Paga minimale, në Shqipëri blihet shumë më pak se kudo në Europë!
Shqipëria jo vetëm ka pagën minimale më të ulët në rajon në vlerë nominale, me rreth 517 euro në muaj, por kur krahasimi bëhet sipas fuqisë blerëse, pozicioni i saj përkeqësohet edhe më tej. Paga minimale shqiptare renditet e fundit në Europë për sasinë e mallrave dhe shërbimeve që mund të blejë.
Paga minimale në Shqipëri është më e ulëta në Europë kur merret në konsideratë niveli i çmimeve dhe fuqia reale blerëse e të ardhurave.
Sipas të dhënave të publikuara nga Eurostat dhe të analizuara nga “Euronews Business”, paga minimale në Shqipëri vlerësohet në vetëm 705 njësi të standardit të fuqisë blerëse, PPS, niveli më i ulët ndër vendet europiane për të cilat ka të dhëna.
Në anën tjetër të renditjes është Gjermania, ku paga minimale arrin në 2.164 PPS, ose më shumë se trefishi i nivelit të Shqipërisë. Pas saj renditen Luksemburgu me 2.108 PPS, Holanda me 2.023, Belgjika me 1.922 dhe Irlanda me 1.756 PPS.
Treguesi PPS përdoret për të shmangur kufizimin që sjell krahasimi vetëm në euro. Ai merr parasysh ndryshimet e çmimeve mes vendeve dhe tregon se sa mallra dhe shërbime mund të blihen realisht me një pagë.
Në teori, një njësi PPS duhet të blejë të njëjtën sasi mallrash dhe shërbimesh në çdo vend. Për këtë arsye, renditja sipas fuqisë blerëse jep një pamje më të saktë të nivelit real të jetesës sesa paga e konvertuar thjesht në euro.
Shqipëria mbetet pas gjithë rajonit
Në vlerë nominale, paga minimale bruto në Shqipëri është rreth 530 euro në muaj, më e ulët se në vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor.
Në Serbi, paga minimale arrin në 743 euro, në Malin e Zi në 670 euro dhe në Maqedoninë e Veriut në 624 euro. Edhe Bullgaria, vendi me pagën minimale më të ulët brenda Bashkimit Europian, ka një nivel prej 620 eurosh.
Por diferenca bëhet edhe më e dukshme pasi pagat përshtaten me nivelin e çmimeve. Maqedonia e Veriut arrin në 1.142 PPS, ndërsa Serbia në 1.094 PPS, përkatësisht 62 për qind dhe 55 për qind më shumë se Shqipëria.
Të dyja vendet tejkalojnë në renditjen sipas fuqisë blerëse edhe shtatë shtete anëtare të Bashkimit Europian, mes tyre Maltën, Sllovakinë, Hungarinë dhe Çekinë.
Shqipëria është përjashtimi i vetëm mes vendeve kandidate që nuk përmirëson pozicionin kur paga minimale rillogaritet sipas fuqisë blerëse. Niveli relativisht i lartë i çmimeve bën që edhe paga e ulët nominale të humbasë më shumë vlerë në konsumin e përditshëm.
Brenda BE-së, paga minimale më e ulët sipas fuqisë blerëse është në Estoni, me 935 PPS, e ndjekur nga Letonia me 938 PPS. Edhe këto nivele janë rreth një të tretën më të larta se në Shqipëri.
Mbi gjysma e vendeve kanë pagë minimale nën 1,000 euro
Sipas Eurostat, kur krahasohen renditjet sipas vlerës nominale dhe standardit të fuqisë blerëse, PPS, në 27 vendet, përmirësimin më të madh e shënojnë Rumania dhe Maqedonia e Veriut. Rumania ngjitet nga vendi i 20-të në të 12-in, ndërsa Maqedonia e Veriut nga vendi i 24-t në të 16-in, duke fituar secila nga tetë pozicione.
Edhe Serbia, e cila përmirësohet me pesë vende, si dhe Kroacia dhe Bullgaria, me nga tri vende secila, shënojnë ngjitje të ndjeshme në renditjen sipas fuqisë blerëse.
Humbjen më të madhe e pëson Estonia, e cila zbret nga vendi i 16-të në të 26-in. Edhe Letonia, Çekia dhe Qipro humbasin nga katër pozicione.
Në korrik 2026, 15 nga 29 vendet europiane për të cilat raportohen të dhëna kishin pagë minimale bruto më të ulët se 1,000 euro në muaj. Shtatë prej tyre janë vende kandidate për anëtarësim në Bashkimin Europian.
Në krye të renditjes nominale është Luksemburgu, me 2.771 euro në muaj. Vijojnë Irlanda me 2.391 euro, Gjermania me 2.343 euro, Holanda me 2.338 euro dhe Belgjika me 2.234 euro.
Në grupin e mesëm janë Sllovenia me 1.482 euro, Spanja me 1.425 euro, Lituania me 1.153 euro, Polonia me 1.119 euro, Qipro me 1.088 euro, si dhe Greqia e Portugalia me nga 1.073 euro.
