Aeroportet e Evrop në kaos, kush qëndron pas kërcënimeve me bombë?!

Të paktën 21 fluturime dhe disa aeroporte në të gjithë Evropën u prekën nga kërcënimet me bomba dje, duke shkaktuar devijimin e avionëve dhe në disa raste shoqërimin nga avionë luftarakë. Të gjitha kërcënimet rezultuan të rreme, por njëkohësia e tyre dhe koordinimi i mundshëm ngriti pyetjen nëse Rusia ishte pas tyre, raporton BBC.

Në pothuajse të gjitha rastet, me përjashtim të dukshëm të Heathrow të Londrës, kërcënimet u konsideruan mjaft serioze për të shkaktuar masa sigurie. Në Itali, avionët luftarakë u ngritën madje për të ndjekur një nga aeroplanët e pasagjerëve në rrezik. Edhe pse nuk u gjetën pajisje shpërthyese, kjo nuk do të thotë që kërcënimet e ardhshme mund të konsiderohen të rreme paraprakisht.

Pse dyshohet Rusia?

Ky numër i madh i kërcënime të njëkohshme vjen pas incidenteve të tjera të dyshimta në të gjithë Evropën. Sulme kibernetike dhe pamje të pashpjegueshme të dronëve mbi vende të ndjeshme janë regjistruar në muajt e fundit, duke rritur më tej dyshimet për veprime të mundshme të koordinuara.

Në ditët e fundit, u regjistruan gjithashtu sulme hakerash në sistemet e ftohjes në supermarkete dhe në një bankë gjaku, si dhe një incident i dyshimtë në kufirin polak me Rusinë. Në gusht, një sulm me dron u krye në aeroportin gjerman Leipzig Halle, për të cilin Ministri i Brendshëm gjerman akuzoi publikisht Moskën.

Disa analistë besojnë se kërcënimet ndaj aeroplanëve të pasagjerëve mund të jenë një shembull tjetër i luftës hibride, domethënë veprime që përpiqen të prishin funksionimin e shtetit pa një konflikt të hapur ushtarak.

Çfarë është lufta hibride?

Operacione të tilla mund të përfshijnë sabotim, sulme kibernetike, dezinformim dhe forma të tjera të ndërprerjes së infrastrukturës ose jetës së përditshme. Karakteristika e tyre është se autorët shpesh mbeten të panjohur ose mund të mohojnë përgjegjësinë, dhe incidentet në përgjithësi mbeten nën pragun që mund të shkaktojë një përgjigje të NATO-s sipas Nenit 5 mbi mbrojtjen kolektive.

Rusia është e pakënaqur me mbështetjen e NATO-s për Ukrainën, gjë që po e bën më të vështirë arritjen e qëllimeve të luftës së Rusisë. Disa blogerë rusë kanë sugjeruar që vendet perëndimore duhet të ndiejnë gjithashtu pasojat e ndërprerjeve të trafikut ajror.

Ata përmendin sulmet me dronë ukrainasë që kërcënojnë funksionimin e aeroporteve ruse dhe sanksionet perëndimore që pengojnë linjat ajrore ruse të përdorin hapësirën ajrore evropiane si argumente.

Ende nuk ka prova kundër Rusisë

Pavarësisht dyshimeve, që nga mbrëmja e së enjtes, nuk kishte dalë asnjë provë e fortë që lidhte kërcënimet ndaj avionëve evropianë me Rusinë, Iranin ose grupet që vepronin në emër të tyre.

Hetuesit mund të kenë një të dhënë në një email të dërguar autoriteteve të aeroportit të Romës të enjten në mëngjes. Dërguesit e tij e identifikuan veten si “Luftëtarë të Shtetit Mashkullor”, gjë që mund të tregojë një grup rus të ekstremit të djathtë.

Grupi njihet si Muzhskoi Legion, përkatësisht Legjioni Mashkullor, pikëpamjet e të cilit janë aq ekstreme sa një gjykatë në Moskë e ndaloi atë në vitin 2021. Pavarësisht ndalimit, ai ka mbajtur dhjetëra mijëra ndjekës në Telegram, dhe anëtarët e tij kanë mirëpritur pushtimin e Ukrainës nga Rusia në vitin 2022.

Kush i dërgoi kërcënimet?

Megjithatë, mesazhi nuk vërteton se kush është përgjegjës për kërcënimet. Është e mundur që dikush tjetër të ketë përdorur emrin e grupit ekstremist rus për të fshehur identitetin e vet ose për të keqdrejtuar dyshimet.

Edhe nëse mesazhi është autentik, ai mund të mos përmbajë të dhëna që do t’i lejonin policisë të përcaktonte se kush po organizon raportet e rreme dhe për çfarë qëllimi.

Prandaj është thelbësore që policia kombëtare, aeroportet dhe ministritë e transportit të gjejnë prova konkrete të origjinës së kërcënimeve. Në të njëjtën kohë, ata duhet të përcaktojnë se si të zbusin pasojat e incidenteve të reja të mundshme, pa lënë pas dore sigurinë e pasagjerëve.