Turistët ikin në panik nga “Retë Tsunami”, asgjë nuk shihet, për 10 minuta temperatura ra nga 38°C në 11°C
Stuhia “Galerne”, karakteristikë e bregdetit verior të Spanjës dhe Francës jugperëndimore, vjen ndërsa Evropa regjistron të paktën 14.000 vdekje gjatë valës së nxehtësisë – në më pak se 10 minuta temperatura ra nga 38 °C në 11 °C.
Një moment dramatik u regjistrua në një plazh në qytetin francez të Andéit, kur një “re cunami” e madhe arriti papritur në bregdet dhe një erë e papritur me forcë uragani i detyroi turistët të iknin në panik.
🔴 INFO – #Météo : Hier, une spectaculaire #galerne (Vent froid) a balayé la grande plage d'#Hendaye en quelques instants, provoquant une chute de température de plus de 15 °C. 🇫🇷🌬️🌡️ pic.twitter.com/2KTm62zX2C
— FranceNews24 (@FranceNews24) July 13, 2026
Pamjet nga bregu i Andeve tregojnë njerëzit që ishin duke u larë se si ikin nga stuhia “Galerne”, një fenomen i fuqishëm meteorologjik i karakterizuar nga një rënie e papritur e temperaturës dhe erëra të forta veriperëndimore. Kjo stuhi e fortë është karakteristike për bregun verior të Spanjës dhe Francën jugperëndimore dhe regjistrohet më shpesh në periudhën nga pranvera në vjeshtë.
Turistët në bregun bask rrëmbyen me nxitim dërrasat e surfit, dyshekët dhe peshqirët ndërsa nxitonin drejt një vendi të sigurt. Çadrat fluturonin dhe dukshmëria u zvogëlua në mënyrë drastike.
– Ishte si një tornado: papritmas era filloi të frynte fort, njerëzit u ngritën dhe ikën, dhe gjithçka u errësua. Ishte me diell, dhe pastaj papritmas gjithçka u errësua, retë mbuluan qiellin dhe u shfaq mjegull – tha një grua për “France Info”.
Temperatura ra nga 38°C në 27 °C, në gjashtë minuta
Sipas një dëshmitari, ishte njëkohësisht madhështore dhe shumë shqetësuese.
– Jemi mësuar të shohim enbata (emri lokal për një stuhi të fortë) në plazh, por shkalla e kësaj ngjarjeje ishte diçka që nuk e kishim parë kurrë më parë – tha ai.
Siç raporton “Daily Mail”, njerëzit po laheshin ndërsa temperatura e ajrit ishte 38 °C, dhe kur filloi stuhia – temperatura ra me 11 °C dhe brenda vetëm 6 minutash.
Enbata (coup de vent) en ce moment à Hendaye, qui a vidé la plage en 5 mn 💨 💨💨 pic.twitter.com/QKcHuSsxuk
— emporioefikz (@emporioefikz) July 12, 2026
I njëjti fenomen u regjistrua edhe në Biarritz, ku rekordi absolut i temperaturës prej 42.9 °C u thye në fund të pasdites së asaj dite. Vetëm në pak minuta, një erë e fortë perëndimore e uli temperaturën në 23 °C.
Çfarë është stuhia “Galerne”?
“Galerne” ndodh në bregdetin bask kur ajri i ftohtë i detit nga Gjiri i Biskajës takohet me tokën shumë më të ngrohtë, gjë që çon në krijimin e shpërthimeve të forta të erës që mund të arrijnë një shpejtësi prej rreth 95 kilometrash në orë.
Coup de #Galerne, classique mais toujours aussi impressionnant, ce soir sur la côte Basque. Ici côté Hendaye avec une température passant de 34°C à 25°C en 10 minutes.
— Dorian Dziadula (@DorianDziadula) July 12, 2026
Webcam @Viewsurf pic.twitter.com/RnXt2D2eTs
– Është një fenomen mjaft interesant, e kam përjetuar vetë. Shihni një “mur lagështie” që vjen nga deti i hapur; mund të shihet dhjetë minuta para stuhisë, por jo një orë më parë. Në Ande, temperatura ishte rreth 38 gradë, dhe era u bë shumë më e ftohtë dhe më e lagësht, gjë që shkaktoi një kalim të menjëhershëm nga moti i thatë dhe i nxehtë në ajër të lagësht dhe të freskët – shpjegoi Sebastien Leas, parashikues i shërbimit meteorologjik francez Meteo-France, për gazetën “20 Minutes”.
“Galerne” është më e fortë në bregdetin bask për shkak të relievit të Pirenejve dhe maleve Kantabriane, të cilat drejtojnë ajrin e ftohtë të detit përgjatë bregdetit.
Fin de journée spectaculaire à Hendaye avec l’arrivée d’un puissant enbata. Au programme : nuage impressionnant, tempête de sable et une chute du thermomètre de plus de 10 degrés en un clin d’œil. La plage, très fréquentée à cause de la chaleur, s’est vidée en quelques minutes. pic.twitter.com/jgDZfjVDEo
— emporioefikz (@emporioefikz) July 12, 2026
Të paktën 14,000 të vdekur në Evropë gjatë valës së të nxehtit të qershorit
Ngjarja ndodhi ndërsa vendet e Evropës Perëndimore raportuan të paktën 14.000 vdekje gjatë një vale rekord të nxehtësisë që filloi rreth 18 qershorit dhe zgjati deri më 1 korrik. Kjo valë e nxehtësisë është një nga katastrofat më vdekjeprurëse klimatike në Kontinentin e Vjetër.
Të dhënat e analizuara nga “Politico” e Brukselit përfshijnë rreth: 2.000 vdekje shtesë në Francë, 1.740 në Belgjikë, 6.800 në Gjermani, 480 në Holandë, 810 në Spanjë, dhe, 2.200 vdekje nga nxehtësia në Mbretërinë e Bashkuar.
Një grup i veçantë të dhënash i publikuar nga EuroMOMO, një shërbim monitorimi i vdekshmërisë i mbështetur nga Qendra Evropiane për Parandalimin dhe Kontrollin e Sëmundjeve dhe Organizata Botërore e Shëndetësisë, tregoi se 27 vendet anëtare të saj raportuan 10.650 vdekje shtesë midis 22 dhe 28 qershorit. Këto shifra mund të ndryshojnë ende ndërsa vijnë të dhëna të reja.
Ndërkohë, Evropa po përballet me valën e tretë të nxehtësisë këtë verë, me bimësi jashtëzakonisht të thatë dhe temperatura të larta që nxisin përhapjen e zjarreve nga Gadishulli Iberik në Francë. Shumë shkencëtarë paralajmërojnë se ndryshimi i klimës po kontribuon që zjarret në pyje të bëhen më të shpeshta dhe më të vështira për t’u shuar.
Vetëm në Francë, dy zjarre aktive në pyje në zonën Fontainebleau pranë Parisit kanë shkatërruar gjithsej rreth 1.920 hektarë pyll, njoftuan zjarrfikësit këtë mëngjes. Deri në 900 njerëz u evakuuan nga shtëpitë e tyre.