Inflacioni në rritje i muajve të fundit ka shtuar shqetësimet e konsumatorëve lidhur me rritjen e çmimeve, ndërsa bizneset dhe agjentët financiarë janë ndikuar më pak.
Sipas vrojtimeve të Bankës së Shqipërisë, në tremujorin e dytë të këtij viti pritjet e konsumatorëve për inflacionin pas një viti janë rritur ndjeshëm në nivelin 11.5 për qind, 2.3 pikë përqindjeje më shumë krahasuar me tremujorin e pare.
Sipas Bankës së Shqipërisë, pritjet e konsumatorëve për inflacionin kanë reflektuar rritjen e inflacionit të perceptuar prej tyre gjatë tremujorit të dytë.
Ndërkohë, pritjet afatshkurtra të bizneseve dhe të agjentëve financiarë mbeten të ankoruara
pranë objektivit 3.0 për qind gjatë tremujorit të dytë të vitit 2026. Konkretisht, këta agjentë presin që inflacioni pas një viti të jetë përkatësisht 3.2 për qind dhe 3.1 për qind.
Për horizontin afatmesëm, dy deri në tre vjet, pritjet e agjentëve financiarë kanë mbetur të qëndrueshme prej rreth një viti, afër nivelit 3 për qind. Ndërkohë, pritjet e bizneseve për të njëjtën periudhë rezultojnë në 3.4 dhe 3.8 për qind, duke shënuar një rishikim në rënie krahasuar me tremujorin paraardhës.
Që prej muajit mars të këtij viti, ekonomia po përballet me një tendencë në rritje të inflacionit, të shkaktuar sidomos nga kriza gjeopolitike në Lindjen e Mesme dhe rritja e çmimeve të naftës bruto. Sipas të dhënave të Instat, për korrikun inflacioni arriti në 3.4 për qind, duke prekur nivelin më të lartë në dy vite e gjysmë.
Ndërkohë, inflacioni bazë, që përjashton çmimet e produkteve ushqimore dhe energjetike, në muajin qershor arriti në 3.54%, niveli më i lartë që prej vitit 2023.
Megjithëse inflacioni është rritur sipër objektivit të Bankës së Shqipërisë, kjo e fundit deri tani nuk ka reaguar me rritje të normës bazë të interesit. Guvernatori Sejko e argumentoi këtë qëndrim me besimin se vala e inflacionit do të jetë kalimtare, por edhe me natyrën shtrënguese të politikës fiskale dhe me forcimin e mëtejshëm të Lekut në kursin e këmbimit. Konflikti në Lindjen e Mesme që ka shkaktuar shtrenjtim të ndjeshëm të karburanteve sidoqoftë ngelet shumë i vështirë për t’u parashikuar dhe për momentin nuk duket se do të ketë një zgjidhje të shpejtë në horizont.
Për sa i takon inflacionit bazë dhe atij të brendshëm, Banka e Shqipërisë gjykon se rritja e tyre sipër objektivit po shkaktohet kryesisht nga çmimet e qirave.
Megjithatë, Banka e Shqipërisë pranoi në deklaratën e fundit pas mbledhjes së Këshillit Mbikëqyrës se një inflacion i qëndrueshëm sipër objektivit mund të sjell rritje të pritjeve inflacioniste në ekonomi dhe të gjenerojë presione më afatgjata për rritjen e çmimeve.
Tendenca në rritje e inflacionit tashmë është përcjellë në pritjet inflacioniste të konsumatorëve, ndërsa bizneset ende nuk duken shumë të shqetësuara dhe nuk i kanë zhvendosur për lart pritjet e tyre./Monitor/