Si mund ta shesin pikat e karburantit në Maltë, naftën për 1.2 €/litri?
Politika e shtetërore për të kufizuar çmimet e karburantit, të cilën Malta e ka zbatuar që nga kriza e koronavirusit, po e rëndon gjithnjë e më shumë buxhetin e shtetit. Edhe pse çmimet për qytetarët dhe bizneset janë fikse dhe të ulëta, Ministria e Financave paralajmëron se kostoja e subvencioneve po bëhet e paqëndrueshme, raporton Forbes.
Sipas të dhënave nga Komisioni Evropian, çmimi mesatar i naftës në eurozonë javën e kaluar ishte pothuajse 2.3 € për litër, ndërsa benzina kushtonte mesatarisht 2.2 €. Në nivelin e të gjithë Bashkimit Evropian, çmimet ishin vetëm pak më të ulëta, me një mesatare prej 2.2 € për naftën dhe 2.1 € për benzinën.
Në shumicën e shteteve anëtare të BE, çmimet e naftës varionin nga 1.9 € deri në 2.6 € për litër, dhe të benzinës nga 1.6 € deri në 2.5 € për litër. Malta është një përjashtim i plotë në këtë drejtim.
Në këtë komb ishullor me rreth 570.000 banorë dhe 450.000 automjete të regjistruara, çmimi i naftës është fiksuar në 1.21 € dhe i benzinës në 1.34 € që nga qershori 2020. Çmimet nuk kanë ndryshuar që nga fillimi i luftës në Iran, pavarësisht rritjes së çmimeve të naftës në bursat botërore.
Kosto në rritje për shtetin
Maltezët kanë kështu naftën më të lirë në Bashkimin Evropian sepse shteti rregullon çmimin me pakicë dhe diferenca me çmimin e tregut mbulohet nga buxheti. Siç raporton Malta Today, ky hendek është zgjeruar ndjeshëm në muajt e fundit, gjë që e ka vënë në pikëpyetje qëndrueshmërinë e një politike të tillë.
Ministri i Financave të Maltës, Clyde Caruana, tha për Malta Today se në maj qeveria vlerësoi se kostoja vjetore e subvencioneve do të ishte rreth 30 milionë €. Megjithatë, deri në fund të gushtit ky vlerësim për këtë vit ishte rritur në rreth 75 milionë €.
Qeveria tani përballet me një zgjedhje – të vazhdojë me pagesat nga buxheti ose të lejojë rritjen e çmimeve me pakicë. Ministri Caruana theksoi se shteti, pavarësisht rritjes së shpenzimeve për energji, ende duhet ta mbajë deficitin buxhetor nën kufirin prej tre përqind.
Financat publike të shtetit të Maltës janë aktualisht të favorshme. Deficiti buxhetor i vitit të kaluar arriti në 2.2 për qind të PBB-së, që është dukshëm nën kriterin e Maastrichtit prej tre për qind. Borxhi publik është në 46.4 për qind të PBB-së, ndërsa kufiri i sipërm është vendosur në 60 për qind të PBB-së.
Ndërkohë në Shqipëri, pas ndërhyrjes së fundit të Bordi i Transparencës, çmimi i naftës është 213 lekë ndërsa ai i benzinës 193 lekë, ose me kursin aktual 2.32 €/litri përkatësisht 2.11 €/litri.
Dhe jo vetëm kaq! Në kulmin e krizës së çmimeve, karburanteve pritet t’u shtohen edhe 40 mln euro të tjera në vit barra fiskale nga vendosja e një tarife të re. Qeveria Rama supozon që niveli i saj të jetë 3 lekë për litër. Të ardhurat nga tarifa e re për naftën do të përdoren për të financuar krijimin dhe menaxhimit e rezervës së sigurisë me naftë bruto dhe nënprodukte të saj.
