Pas 40 vitesh, Kryeqytetet Europiane të Kulturës drejt reformimit

Komisioni Europian ka propozuar një reformim të programit “Kryeqytetet Europiane të Kulturës” pas vitit 2033, me synimin që qytetet të mund të bashkëpunojnë më lehtë, të përfshihen më shumë të rinjtë dhe që një vit në qendër të vëmendjes kulturore të krijojë përfitime afatgjata.

Planet mbështeten në më shumë se 40 vjet përvojë dhe parashikojnë thjeshtimin e procesit të përzgjedhjes, si dhe zgjerimin e mundësive për kandidatura të përbashkëta, përfshirë partneritetet ndërkufitare.

Një rol më të madh do të ketë gjithashtu zhvillimi urban gjithëpërfshirës dhe i qëndrueshëm.

“Një qytet mban titullin Kryeqytet Europian i Kulturës për një vit, por komuniteti dhe njerëzit e tij duhet t’i ndiejnë përfitimet për një brez të tërë”, tha Roxana Mînzatu, Zëvendëspresidente Ekzekutive për të Drejtat Sociale dhe Aftësitë, Punët Cilësore dhe Përgatitjen. “Propozimi ynë e vendos këtë trashëgimi afatgjatë në qendër të nismës.”

Glenn Micallef, Komisioneri për Drejtësinë Ndërbreznore, Rininë, Kulturën dhe Sportin, tha se kuadri i ri do të sjellë “pjesëmarrje më të gjerë territoriale, përfshirje më të madhe të të rinjve, horizonte të reja për artistët dhe industritë krijuese, si dhe më shumë vëmendje ndaj trashëgimisë afatgjatë”.

Rritje e fortë e numrit të vizitorëve

Një studim i financuar nga Komisioni Europian zbuloi se qytetet pritëse organizuan mesatarisht 1,000-1,200 aktivitete kulturore gjatë vitit kur mbanin titullin, duke tërhequr 38.5 milionë pjesëmarrje nga publiku. Numri i vizitorëve u rrit mesatarisht me 30-40%.

Ndikimi i investimeve ishte gjithashtu i konsiderueshëm.

Një investim relativisht modest i BE-së prej 3-5 milionë eurosh në vit ndihmoi në nxitjen e rreth 900 milionë eurove investime kulturore në Europë gjatë periudhës 2013-2022.

Përfitime afatgjata

Përfitimet mund të zgjasin shumë përtej vitit kur qyteti mban titullin.

Vlerësimi evidenton ripërtëritjen urbane, rritjen e buxheteve për kulturën, forcimin e sektorëve krijues dhe pjesëmarrjen më të madhe qytetare.

Ai nënvizon gjithashtu vlerën e shtuar europiane të programit në nxitjen e bashkëpunimit kulturor ndërkombëtar, diplomacisë kulturore dhe një identiteti të përbashkët europian.

E nisur në vitin 1985, nisma ka pasur deri tani 85 qytete mbajtëse të titullit.

Oulu dhe Trenčín e mbajnë titullin në vitin 2026, ndërsa Évora dhe Liepāja do t’i pasojnë në vitin 2027.

Sipas propozimit, vendet e treta që marrin pjesë ose janë të asociuara me programin “Europa Krijuese” do të mund të konkurrojnë duke nisur nga viti 2034.

Parlamenti dhe Këshilli Europian do të negociojnë propozimin, ndërsa marrëveshja përfundimtare synohet të arrihet deri në mesin e vitit 2027. /EuReporter/ Monitor/