Numri i të vrarëve në protestat në Iran ka arritur në 2.403, njoftoi HRANA, grupi për të drejtat e njeriut me seli në Shtetet e Bashkuara, SHBA.
Ky numër po vazhdon të rritet sepse udhëheqësit klerikë të Republikës Islamike po bëjnë përpjekje për ta shtypur valën më të madhe të protestave antiqeveritare ndër vite, duke nxitur kërcënime për ndërhyrje nga SHBA-ja.
Presidenti amerikan, Donald Trump, u bëri thirrje iranianëve t’i vazhdojnë protestat, duke iu premtuar se do t’iu dalë në ndihmë.
HRANA tha se deri më tani e ka verifikuar vdekjet e 2.403 protestuesve, 147 individëve të lidhur me Qeverinë, 12 personave nën moshën 18-vjeçare dhe nëntë civilëve që nuk kanë marrë pjesë në protesta.
Një zyrtar iranian tha të martën se rreth 2.000 njerëz janë vrarë. Kjo ishte hera e parë që autoritetet japin një shifër të përgjithshme të viktimave nga trazira mbarëkombëtare mbi dyjavore.
“Mjekja iraniane: Forcat e sigurisë po qëllojnë brenda spitaleve”
Një mjeke brenda Iranit tha për Radio Farda se forcat e sigurisë kanë bastisur spitalet dhe kanë vrarë protestues të plagosur, në vazhdën e shtypjes brutale të protestave mbarëkombëtare kundër regjimit.
Mjekja, e cila tha se punon në një spital në jug të Iranit, theksoi se anëtarë të forcave të sigurisë iraniane kishin “vrarë” protestuesit që ishin shtruar në spital për shërim.
“Ata vranë shumë [demonstrues], arrestuan shumë prej tyre, ndërsa shumë të tjerë janë në arrati,” tha mjekja për Radion Farda në kushte anonimiteti nga frika e hakmarrjes.
“Gjendja është shumë e rëndë”, shtoi ajo.
REL-i nuk ka mundur t’i verifikojë në mënyrë të pavarur pretendimet e mjekes.
Autoritetet e kanë ndalur internetin dhe i kanë bllokuar linjat telefonike, por kanë dalë dëshmi nga dëshmitarë okularë që tregojnë se shteti po zhvillon një nga goditjet më vdekjeprurëse ndonjëherë kundër protestuesve në rrugë.
Të paktën 648 njerëz, kryesisht protestues, janë vrarë që nga shpërthimi i protestave më 28 dhjetor, sipas grupeve për të drejtat e njeriut, të cilat druhen se numri i vërtetë i viktimave mund të jetë mijëra sosh.
Forcat e sigurisë iraniane kanë përdorur forcë brutale, përfshirë qitjen me municion të vërtetë ndaj protestuesve, sipas videove të verifikuara nga REL-i dhe dëshmive të dëshmitarëve okularë.
“Po i vrasin të gjithë”
Spitalet në gjithë Iranin janë mbushur me të vdekur dhe të plagosur, sipas mjekëve dhe infermierëve brenda vendit me rreth 92 milionë banorë.
“Është një situatë e tmerrshme, pothuajse gjithçka është e mbyllur”, i tha Radios Farda një infermiere që jeton në kryeqytet, Teheran.
“Ka shumë njerëz me dëmtime në sy. Njerëzit thonë se nuk e duan këtë regjim. Po i vrasin të gjithë”, shtoi ajo.
Organizatat për të drejtat e njeriut kanë dokumentuar përdorimin e fishekëve metalikë të shtënë nga armë gjahu. Forcat e sigurisë shënjestrojnë qëllimisht sytë dhe kokat e protestuesve.
Mjekja në jug të Iranit tha se protestat janë “zbehur” pasi autoritetet nisën një goditje në shkallë të gjerë në qytetet kryesore, përfshirë Teheranin, më 8 dhe 9 janar.
Një burrë në qytetin e Karajit, pranë Teheranit, tha se kishte parë forcat e sigurisë duke qëlluar drejtpërdrejt ndaj protestuesve.
“Pashë të gjithë ata që po vraponin, po binin përtokë, [forcat e sigurisë] po qëllonin”, tha burri, i cili foli për Radion Farda në kushte anonimiteti. “Nuk e di çfarë lloj municioni po përdornin, por tingëllonte si municion i vërtetë”.
Ai tha se forcat e sigurisë i grumbullonin protestuesit e vdekur në kamionë dhe largoheshin me ta.
“Nuk u interesonte kush ishin këta njerëz”, shtoi ai. “U ktheva në shtëpi dhe gruaja më pyeti nëse po qaja nga gazi lotsjellës. I thashë se po qaja për të rinjtë e vrarë”.
“Ndihma po vjen”
I pyetur se çfarë nënkuptonte kur tha se “ndihma po vjen”, Trump u tha gazetarëve se ata do të duhej ta kuptonin vetë.
Trump ka deklaruar se veprimi ushtarak është ndër mundësitë që është duke i shqyrtuar për ta ndëshkuar Iranin për shtypjen e protestave.
Në një intervistë për CBS Neës, Trump tha se SHBA-ja do të ndërmarrë “veprime shumë të forta” në Iran, nëse regjimi fillon t’i varë protestuesit.
“Nuk duam që ajo që po ndodh në Iran të vazhdojë”, tha ai. “Nuk do të përfundojë mirë”.
Ai shtoi se administrata po pret një konfirmim zyrtar të numrit të protestuesve të vrarë nga forcat iraniane të sigurisë.
Trump shpalli tarifa importi prej 25 për qind për produktet nga çdo vend që bën tregti me Iranin – i cili është eksportues i madh i naftës.
Kina, e cila blen pjesën më të madhe të eksporteve të naftës së Iranit, e kritikoi menjëherë këtë veprim.
Në një bisedë telefonike të shtunën, kryeministri izraelit, Benjamin Netanyahu, dhe sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, diskutuan mundësinë e ndërhyrjes së SHBA-së në Iran, sipas një burimi izraelit të pranishëm në bisedë, raporton Agjencia e lajmeve Reuters.
Irani u zotua se do të kundërpërgjigjej ndaj çdo sulmi duke goditur Izraelin dhe bazat e anijet amerikane.
Trazirat, të nxitura nga kushtet e rënda ekonomike, kanë paraqitur sfidën më të madhe të brendshme për udhëheqësit iranianë për të paktën tre vjet dhe kanë ndodhur në një kohë presioni ndërkombëtar në rritje ndaj Iranit për programet e tij bërthamore dhe të raketave balistike./RFE/