Tre vjet nga sulmi terrorist në Banjskë

Tre vjet më parë, një grup terroristësh serbë në krye me kryekriminelin Milan Radoiçiç sulmuan Policinë e Kosovës në Banjskë të Zveçanit, dhe sot sulmin ashtu si terroristët serbë vazhdon ti mbroj vetëm Serbia dhe Presidenti i saj Aleksandar Vuçiç.

Mëngjesin e 24 shtatorit 2023, mbeti i vrarë rreshteri Afrim Bunjaku, u plagos polici Alban Rashiti dhe u lëndua një tjetër, në një sulm terrorist në Banjskë të Zveçanit. Asokohe, sulmi u dënua nga krerët e shtetit dhe ndërkombëtarët, duke bërë thirrje që autorët të dalin para drejtësisë.

I gjithë rasti ndodhi pasi në hyrje të fshatit Banjskë ishin vendosur dy kamionë pa targa, duke e bllokuar hyrjen përmes urës në atë vend. Aty patrulla policore që pa barrikadën njoftoi kolegët tjerë në bazë, e që mesin e zyrtarëve që iu bashkuan kolegëve në vendngjarje ishte edhe rreshteri Afrim Bunjaku, i cili u vra në krye të detyrës.

Pas këtij rasti, kryeministri tashë në detyrë, Albin Kurti mblodhi Këshillin e Sigurisë. Po atë ditë, u mbyllën pikat kufitare në Bërnjak dhe Jarinjë, të cilat qëndruan të mbyllura për disa ditë. Më pas, Policia njoftoi se tre nga sulmuesit janë vrarë, pasi zyrtarët policorë janë detyruar t’i kundërpërgjigjen sulmeve që po vazhdonin nga grupi terorist, ndërsa u bë e ditur se sulmuesit po e shfrytëzojnë hapësirën në dhe rreth Manastirit të Banjskës për strehim dhe gjuajtje ndaj Policisë së Kosovës.

Policia po ashtu njoftoi se ishin arrestuar tre prej sulmuesve. E në mbrëmje, pasi e kishte vizituar vendin e ngjarjes, ministri tashë në detyrë i Punëve të Brendshme, Xhelal Sveçla, pati deklaruar se në veri është gjetur armatim për qindra sulmues të tjerë.

Në anën tjetër, kryemininstri, Albin Kurti pati thënë se bëhet fjalë për një formacion terrorist e kriminal profesionit, i cili ka planifikuar dhe përgatitur gjatë sulmin “dhe që nuk paraqesin një bandë të kontrabandës por një strukturë mercenare e cila është e përkrahur politikisht, financiarisht dhe logjistikisht nga Beogradi”.

Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani kishte thënë se në mbrojtje të integritetit e sovranitetit të Republikës së Kosovës, jemi të gjithë në krah të Policisë së Kosovës. Ajo ka thënë se terroristët s’na zmbrapsin, por vetëm e forcojnë vendosmërinë tonë.

Ndër të parët që reaguan dhe e dënuan ashpër sulmin në Banjskë, ishte Ambasada Amerikane, duke kërkuar që autorët të mbajnë përgjegjësi dhe të dalin para drejtësisë. Këtë kërkesë e përsëritën edhe UNMIK, OSBE, KFOR, EULEX, Gjermania, Britania, Italia, Zyra e Bashkimit Evropian, Austria, Kroacia, Turqia, e të tjerë.

Dita e hënë, 25 shtatori 2023, u shpall ditë zie shtetërore në nderim të policit Afrim Bunjaku, të cilit presidentja e vendit ia ndau urdhrin postmortem “Hero i kombit”. Rreshteri u varros me nderime të larta.

Një ditë pas sulmit, u bë prezantimi i arsenalit të armëve, uniformave dhe pajisjeve logjistike që Policia e Kosovës i konfiskoi në Banjskë të Zveçanit. Armë e pajisje ushtarake, u sekuestruan edhe ditëve në vazhdim në veri, ku u kryen bastisje në disa lokacione.

Ministri Xhelal Sveçla në konferencën për media të organizuar në lidhje me zhvillimet në veri, kishte thënë se janë gjetur edhe dokumente të kriminelit Milan Radojiçiq, që dëshmojnë pjesëmarrjen e tij të drejtpërdrejtë në këtë sulm. Tre të pandehurit që u arrestuan ditën kritike u dërguan në paraburgim, masë nën të cilën vazhdojnë të jenë ende.

