçka. Tani vijnë, shëtisin nëpër qytet, takohen me ne, grekët e Stambollit, por nuk blejnë dot më, sepse çmimet janë bërë shumë të larta”, shpjegoi ai.

Sipas të dhënave zyrtare, çdo grek që vizitoi Turqinë vitin e kaluar shpenzoi mesatarisht 340 euro për udhëtim, një shifër që është rritur me rreth 50 euro në vit gjatë tre viteve të fundit.

Megjithatë, në praktikë, me këto para grekët blejnë më pak se më parë. Rritja e fortë e kostos së jetesës në Turqi ka bërë që vizitorët grekë të marrin më pak për të njëjtën shumë të shpenzuar.

Nga ana tjetër, vizitorët turq në Greqi shpenzuan mesatarisht pak mbi 300 euro për udhëtim, ose saktësisht 303 euro, sipas të dhënave më të fundit të Bankës së Greqisë.

“Është shumë më lirë të shkosh në Greqi, të hash në një tavernë atje, të pish uzo ose pije të tjera, të kalosh natën dhe të kthehesh, sesa të shkosh në një tavernë të ngjashme këtu në Stamboll”, shpjegoi Dimou.

“Cilësia e ushqimit në Greqi është përmirësuar ndjeshëm dhe, për turqit, çmimet konsiderohen të përballueshme, ndërsa këtu në Turqi janë rritur shumë.”

Ndryshim i madh në bilancin tregtar mes Greqisë dhe Turqisë

Në të njëjtën kohë, sipas Autoritetit Helen të Statistikave (ELSTAT), vitet e fundit është vërejtur një ndryshim i rëndësishëm në bilancin tregtar mes dy vendeve.

Për shembull, importet nga Turqia drejt Greqisë arritën në 1.34 miliardë euro në vitin 2020, kaluan 2 miliardë euro vitin pasardhës dhe 3 miliardë euro në vitin 2024, ndërsa për vitin e kaluar vlerësohen në 3.34 miliardë euro.

Në të kundërt, eksportet nga Greqia drejt Turqisë për vitin 2025 vlerësohen në vetëm 1.37 miliardë euro, një shifër që ka rënë gjatë tre viteve të fundit. Viti 2022 ishte i fundit kur Greqia eksportonte më shumë drejt Turqisë sesa importonte prej saj./Euronews/ Monitor/