Në një vend si Shqipëria që ka nivelin më të lartë të varfërisë në Europë, ushqimet bazë po kthehen në mall luksi për shkak të rritjes se çmimeve me ritme shume më të larta se Rajoni dhe Europa.
Sipas të dhënave të Eurostat çmimet e ushqimeve në Shqipëri pësuan rritje vjetore me 4.4 për qind në tetor 2026, ritmi më i lartë pas Turqisë e cila është një krizë ta pazakonte inflacioni dhe Qipros që është vend ishullor dhe ka kosto furnizimi.
Në Bashkimin Europian, çmimet e ushqimeve në të njëjtin muaj u rriten me ishte 0.8 për qind, rreth një e pesta e ritmit në Shqipëri.
Shqipëria kryesoi në shtrenjtimin e çmimeve edhe në mes vendeve të Ballkanit Perëndimor. Mali i Zi ishte më pranë, me një rritje prej 3.9 për qind, i ndjekur nga Kosova me 3.1 për qind, Maqedonia e Veriut me 2.0 për qind dhe Serbia me 1.5 për qind. Të pesë vendet shënuan rritje mbi mesataren e BE-së.
Brenda BE-së, pas Qipros, rritjen më të lartë e shënuan Italia me 2.9 për qind, Rumania me 2.7 për qind dhe Finlanda me 2.6 për qind. Në 11 nga 27 vendet anëtare, ushqimet dhe pijet joalkoolike kushtuan më pak se një vit më parë. Uljet më të forta u regjistruan në Suedi, me 6.6 për qind, në Letoni me 5.3 për qind dhe në Çeki me 4.3 për qind.
Të dhënat më të detajuara për Shqipërinë tregojnë se, peshku dhe produktet e tjera të detit u shtrenjtuan me 9.9 për qind, ndërsa perimet, zhardhokët dhe bishtajoret me 9.4 për qind. Të dy grupet shënuan rritje mbi dy herë më shumë se rritja e përgjithshme e çmimeve të ushqimeve. Mishi u shtrenjtua me 4.6 për qind, vajrat dhe yndyrnat me 4.2 për qind dhe frutat me 3.7 për qind.
Rritja ishte më e moderuar te bulmeti dhe vezët, me 2.5 për qind, dhe te drithërat e produktet e tyre, me 0.9 për qind. Në tetor 2026, rritjet më të forta u përqendruan te peshku dhe perimet. Për familjet shqiptare, shtrenjtimi i perimeve prek zërin më të madh të faturës ushqimore.
Sipas Anketës së Buxhetit të Familjes të Instatit, perimet përbënin rreth një të pestën e shpenzimeve për ushqime dhe pije joalkoolike në vitin 2025. I gjithë grupi ushqimeve dhe pijeve zinte 39.8 për qind të buxhetit mujor të konsumit.
Presioni nga perimet ishte i dukshëm përpara tetorit. Sipas Bankës së Shqipërisë, kontributi i tyre në inflacionin e përgjithshëm u rrit nga 0.2 pikë përqindjeje në tremujorin e dytë në 0.5 pikë në të tretin e këtij viti. Prodhimi bujqësor vendas ndërkohë ishte tkurrur me 2.3 për qind në tremujorin e dytë.
Në dhjetë muajt e këtij viti, Shqipëria importoi 142.3 miliardë lekë ushqime, pije dhe duhan, gati trefishin e vlerës së eksporteve të këtij grupi.
Në tregjet ndërkombëtare, indeksi i çmimeve të ushqimeve i FAO-s ishte 5.9 për qind mbi nivelin e një viti më parë. Teksa qeveria shqiptare po përgatit si kundër masë uljen e TVSH-së për nga 20 për qind në 6 për qind për produktet e shportës pritet një zbutje së paku i ritmeve të rritjes duke nisur nga janari i vitit që vjen./Monitor/