Gjermani, standardet DIN sigurojnë fuqi tregu

Shumë burokraci apo avantazh konkurrues? Standardet formësojnë tregjet globale dhe pozicionet në treg. Gjermania eksporton më shumë standarde se çdo vend tjetër, por rrezikon të mbetet pas në teknologjitë e së ardhmes.

Në Gjermani shpesh ka ankesa se një burokraci e tepërt me shumë rregulla dhe dispozita e pengon ekonominë. Por ana tjetër e medaljes është: pikërisht këto rregulla mund të thjeshtojnë aktivitetet ekonomike dhe të sigurojnë e zgjerojnë fuqinë në treg.

Në Gjermani standardet krijohen nga Instituti Gjerman për Normimin, DIN. Duke përcaktuar mënyrën më të mirë se si duhet bërë diçka, ato ndikojnë në proceset e prodhimit, zinxhirët e furnizimit, kërkesat e cilësisë dhe dizajnin e produkteve. Kush merr pjesë në hartimin e tyre, formëson tregjet.

Ndikimi ndërkombëtar i normave gjermane

Kjo është veçanërisht e vlefshme për ekonominë gjermane kur standardet e saj kanë ndikim përtej kufijve. Dhe kjo ndodh vazhdimisht: Gjermania ka ndikim të madh në Institutin Evropian të Standardizimit, CEN, dhe në Organizatën Ndërkombëtare për Standardizim, ISO. Në këtë drejtim, Republika Federale është “kampione botërore në eksportin e standardeve”: asnjë vend tjetër nuk ndikon kaq shumë në krijimin e standardeve evropiane apo ndërkombëtare.

Sa shumë mund të ndryshojnë tregjet standardet, e tregon historia: standardizimi i kontejnerëve në vitin 1968. Para kësaj, mallrat paketoheshin në thasë, fuçi ose kuti. Me përdorimin e kontejnerëve të standardizuar, tregtia ndërkombëtare ndryshoi rrënjësisht. Ato mund të vendosen në mënyrë perfekte njëri mbi tjetrin dhe përshtaten saktësisht me anijet, vagonët e trenave dhe kamionët e projektuar për këtë qëllim. Kështu tregtia globale u bë më e shpejtë, më efikase dhe më e lirë.

Standardet = si bëhet diçka në mënyrën më të mirë?

Kjo fuqi e madhe ndikimi ekziston edhe pse standardet nuk janë të detyrueshme me ligj. Kompanitë vendosin vetë nëse i respektojnë ato apo jo. Në përgjithësi, ato zgjedhin t’i ndjekin, sepse standardet japin përgjigje për pyetjen se si bëhet diçka në mënyrën më të mirë. Kjo shmang nevojën që çdo kompani të kërkojë vetë zgjidhjen optimale, duke rritur sigurinë dhe ulur kostot.

Standardet nxisin bashkëpunimin ndërkombëtar, siç tregon shembulli i kontejnerëve. Ato reduktojnë pengesat jotarifore të tregtisë dhe thjeshtojnë zinxhirët ndërkombëtarë të furnizimit. Përmes standardeve, kompanitë globale mund të verifikojnë më mirë nëse furnizuesit janë të përshtatshëm. Gjithashtu, ato rrisin besimin e konsumatorëve dhe ulin rrezikun e përgjegjësisë për produktin. Për më tepër, lehtësojnë hyrjen në treg për produktet dhe shërbimet. Nëse standardet hartohen në interes të kompanive gjermane, ato përmirësojnë pozicionin e tyre konkurrues.

Kampione në eksportin e standardeve

Ky ndikim është i mundur sepse shumë standarde ndërkombëtare e kanë origjinën në DIN dhe sepse në komitetet e DIN, ku krijohen standardet, marrin pjesë kryesisht përfaqësues të ekonomisë. Edhe pse përfshihen edhe përfaqësues të konsumatorëve, OJQ-ve dhe të tjerë, janë kompanitë e mëdha që mund të përballojnë të dërgojnë punonjës për periudha të gjata. Natyrisht, ato përpiqen të përfshijnë interesat dhe zgjidhjet e tyre në standarde.

DIN dërgon ekspertë në organizatat evropiane si CEN dhe në ISO, duke ndikuar në krijimin e standardeve ndërkombëtare. Kështu interesat e ekonomisë gjermane përhapen globalisht dhe vendosen si standarde ndërkombëtare. Gati 30% e projekteve evropiane dhe 17% e atyre ndërkombëtare menaxhohen nga DIN.

Kina vendos prioritetet

Edhe vende të tjera e kanë kuptuar këtë avantazh. Sipas Bankës Botërore, Kina për një kohë të gjatë thjesht ka adoptuar standardet ndërkombëtare. Por që nga fillimi i viteve 2000, qeveria kineze është përfshirë më shumë për të vendosur standardet e veta. Shteti kinez ka një rol shumë më të madh në këtë proces krahasuar me Gjermaninë. Në dhjetë vitet e fundit, Kina është bërë shumë e fuqishme në standardizimin e teknologjive të së ardhmes.

Deri në vitin 2035, Kina synon të marrë rol udhëheqës në standardet globale teknologjike, përfshirë inteligjencën artificiale, teknologjitë kuantike dhe bioteknologjinë, Big Data, blockchain, shëndetësinë, energjitë e reja dhe materialet e reja.

Ku vendosen standardet

Gjermania ende dominon në sektorët e saj kryesorë industrialë. Në ISO, ajo kryeson në mjedis, inxhinieri mekanike dhe teknologji speciale. Në nivel evropian, DIN mban rreth 30% të sekretariateve. Gjermania është veçanërisht e fortë në shëndet, siguri në punë, inxhinieri dhe produkte kimike.

Në fushat digjitale, SHBA kryeson me mbi 31% të sekretariateve në IT, pasuar nga Britania e Madhe. Koreja e Jugut është e fortë në metaverse dhe Japonia në përpunimin e gjuhës. Gjermania ka vetëm rreth 4% në IT, por po forcon ndikimin në teknologjinë kuantike dhe pasaportën digjitale të produktit.

Ndikimi i kompanive të mëdha

Megjithëse kjo i sjell përfitim ekonomisë gjermane, ndikimi i fortë i kompanive në komitetet e standardizimit shkakton kritika. Kryesisht marrin pjesë kompanitë e mëdha. Inxhinierët e pavarur shpesh luajnë rol të kufizuar.

Ndërmarrjet e vogla dhe të mesme nuk kanë gjithmonë mundësinë të përfshihen për shkak të kostove dhe kohës. Kjo i lë ato pa ndikim mbi standardet që ndikojnë në aktivitetin e tyre. E njëjta gjë vlen për përfaqësuesit e kërkimit, mbrojtjes së konsumatorit dhe organizatave mjedisore, të cilët mund të marrin pjesë, por kanë më pak ndikim.

Standardet dhe burokracia

Ekziston gjithashtu shqetësimi se standardet rrisin burokracinë. Vetëm në Gjermani ka rreth 35,000 standarde DIN. Shumë prej tyre sjellin detyrime dokumentimi.

Kritikët thonë se rregulloret janë bërë shumë komplekse dhe të vështira për t’u menaxhuar. Çdo detaj rregullohet në mënyrë të imët, duke e bërë ndërtimin dhe inovacionin më të shtrenjtë dhe më të ngadaltë. Nga ana tjetër, disa argumentojnë se standardet mund të reduktojnë burokracinë, sepse shmangin nevojën për marrëveshje të reja për çdo rast. Sipas DIN, çdo standard rishikohet pas pesë vjetësh dhe, nëse është e nevojshme, largohet./DW/