BE mesazh Edi Ramës, media e lirë dhe gjyqësori pavarur të rëndësishëm jo vetëm për integrimin, por dhe për shqiptarët!

Media e lirë dhe gjyqësori i pavarur janë të rëndësishëm jo vetëm për integrimin, por edhe për shqiptarët, ishte mesazhi i qartë i Bashkimit Evropian për Kryeministrin ndërsa Komisionerja për zgjerimin e BE, Marta Kos, prezantoi Raportin e Progresit për Shqipërinë.

Duke rikujtuar synimet kryesore të Shqipërisë me përfundimin e negociatave të anëtarësimit deri në vitin 2027, Marta Kos nënvizoi se Shqipëria synon të vijojë me mbylljen e kapitujve të tjerë, por theksoi se për realizimin e këtij objektivi nevojitet progres konkret në disa fusha kyçe

“Shqipëria ka treguar angazhim për procesin e integrimit. Janë bërë disa reforma. Shqipëria ka mbyllur 4 kapituj dhe po synon të mbylle edhe kapituj të tjerë. Do të duhet të shohim progres në fusha kryesore. Kjo është e rëndësishëm për Shqipërinë të përmbushë synimet për të mbyllur negociatat deri në 2027,” tha Komisionerja për zgjerimin ndërsa veçoi si prioritete forcimin e shtetit të së drejtës, garantimin e pavarësisë së gjyqësorit, lirinë e medias dhe çështjet mjedisore.

“Shteti ligjor dhe gjyqësori i pavarur, media e lirë janë me rëndësi, çështjet e mjedisit janë prioritet. Këto janë jo vetë për integrimin, por edhe për shqiptarët dhe jetën e tyre. Përfshirja e shoqërisë është jetike për të siguruar një proces të suksesshëm,” tha Marta Kos për ecurine e Shqiperisë ndërsa komentoi dhe protestat që vijojnë përditë kundër kryeministrit Edi Rama dhe qeverisë së tij.

“Vërtetë ne e dimë se çfarë protestuesit kërkojnë, ne e dimë se ka një dallim mes protestuesve të dhunshëm dhe atyre që kanë nisur të protestojnë me qëllim të qartë. Procesi i integrimit është ndërtuar në një mënyrë të tillë që vendi të ecë përpara, dhe nuk mund të ecë përpara nëse nuk përmbush…Kapitulli i mjedisit është një nga më të vështirët.

Qeveria duhet të ndryshojë disa nga amendamentet dhe ligjin për investimet strategjike, janë pikërisht ato që kërkojnë protestuesit. Ne presim dialogun mes qeverisë dhe anëtarëve të tjerë se këtu bazohet edhe procesi i integrimit,” ishte e drejtëpërdrejtë sot Komisionerja për Zgjerimin.

Raporti për Progresin

Shqipëria ka shënuar përparim në procesin e integrimit europian, duke hapur grupkapitullin e fundit të negociatave, përmbushur standardet ndërmjetëse në grupkapitullin e parë dhe mbyllur përkohësisht katër kapituj, por, Komisioni Europian evidenton ende problematika në luftën kundër korrupsionit, pavarësinë e drejtësisë, lirinë e medias dhe funksionimin e institucioneve.

Një nga çështjet kryesore të evidentuara është reforma zgjedhore. Komisioni Europian kërkon përfundimin e saj përpara zgjedhjeve vendore të vitit 2027, duke theksuar se disa rekomandime të OSBE/ODIHR dhe Komisionit të Venecias ende nuk janë adresuar. Shqetësim mbetet edhe mungesa e dialogut politik mes mazhorancës dhe opozitës, si dhe kontrolli i kufizuar parlamentar ndaj ekzekutivit.

Sa i përket reformës në drejtësi, raporti vlerëson përparimin e Shqipërisë dhe përfundimin e procesit të vettingut për gjyqtarët dhe prokurorët. Megjithatë, evidentohen mungesa e burimeve njerëzore, vonesat në shqyrtimin e çështjeve dhe ndërhyrjet e papërshtatshme politike.

