Berlin, a mund të kalojë vala e ndryshimeve nga Serbia në BeH?

Në Berlin u diskutua rreth situatës në Bosnje Hercegovinë pas zgjedhjeve në këtë vend në fillim të tetorit. Por u diskutua edhe ndikimi i ngjarjeve nga Serbi në BeH.

Në muajin që shënon përvjetorin e nënshkrimit të Marrëveshjes së Daytonit, Akademia Evropiane në Berlin organizoi një diskutim me titull “Dejtoni dhe pasojat e tij: Sistemi evropian i paqes në Ballkanin Perëndimor”, kushtuar situatës aktuale në Bosnje Hercegovinë, BeH, në dritën e zgjedhjeve të fundit në vend. Por u diskutuan edhe zhvillimet më të reja në Serbi dhe ndikimi i mundshëm i tyre në raportet mes Sarajevës dhe Banja Lukës.

Christian Schmidt flet hapur

Ish-Përfaqësuesi i Lartë në Bosnjë dhe Hercegovinë, Christian Schmidt, ishte folësi kryesor në diskutimin e mbajtur në Shtëpinë Evropiane, zyrën përfaqësuese gjermane të institucioneve evropiane, pranë Portës së Brandenburgut në Berlin.

Politikani i Unionit Kristian-Social, CSU, tashmë i liruar nga përgjegjësitë e postit që ushtroi deri këtë verë, foli hapur për gjendjen në BeH, vend në të cilin kaloi vitet e fundit të mandatit të tij.

Schmidt theksoi se BeH është ende larg çdo afrimi serioz me Bashkimin Evropian, duke iu referuar raportit të fundit të Komisionit Evropian, i cili paraqet një tablo mjaft kritike për këtë vend kandidat. Megjithatë, sipas tij, edhe më shqetësues është raporti i OKB-së mbi zgjatjen e mandatit të misionit EUFOR Althea, ku theksohet se prania e forcave ndërkombëtare mbetet e domosdoshme për ruajtjen e paqes.

“Asnjë vend nuk mund të bëhet anëtar i BE-së nëse OKB-ja arrin në përfundimin se ai përbën kërcënim për paqen ndërkombëtare”, tha Schmidt.

Mundësi më të vogla për shkëputjen e Republikës Srpska

Schmidt i kushtoi vëmendje të veçantë zhvillimeve në Serbinë fqinje dhe ndikimit të tyre të mundshëm në Bosnje Hercegovinë. Sipas tij, një nga çështjet më të ndjeshme për të ardhmen e vendit, ajo e shkëputjes së Republikës Srpska, është bërë më pak e mundshme.

“Çështja e shkëputjes nuk është hequr plotësisht nga rendi i ditës. Por besoj se mundësitë për arritjen e qëllimeve politike përmes kësaj teme janë zvogëluar”, tha Schmidt në një intervistë për DW.

Ai kujtoi se ekzistonte rreziku që vitin e ardhshëm të organizohej një referendum për ndarjen e Republikës Srpska, por shtoi se personalisht nuk beson se qytetarët e këtij entiteti do ta mbështesnin një iniciativë të tillë.

I pyetur nëse trazirat politike të ngjashme me ato në Serbi mund të ndodhin edhe në Bosnje Hercegovinë, Schmidt u shpreh skeptik.

“Serbia ka një shoqëri civile shumë më të zhvilluar. Bosnjë-Hercegovina nuk është homogjene në këtë drejtim, ndërsa as të rinjtë nuk veprojnë si një grup i unifikuar. Megjithatë, unë shoh disa mundësi për zhvillime të tilla”, tha ai.

BeH në “sirtarin e tretë” të zgjerimit

Në debatin që pasoi fjalimin e Schmidtit, drejtori i Departamentit për Ballkanin Perëndimor në Ministrinë e Jashtme të Gjermanisë, Niels von Redecker, nuk e fshehu faktin se Bosnje Hercegovina mbetet një nga vendet kandidate më të largëta nga anëtarësimi në Bashkimin Evropian.

“Kemi vende që ndodhen në sirtarin e parë të zgjerimit, si Mali i Zi. Bosnjë-Hercegovina nuk është as në sirtarin e dytë, por në të tretin”, tha von Redecker.

Ndërsa ambasadori i Bosnje Hercegovinës në Gjermani, , tërhoqi vëmendjen te bllokadat politike që pengojnë reformat dhe harmonizimin e legjislacionit të vendit me atë të Bashkimit Evropian.

“Shumë prej tyre nuk e duan BE-në, sepse atëherë do të duhej të përballeshin me hetime, madje edhe me burg”, tha Arnaut.

Në fund të diskutimit, pjesëmarrësit treguan interes të veçantë për të ardhmen e lidhjeve infrastrukturore dhe të transportit të Bosnje Hercegovinës me pjesën tjetër të Evropës, si dhe për projektet që mund të kontribuojnë në pajtim të qëndrueshëm dhe stabilitet afatgjatë brenda vendit./DW/