Dhjetë bashki mbledhin nga tarifa e pastrimit më shumë se sa shpenzojnë për mbetjet

Dhjetë bashki në vend kanë mbledhur gjatë vitit 2024 më shumë të ardhura nga tarifa e pastrimit sesa kanë shpenzuar në total për ofrimin e shërbimit të menaxhimit të mbetjeve. Gjetja është evidentuar në raportin “Sistemi i Matjes së Performancës të Bashkive 2024”, të përgatitur nga Agjencia për Mbështetjen e Vetëqeverisjes Vendore.

Bashkitë ku të ardhurat nga tarifat e pastrimit tejkalojnë kostot e shërbimit mbi 100% janë Tirana, Bulqiza, Korça, Elbasani, Fieri, Klosi, Kukësi, Tropoja, Vlora dhe Vau i Dejës. Sipas raportit, në këto bashki të ardhurat e siguruara nga tarifa nuk përdoren vetëm për përmirësimin dhe financimin e pastrimit, por shërbejnë edhe për të mbuluar shpenzime të tjera të buxhetit të përgjithshëm vendor.

Në shkallë vendi, të ardhurat nga tarifa e pastrimit mbuloi mesatarisht 83% të kostos së menaxhimit të mbetjeve në vitin 2024, teksa  në shumicën e bashkive, shërbimi vijon të subvencionohet edhe nga burime të tjera të buxhetit vendor.

Teksa dhjetë bashkitë e evidentuara mbledhin më shumë sesa shpenzojnë, bashkitë më të vogla arrijnë të mbulojnë nga tarifa mesatarisht vetëm rreth gjysmën e kostos së shërbimit.

Të dhënat tregojnë se menaxhimi i një ton mbetjesh kushtoi mesatarisht 8,600 lekë në vitin 2024. Sipas raportit, kostoja për ton ra me rreth 2.5% në krahasim me një vit më parë, ndërsa grumbullimi i të ardhurave nga tarifa u përmirësua me 14.7 pikë përqindje.

Gjatë vitit 2024, bashkitë menaxhuan gjithsej rreth 855 mijë tonë mbetje, nga 835 mijë tonë një vit më parë, me një rritje prej rreth 2%. Sasia më e madhe e mbetjeve u ndikua edhe nga flukset turistike, veçanërisht gjatë sezonit të verës.

Megjithatë, raporti tregon se vetëm 28 bashki, ose rreth 46% e totalit, e ofrojnë shërbimin e menaxhimit të mbetjeve mbi bazën e planeve vendore të miratuara.

Mungesa e planeve në më shumë se gjysmën e bashkive e bën më të vështirë vlerësimin e saktë të kostove, përcaktimin e tarifave dhe kontrollin se sa nga të ardhurat e mbledhura rikthehen realisht në shërbim.

Raporti evidenton nevojën që bashkitë të publikojnë më qartë mënyrën se si llogaritet tarifa e pastrimit, koston reale të shërbimit dhe destinacionin e të ardhurave të mbledhura.

Në rastet kur tarifa sjell më shumë të ardhura se shpenzimet, bashkitë duhet të argumentojnë nëse diferenca do të përdoret për investime në pajisje, kosha, automjete, ndarje të mbetjeve apo zgjerim të shërbimit në zonat rurale./Monitor/