Në fund të renditjes janë Ukraina me 169 euro dhe Moldavia me 313 euro, por për këto dy vende nuk ka të dhëna të krahasueshme sipas standardit të fuqisë blerëse.
Çmimet e shtrenjta të ushqimeve në Shqipëri e gërryejnë më tej pagën
Fuqia e dobët blerëse e pagës minimale shqiptare rëndohet nga niveli i lartë i çmimeve të produkteve bazë.
Në vitin 2025, çmimet e ushqimeve në Shqipëri kaluan për herë të parë mesataren e Bashkimit Europian, ndonëse të ardhurat dhe konsumi individual për frymë mbeten shumë më të ulëta.
Konsumi individual për frymë i përshtatur sipas fuqisë blerëse është vetëm sa 48 për qind e mesatares së BE-së, ndërsa familjet shqiptare përballen me çmime ushqimore të krahasueshme ose më të larta se ato të vendeve me të ardhura shumë më të mëdha.
Kjo është veçanërisht e rëndë për familjet me të ardhura të ulëta, pasi rreth 40 për qind e shpenzimeve të familjeve shqiptare shkon për ushqime dhe pije joalkoolike, kundrejt rreth 13 për qind që është mesatarja europiane.
Çdo rritje e çmimeve të ushqimeve godet më fort buxhetin e një familjeje shqiptare sesa atë të një familjeje mesatare europiane. Pesha e lartë e ushqimeve lë më pak para në dispozicion për strehimin, energjinë, transportin, shëndetësinë, arsimin dhe kursimet.
Nga bulmeti te elektroshtëpiaket, shumë produkte kushtojnë më shtrenjtë se në BE
Niveli i lartë i çmimeve nuk kufizohet vetëm te ushqimet në tërësi.
Të dhënat e krahasimit europian për vitin 2025 tregojnë se shqiptarët paguanin më shtrenjtë se mesatarja e BE-së për një numër mallrash, nga qumështi dhe produktet e bulmetit te pajisjet elektroshtëpiake dhe karburantet.
Shqipëria renditej e treta në Europë për çmimet e larta të qumështit, djathit dhe vezëve, me një nivel rreth 35.6 për qind mbi mesataren e BE-së. Çmime relativisht të larta raportoheshin edhe për vajrat dhe yndyrnat, pajisjet elektroshtëpiake, pajisjet elektronike dhe produkte të tjera të importuara.
Një nga arsyet është varësia e lartë e tregut shqiptar nga importet, ndërsa kostot e transportit, taksat, përqendrimi i tregut dhe shkalla e ulët e konkurrencës ndikojnë që ulja e çmimeve në tregjet ndërkombëtare të mos reflektohet gjithmonë me të njëjtin ritëm te konsumatori vendas.
Nafta, 10.5% mbi mesataren europiane
Edhe karburantet rëndojnë ndjeshëm fuqinë blerëse të pagave.
Në vitin 2025, nafta në Shqipëri kushtonte 10.5 për qind më shumë se mesatarja europiane, ndonëse paga minimale në vend ishte shumë më e ulët se pothuajse në të gjitha ekonomitë e kontinentit.
Pesha e lartë e taksave mbi karburantet dhe mënyra e strukturimit të tregut bëjnë që çmimet në pompa të mbeten ndër më të lartat në raport me të ardhurat.
Kostoja e karburanteve nuk prek vetëm familjet që përdorin automjete. Ajo transmetohet edhe te çmimet e transportit, shpërndarjes dhe prodhimit, duke ndikuar tërthorazi në koston e ushqimeve dhe të mallrave të tjera të konsumit.
Akomodimi dhe restorantet janë të lira, por më shumë për turistët
Shqipëria rezulton më konkurruese në një kategori tjetër: restorantet dhe shërbimet e akomodimit.
Sipas të dhënave të Eurostat për vitin 2025, niveli i çmimeve në këtë kategori ishte 53.3 për qind e mesatares së BE-së. Kjo e rendiste Shqipërinë si vendin e dytë më të lirë në Europë, pas Maqedonisë së Veriut.
Restorantet dhe akomodimi në Shqipëri kushtonin rreth 47 për qind më pak se mesatarja europiane. Për krahasim, indeksi ishte 65.5 në Serbi, 66.6 në Malin e Zi, 86.1 në Greqi dhe 110.8 në Itali.
Por ky avantazh u shërben më shumë turistëve të huaj, të cilët vijnë me paga dhe fuqi blerëse shumë më të lartë, sesa qytetarëve vendas.
Për një turist nga Gjermania, Holanda apo Belgjika, ku paga minimale sipas fuqisë blerëse është dy deri në tri herë më e lartë se në Shqipëri, hotelet dhe restorantet shqiptare janë relativisht të lira.
Për një punonjës shqiptar me pagë minimale, edhe një shërbim që kushton sa gjysma e mesatares europiane mund të mbetet i shtrenjtë, sepse të ardhurat e tij reale janë më pak se një e treta e nivelit të Gjermanisë dhe dukshëm më të ulëta se në të gjithë rajonin./Monitor/
