Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, bëri të ditur përmes rrjetit social Truth se anijet tregtare, shumë prej të cilave të ngarkuara me naftë, kanë filluar të lëvizin nëpër Ngushticën e Hormuzit, e cila është strategjikisht e rëndësishme. Presidenti Trump thekson se anijet po lëvizin përgjatë “autostradës jugore”, e cila, sipas tij, është plotësisht e sigurt.
TRUMP: Says ships loaded with oil are moving out of Strait of Hormuz along southern “Highway” pic.twitter.com/xpj6odzEew
— Trump Truths (@trumptruthsbot) June 15, 2026
Ky njoftim vjen përpara firmosjes së paralajmëruar të një memorandumi mirëkuptimi midis Teheranit dhe Washingtonit, i cili është planifikuar të zhvillohet të premten në Zvicër. Dokumenti parashikon hapjen e plotë të ngushticave, zhbllokimin e porteve iraniane dhe heqjen e sanksioneve mbi naftën iraniane, së bashku me ndërprerjen e njëkohshme të të gjitha aktiviteteve ushtarake në rajon.
Përfundimi i operacioneve ushtarake dhe zhbllokimi i porteve
Sipas kushteve të memorandumit, Shtetet e Bashkuara dhe Irani bien dakord që procesi i hapjes së Ngushticës së Hormuzit dhe heqjes së bllokadës detare amerikane do të fillojë në momentin që firmoset dokumenti. Kryeministri pakistanez Shebaz Sharif ka konfirmuar tashmë se të dyja palët kanë deklaruar një fund të menjëhershëm dhe të përhershëm të të gjitha operacioneve ushtarake, të cilat lidhen drejtpërdrejt me konfliktet në Liban.
Agjencia e lajmeve Fars e Iranit raportoi se Irani, në koordinim me Omanin, do të marrë përsipër menaxhimin e trafikut detar në ngushticë. Në të njëjtën kohë, zyrtarë të lartë iranianë konfirmuan se kalimi do të jetë i hapur për të gjitha anijet tregtare sapo marrëveshja të hyjë në fuqi.
Programi bërthamor dhe burimet financiare
Përveç bllokadës detare, memorandumi hedh themelet për negociata mbi çështje më komplekse që do të zhvillohen gjatë 60 ditëve të ardhshme. Irani pranoi të ngrijë aktivitetet e tij bërthamore, të përmbahet nga pasurimi i mëtejshëm i uraniumit dhe të lejojë inspektime të rrepta të objekteve të tij. Megjithatë, Trump vuri në dukje se nuk ka urgjencë për të hequr rezervat ekzistuese të materialit bërthamor të Iranit dhe se Shtetet e Bashkuara do ta bëjnë këtë më vonë.
Pjesa financiare e marrëveshjes parashikon që Shtetet e Bashkuara të lirojnë 25 miliardë dollarë asete të ngrira iraniane, të cilat përfshijnë transferta të drejtpërdrejta parash dhe bashkëpunim rajonal. Përkundër kësaj, Presidenti Trump theksoi se Iranit nuk do t’i jepen “para në dorë”, por konfirmoi mundësinë e një heqjeje të plotë të sanksioneve sipas një orari të dakorduar pasi të arrihet një marrëveshje përfundimtare.
Ndikimi dhe stabiliteti rajonal
Kjo marrëveshje pritet të sjellë stabilitetin e shumëpritur në të gjithë rajonin. Presidenti libanez Joseph Aoun shprehu shpresën se marrëveshja midis Washingtonit dhe Teheranit do t’i japë fund përfundimisht luftës midis Izraelit dhe Hezbollahut. Edhe pse pala izraelite ka thënë se ushtria e saj do të mbetet në zonat e sigurisë në Liban, Siri dhe Gaza për momentin, Hezbollahu ka njoftuar se do t’i përmbahet armëpushimit nëse Izraeli bën të njëjtën gjë.
Si pjesë e një plani më të gjerë, Washingtoni synon të punojë me aleatët rajonalë për rindërtimin dhe zhvillimin e Iranit, i cili do të diskutohet më hollësisht në dy muajt e ardhshëm.