Me atlete dhe Sulltanin, Bloomberg: Edi Rama nuk siguroi organizimin e Samitit të NATO-s në Tiranë

Të gjithë u gajasën në Samitin e NATO-s në Ankara me atletet e bardha të Kryeministrit të Shqipërisë, e panë me habi kur në pjesën e samitit me dyer të mbyllura ai e quajti “Sulltan” presidentin turk Recep Tayyip Erdoğan, por, kjo nuk e ndihmoi Edi Ramën që të siguroi organizimin e sanitit të ardhshëm të Aleancës në Tiranë.

Duke zbardhur detaje nga samiti në Ankara, media amerikane “Bloomberg” shkruan se meqë Sekretari i Përgjithshëm, Mark Rutte, i kishte premtuar organizimin e samitit në Tiranë ndërsa i sugjeroi që të flas me Presidentin amerikan Donald Trump nëse kishte ndonjë problem, që kjo të ndodhë ka ngelur vetëm një mundësi.

“Edi Rama ka ende një kartë të rëndësishme që mund ta ndihmojë të forcojë ambicien e tij për të organizuar një takim të profilit të lartë: dy resorte luksoze që familja Trump po zhvillon në bregdetin jugor të Shqipërisë,” shprehet “Bloomberg” duke përfunduar:

“Rama ka mbështetur projektet e drejtuara nga Jared Kushner, dhëndri i presidentit amerikan, pavarësisht javëve të tëra të protestave nga ambientalistët dhe aktivistët kundër korrupsionit.”

Përpjekja e Shqipërisë për të organizuar Samitin e NATO-s vitin e ardhshëm, kthehet kundër Kryeministrit

Stili i Edi Ramës dështoi të siguronte përpjekjen e Shqipërisë për të drejtuar një samit të NATO-s vitin e ardhshëm, kur udhëheqësit e aleancës u takuan në Ankara.

Në prag të bisedimeve të javës së kaluar, kryeministri shqiptar kishte bërë përpjekje të mëdha për të siguruar që vendi i tij të priste udhëheqësit e aleancës vitin e ardhshëm.

Ai kishte marrë hua në mënyrë që vendi i tij të përmbushte kërkesën minimale të NATO-s për të shpenzuar 2% të Prodhimit të Brendshëm Bruto (PBB) për mbrojtjen dhe kishte premtuar të kontribuonte në programin PURL, në kuadër të të cilit aleatët blejnë armë amerikane dhe i dërgojnë ato në Ukrainë.

Por sjellja e Ramës gjatë samitit ngriti pikëpyetje te disa prej udhëheqësve të tjerë të pranishëm dhe nuk arriti të ofronte llojin e garancisë që aleanca kërkonte, sipas personave që kanë dijeni për diskutimet private. Zyra e Ramës nuk iu përgjigj një kërkese për koment.

Rama, 62 vjeç, është udhëheqësi kombëtar më i gjatë në botë, sipas Guinness World Records, me një gjatësi prej 1.88 metrash ose pak më shumë se 2 metrash. Gjatë gjithë karrierës së tij, ai e ka vënë në pah fizikun e tij me një ndjenjë teatraliteti, duke përqafuar udhëheqës të tjerë, duke u vendosur duart mbi supet e tyre ose duke u gjunjëzuar për t’u pëshpëritur.

Në Ankara, atletet e tij karakteristike të bardha tërhoqën vëmendjen e sekretarit të përgjithshëm të Organizatës së Traktatit të Atlantikut të Veriut (NATO), Mark Rutte, i cili ia tregoi ato Donald Trump-it gjatë fotografisë së përbashkët.

Presidenti amerikan ka qenë herë pas here i bezdisur me udhëheqësit që nuk respektojnë etikën e veshjes standarde të biznesit, më së shumti kur Volodymyr Zelenskyy i Ukrainës u paraqit në Shtëpinë e Bardhë vitin e kaluar me uniformën e tij ushtarake.

