Suedezët shkojnë në votime, autoritetet kanë frikë nga manipulimi me Inteligjencë Artificiale

Suedia po shton përpjekjet për të zbuluar ndikimin e informacionit të huaj dhe përpjekjet e organizuara për të manipuluar debatin politik në prag të zgjedhjeve parlamentare të 13 shtatorit. Arsyeja për këtë është Inteligjenca Artificiale dhe mediat sociale, të cilat po ndryshojnë rrënjësisht mënyrën se si krijohet dhe konsumohet informacioni politik.

Një anketë e publikuar javën e kaluar nga Agjencia Suedeze e Mbrojtjes Psikologjike tregoi se 64 për qind e të rriturve suedezë besojnë se përpjekjet e aktorëve të huaj për të ndikuar në Suedi këtë vit janë shumë ose mjaft të mundshme, raporton Euronews.

“Situata aktuale e sigurisë, zhvillimet e shpejta teknologjike dhe përvojat nga zgjedhjet e tjera në Evropë kanë nxjerrë në pah nevojën për të forcuar rezistencën ndaj ndikimit të informacionit të huaj keqdashës,” tha qeveria suedeze në një deklaratë përpara zgjedhjeve.

Javën e kaluar, Agjencia Suedeze e Mbrojtjes Psikologjike publikoi një raport mbi rrjetin e quajtur “Holiday”. Është një rrjet me rreth 1.200 profile të rreme në rrjetin social X, pjesërisht të mundësuar nga Inteligjenca Artificiale, e cila gjeneroi më shumë se 50.000 postime dhe komente në vitet 2025 dhe 2026 me qëllim ndikimin keqdashës në Suedi dhe vende të tjera.

Profilet e para të dyshimta u vunë re nga Banka Qendrore Suedeze pasi punonjësit e saj morën pjesë në një ushtrim të udhëhequr nga Agjencia, dhe rrjeti social X më vonë hoqi të gjithë rrjetin. Edhe pse “Holiday” nuk lidhet drejtpërdrejt me zgjedhjet e këtij viti, Agjencia publikoi gjetjet e saj pak para votimit për të paralajmëruar publikun për taktika të tilla.

AI dhe TikTok po ndryshojnë peizazhin e informacionit

Kanalet e ndikimit po ndryshojnë gjithashtu, ndërsa votuesit e rinj po i drejtohen gjithnjë e më shumë TikTok dhe mjeteve të AI-së për informacion politik. Sipas një raporti nga Fondacioni Suedez i Internetit në muajin prill, një në dhjetë suedezë përdorin shërbime të AI-së për të bërë pyetje rreth politikës ose çështjeve sociale. Midis votuesve për herë të parë, kjo përqindje rritet në një në katër.

“Algoritmet e rekomandimit të përmbajtjes mund të përdoren për të rritur dukshmërinë e përmbajtjes specifike politike,” tha për Euronews profesori në Universitetin Uppsala i cili hulumton formimin e opinionit dixhital, Next Matteo Magnani.

“Përveç kësaj, përmbajtja ekstreme dhe e ngarkuar emocionalisht mund të rekomandohet më shpesh sesa përmbajtja më pak sensacionale sepse tenton të gjenerojë një angazhim më të lartë të përdoruesve,” shtoi Magnani.

AI gjeneruese mund të lehtësojë përhapjen e përpjekjeve të manipulimit të organizuar. Magnani thekson se botnet-et mund të krijojnë me çmim të ulët sasi të mëdha materialesh në profile të shumta, duke rritur mundësinë që algoritmet t’i promovojnë më tej ato.

Në muajin shkurt, Radio Publike Suedeze zbuloi katër profile TikTok me përshkrime të gjeneruara nga AI të grave të reja. Këto profile ndanë përmbajtje të ekstremit të djathtë dhe anti-emigrantë, duke përfshirë mesazhe që hedhin poshtë idenë e “fajit të bardhë”. Hetimi zbuloi se i njëjti aktor ka të ngjarë të jetë pas të gjitha profileve.

“Duke e përmbytur platformën me përmbajtje, këto rrjete rrisin gjasat që algoritmet të njohin dhe të amplifikojnë më tej disa nga videot e tyre,” tha profesor Magnani.

Sa të shqetësuar duhet të jenë suedezët?

Anketa e realizuar nga Agjencia e Mbrojtjes Psikologjike tregon se 64 për qind e të rriturve suedezë i konsiderojnë përpjekjet për ndikim të huaj si shumë ose mjaft të mundshme këtë vit. Sipas Agjencisë Shtetërore të Kërkimeve të Mbrojtjes, e cila monitoron aktivitetin online në prag të zgjedhjeve, numri i postimeve që lidhen me votimin u rrit nga rreth 1.000 në pothuajse 2.400 në ditë pak para fillimit të votimit të parakohshëm.

“Po shohim, për shembull, postime të koordinuara me përmbajtje identike dhe profile të rreme,” tha studiuesi i lartë në Agjencinë e Kërkimeve të Mbrojtjes, Ola Svenonius.

“Megjithatë, shkalla nuk është e madhe”, shtoi ai, duke vënë në dukje se studiuesit ende nuk ia kanë atribuar aktivitetin ndonjë fushate të organizuar të huaj. Migrimi është një fushë që studiuesit po e monitorojnë nga afër.

Ola Svenonius thotë se narrativat e promovuara më parë nga aktorët rusë të dezinformimit përfshijnë pretendime se Suedia po “islamizohet”, se migrantët po sillen për të mbështetur partitë e krahut të majtë dhe akuza për mashtrim zgjedhor. “Kur shohim temat që Rusia ka shtyrë në të kaluarën, kjo temë i tejkalon të gjitha të tjerat, madje edhe mbështetjen për Ukrainën”, tha Svenonius për migracionin.

Agjencia e Mbrojtjes Psikologjike thotë se Suedia dhe zgjedhjet e ardhshme nuk janë aktualisht një objektiv prioritar për ndikimin rus të informacionit. Svenonius pajtohet.

“Përshtypja ime është se rusët do të përqendrohen më tepër në zgjedhjet në shtetet federale gjermane”, përfundoi ai. Svenonius ka monitoruar mjedisin e informacionit të zgjedhjeve suedeze që nga viti 2018 dhe beson se vendi tani është “shumë më i pajisur” për të njohur aktivitetin e dyshimtë sesa në ciklet e mëparshme zgjedhore dhe se ndërgjegjësimi i autoriteteve është në një nivel më të lartë. “Ne duhet të jemi vigjilentë,” tha studiuesi i lartë në Agjencinë e Kërkimeve të Mbrojtjes, Ola Svenonius, ndërsa përfundon:

“Nuk duhet të na zërë paniku, por kujdesi është sigurisht i nevojshëm!”