Vlerësim pozitiv merr edhe puna e SPAK-ut në luftën kundër korrupsionit të nivelit të lartë, por korrupsioni mbetet një sfidë, ndaj kërkohen më shumë hetime, ndjekje penale dhe vendime përfundimtare, veçanërisht në çështjet e profilit të lartë.

“Shqipëria është midis një niveli të moderuar dhe të mirë përgatitjeje dhe ka treguar përparim të mirë në përgjithësi. Strategjia Kundër Korrupsionit 2024-2030 dhe plani i saj i veprimit 2024-2026 janë duke u zbatuar. Struktura e Specializuar Kundër Krimit të Organizuar dhe Korrupsionit, SPAK, ka vazhduar të demonstrojë pavarësi dhe të japë rezultate pozitive në luftën kundër korrupsionit të nivelit të lartë, duke bërë përparim të prekshëm drejt një rekordi të fortë në luftën kundër korrupsionit. Megjithatë, korrupsioni mbetet një sfidë e vërtetë.

Legjislacioni për të parandaluar korrupsionin u përafrua më tej me standardet evropiane. U arrit përafrim i mëtejshëm në mbrojtjen e sinjalizuesve. Janë filluar vlerësimet e rrezikut të korrupsionit bazuar në sektorë dhe janë publikuar deklaratat e pasurisë së nivelit të lartë. Ndikimi aktual i këtyre dhe masave të tjera parandaluese në korrupsion mbetet për t’u demonstruar, duke marrë parasysh hetimet e vazhdueshme të korrupsionit të nivelit të lartë. Rekomandimet e Komisionit nga viti i kaluar u zbatuan pjesërisht dhe disa mbeten të vlefshme,” thekson Raporti ndërsa për vitin e ardhshëm, Shqipëria duhet në veçanti:

Të forcojë dhe konsolidojë më tej rekordin e hetimit, ndjekjes penale dhe gjykimit të rasteve të korrupsionit dhe të sigurojë më shumë dënime përfundimtare, veçanërisht në rastet e profilit të lartë. Kjo përfshin sekuestrimin dhe konfiskimin përfundimtar të aseteve kriminale që vijnë nga veprat penale që lidhen me korrupsionin, si dhe rritjen e ndjeshme të referimeve proaktive nga institucionet përkatëse shtetërore dhe agjencitë e zbatimit të ligjit në Prokurorinë e Posaçme dhe Prokurorinë e Përgjithshme;

Konsolidimin e mëtejshëm të kuadrit të parandalimit të korrupsionit duke: zbatuar dhe monitoruar masat legjislative të miratuara rishtazi; forcimin e kapacitetit institucional dhe angazhimin në zbatimin e strategjisë dhe legjislacionit kundër korrupsionit; zgjerimin e vlerësimeve të rrezikut të korrupsionit në sektorët vulnerabël, si dhe planet e integritetit në nivel qendror dhe vendor, dhe zbatimin e gjetjeve të tyre;

Përmirësimin e verifikimit të deklarimit të pasurisë nga të gjitha organet përkatëse, përfshirë Inspektoratin e Lartë të Deklarimit dhe Auditimit të Pasurive dhe Konflikteve të Interesit, ILDKPKI;

Forcimin e masave për të përmirësuar llogaridhënien dhe integritetin e Policisë së Shtetit Shqiptar dhe Agjencisë së Mbikëqyrjes së Policisë dhe sigurimin e pavarësisë dhe stabilitetit të udhëheqjes së saj,” theksohet në Raportin e Progresit ndërsa për luftën kundër krimit të organizuar, Shqipëria vlerësohet për forcimin e bashkëpunimit ndërkombëtar, përdorimin më të gjerë të hetimeve financiare dhe rezultatet në sekuestrimin e pasurive kriminale.

Megjithatë, Komisioni Evropian kërkon më shumë dënime përfundimtare për trafikimin e drogës, pastrimin e parave dhe financimin e terrorizmit, si dhe forcimin e kapaciteteve të prokurorive në nivel vendor.