Oferta e parasë po shënon rritjen më të lartë historike

Rritja vjetore e ofertës së Lekut arriti nivelin më të lartë historik në mesin e këtij viti.

Statistikat e Bankës së Shqipërisë tregojnë se në fund të muajit qershor, rritja vjetore e agregatit monetar M2 ishte 15.9 për qind, me ritme më të larta edhe krahasuar me rritjen prej 13.4 për qind të fundit të vitit të kaluar. Kjo është njëkohësisht rritja më e lartë historike e treguesit në fjalë me bazë vjetore krahasimi. Agregati M2 po rritet me ritme dyshifrore që prej muajit mars 2025.

Agregati monetar M2 përbëhet nga paraja jashtë bankave dhe depozitat bankare në Lekë, të përfshira në përkufizimin e parasë së gjerë. Një rritje më e shpejtë e agregatit M2 tregon se në ekonomi po injektohen më shumë para në monedhën kombëtare.

Rritja e lartë e ofertës së parasë mund të shpjegohet me dy faktorë kryesorë: kreditimin me ritme të larta të ekonomisë dhe ndërhyrjet e Bankës së Shqipërisë në tregun valutor, për të frenuar forcimin e monedhës vendase.

Në fund të qershorit, teprica e kredisë për ekonominë arriti në 993 miliardë lekë, në rritje me 15 miliardë lekë krahasuar me majin. Me bazë vjetore, portofoli i kredisë për ekonominë është në rritje me 11.2 për qind.

Normat e ulëta të interesit, ecuria e mirë e ekonomisë reale dhe e bilanceve të sektorit bankar kanë mbështetur rritjen me ritme të shpejta të kredisë, sidomos pas vitit 2024.

Ecuria pozitive ka vazhduar edhe në gjysmën e parë të këtij viti, pavarësisht disa masave frenuese të aplikuara nga Banka Qendrore mbi kreditë për pasuri të paluajtshme.

Ngadalësimi i rritjes së kredisë për shtëpi është kompensuar nga rritja e kredisë konsumatore dhe sidomos rritja më e shpejtë e kredisë për biznesin.

Ndërkohë, Banka e Shqipërisë po vazhdon ndërhyrjet në tregun valutor, me qëllim ngadalësimin e forcimit të Lekut.

Forcimi i Lekut po thellohet përsëri këtë vit, pasi u ngadalësua disi gjatë vitit 2025. Aktualisht, Euro këmbehet me 92.6 lekë, në nivelet më të ulëta të të gjitha kohërave. Kursi i Euros paraqitet në rënie me 4.7 për qind krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë.

Banka e Shqipërisë ka ndërhyrë rregullisht gjatë muajve të fundit, me qëllim për ta zbutur këtë tendencë. Për tremujorin e parë, blerjet arritën shifrën e 140 milionë eurove, ndërsa për tremujorin e dytë shifrat ende nuk janë bërë publike.

Ndërkohë, vitin e kaluar, sipas statistikave zyrtare, Banka Qendrore bleu shifrën rekord të 1 miliard e 27 milionë eurove në tregun e brendshëm valutor. Sasia e valutës së blerë është rritur me 10 për qind krahasuar me një vit më parë. Vlera e përgjithshme e blerjeve përfshin ato të planifikuara, me qëllim rritjen e rezervës valutore, por edhe ato të lidhura me ndërhyrjet direkte në treg, me qëllim për të penguar rënien e mëtejshme të kursit të këmbimit.

Rritja e ofertës së parasë, nga ana tjetër, duket se më në fund është shoqëruar edhe me rritjen e inflacionit, që prej muajit qershor e ka kaluar  objektivin prej 3 për qind të Bankës së Shqipërisë. Rritja e muajve të fundit ka ardhur nga faktorë të ofertës, kryesisht rritjes së çmimit të karburanteve. Por, oferta e lartë e parasë mund të jetë një nga faktorët që po mbajnë të lartë inflacionin e brendshëm dhe inflacionin bazë, që ende dominon strukturën e inflacionit total në ekonomi./Monitor/