Sveçla, dy ditë pas sulmit, ka publikuar pamje të Milan Radoijçiq, ish-nënkryetar i Listës Srpska, i cili është edhe pjesë e listës së zezë të ShBA-së dhe Mbretërisë së Bashkuar, teksa shihet në Manastirin e Banjskës bashkë me sulmuesit tjerë. Ndaj tij, më 7 dhjetor 2023 u bë e ditur se Interpol ka lëshuar fletarrest, por se ende vazhdon të jetë i lirë në Serbi.

Më 28 shtator 2023, Parlamenti i Kosovës miratoi rezolutë që dënon sulmin në Banjskë. Rezolutë që dënon këtë sulm miratoi edhe Parlamenti Evropian më 19 tetor 2023. E kreu i grupit kriminal, Milan Radojiçiç më 29 shtator mori përgjegjësinë për sulmin në Banjskë.

Krerët e shtetit dhe ata të institucioneve të sigurisë, patën thënë se plani i grupit terrorist ishte aneksimi i veriut, ndërsa u bë thirrje që Serbia të mbahet përgjegjëse për këtë sulm.Rasti “Banjska” më 19 tetor 2023 u shënjestrua nga Prokuroria Speciale e Republikës së Kosovës, PSRK, për “Shpëlarje të parave” e vepra tjera penale. Agjencia Kosovare e Privatizimit, AKP, me asistimin e Policisë së Kosovës, më 19 dhjetor 2023, e mori nën kontroll kompleksin “Rajska Banja” në fshatin Banjskë të Zveçanit, ku thuhet se u strehuan disa nga anëtarët e grupit kriminal.

Aktakuza u ngrit më 11 shtator 2024, 13 ditë para përvjetorit të parë të sulmit Prokuroria Speciale e Republikës së Kosovës më 11 shtator 2023 ka ngritur aktakuzë ndaj Milan Radoiçiq dhe 44 të tjerëve për sulmin terrorist në Banjskë. Ata ngarkohen për vepra penale që ndërlidhen me terrorizmin, konkretisht “Veprat penale kundër rendit kushtetues dhe sigurisë së Republikës së Kosovës”, “Financimi i terrorizmit dhe shpëlarjes së parave”.

Të akuzuarit ngarkohen se përmes përdorimit të dhunës me armatim të rëndë, tentuan ta shkëpusin pjesën veriore të territorit të Republikës së Kosovës e t’ia bashkojnë Republikës së Serbisë, me ç’rast si rezultat i dhunës së përdorur ka mbetur i vdekur zyrtari policor Afrim Bunjaku e u rrezikua jeta e zyrtarëve tjerë policorë dhe popullatës civile. Kurse, kreu i këtij grupit terrorist të strukturuar, Milan Radoijçiç ngarkohet se nga viti 2017 e deri më 24 shtator 2023 ka siguruar të ardhura në mënyrë të tërthortë, e këto para i ka konvertuar në pasuri të paluajtshme dhe të luajtshme, ku një pjesë të pasurive të paluajtshme e ka transferuar dhe tek personat e tretë, me qëllim të fshehjes ose maskimit të burimit të pasurisë.

Aktakuza në rastin “Banjska” u mirëprit nga vendorët e ndërkombëtarët.

Ndryshe, në prill të këtij viti Gjykata Themelore në Prishtinë dënoi me burgim të përjetshëm Blagoje Spasojeviçin dhe Vladimir Toliqin, ndërsa Dushan Maksimoviçin me 30 vjet burgim për sulmin në Banjskë.

Sipas aktgjykimit të plotë, gjykata e përshkroi ngjarjen si veprim të një grupi të organizuar, të armatosur dhe me role të përcaktuara, ndërsa përgjegjësia e të dënuarve u përcaktua bazuar në provat për përfshirjen e tyre.

Tre të dënuarit janë në mesin e 42 personave të akuzuar për rastin, përfshirë Milan Radoiçiçin, i cili ishte marrë në pyetje në Beograd dhe më pas ishte lënë i lirë.