Rutte kishte qenë plotësisht i përqendruar në drejtimin e Trump-it gjatë takimit dyditor pa ndonjë shpërthim të ngjashëm, duke organizuar një prezantim të detajuar të kontratave të mbrojtjes me vlerë mbi 50 miliardë dollarë dhe duke theksuar vazhdimisht si rritjen e shpenzimeve në të gjithë aleancën, ashtu edhe respektin e saj ndaj udhëheqësit amerikan.

Fakti që mikpritësi ishte presidenti turk Recep Tayyip Erdogan, i cili ka marrëdhënien e tij me Trump-in dhe po bëhet një forcë gjithnjë e më e rëndësishme në sigurinë evropiane, gjithashtu e ndihmoi Rutte-n. Ideja që udhëheqësi i paparashikueshëm i njërit prej vendeve të NATO-s që shpenzojnë më pak për mbrojtjen të drejtonte samitin e ardhshëm u duk një sipërmarrje e rrezikshme për disa zyrtarë që ndihmonin në mbarëvajtjen e organizimit.

Gjatë seancës me dyer të mbyllura, Rama habiti disa prej të pranishmëve kur iu drejtua Erdoganit si “sulltan”, sipas dy personave që ndodheshin në sallë, me sa duket si një referencë në formë shakaje ndaj imazhit të liderit të fortë të presidentit turk. Komentet i bënë disa prej të pranishmëve të ndiheshin në siklet, megjithëse Rama dhe Erdogan kanë një marrëdhënie të ngushtë që prej më shumë se një dekade dhe kanë vizituar disa herë kryeqytetet e njëri-tjetrit.

Kryeministri shqiptar ishte gjithashtu çuditërisht i drejtpërdrejtë në këmbënguljen e tij për të organizuar samitin e ardhshëm të NATO-s në vitin 2027, thanë këta persona, duke këmbëngulur se Rutte ia kishte premtuar këtë dhe duke sugjeruar që ai të fliste me Trump-in nëse kishte ndonjë problem.

Komunikata e samitit të NATO-s e vitit 2025 thoshte se Shqipëria do të organizonte një takim pas Turqisë, pa specifikuar se kur do të ndodhte kjo. Deklarata që pasoi mbledhjen e javës së kaluar nuk përmbante asnjë referencë se kur dhe ku do të mbahet samiti i ardhshëm.

Sipas një personi të njohur me çështjen, Shqipëria u ka premtuar prej vitesh aleatëve të NATO-s se do të rriste shpenzimet për mbrojtjen për të përmbushur angazhimet e saj. Me Rutte-n të vendosur për t’i treguar Trump-it se anëtarët evropianë po marrin më shumë përgjegjësi për sigurinë e tyre, Shqipëria është vënë nën një vëzhgim më të madh dhe po kërkonte mënyra për të rritur me shpejtësi shifrat e saj përpara samitit.

Huatë e siguruara nga Shqipëria përpara samitit përfshijnë 302 milionë dollarë nga Shtetet e Bashkuara për armë, një vendim i miratuar në një mbledhje ministrore më 19 qershor dhe i raportuar nga agjencia zyrtare shtetërore e lajmeve e Shqipërisë.

Kjo i lejoi Shqipërisë të kalonte me vështirësi pragun prej 2% në vitin 2026, duke e çuar buxhetin e mbrojtjes në 2.15% të PBB-së, sipas një raporti të publikuar gjatë samitit. Vitin e kaluar, Tirana ishte shpenzuesja më e ulët në NATO, me vetëm 1.48% të PBB-së të dedikuar për mbrojtjen.

Nën presionin e Trump-it, anëtarët e NATO-s, përfshirë Ramën, premtuan vitin e kaluar të rrisin shpenzimet bazë për mbrojtjen në 3.5% deri në vitin 2035.

Megjithatë, Rama ka ende një kartë të rëndësishme që mund ta ndihmojë të forcojë ambicien e tij për të organizuar një takim të profilit të lartë: dy resorte luksoze që familja Trump po zhvillon në bregdetin jugor të Shqipërisë.

Rama ka mbështetur projektet e drejtuara nga Jared Kushner, dhëndri i presidentit amerikan, pavarësisht javëve të tëra të protestave nga ambientalistët dhe aktivistët kundër korrupsionit.