Nesër fillojnë negociatat Rusi-Ukrainë. Evropa po vjen, por rusët nuk e duan në tryezën e bisedimeve.
Një raund i ri bisedimesh paqeje midis Rusisë dhe Ukrainës, i ndërmjetësuar nga Shtetet e Bashkuara, do të fillojë nesër në Abu Dhabi. Bisedimet do të zgjasin dy ditë, 10 dhe 11 nëntor, dhe do të përqendrohen në garancitë e sigurisë dhe opsionet për t’i dhënë fund luftës. Këto janë bisedimet e para të tilla trepalëshe që nga shkurti.
Bashkimi Evropian ka konfirmuar se përfaqësuesit e tij do të udhëtojnë gjithashtu në Abu Dhabi, së bashku me përfaqësues nga Franca, Gjermania dhe Mbretëria e Bashkuar. Megjithatë, Rusia është kundër pjesëmarrjes së tyre në tryezën kryesore të negociatave, kështu që ende nuk është e qartë nëse zyrtarët evropianë do të flasin drejtpërdrejt me delegacionin rus.
Kremlini: Evropianët nuk do të hyjnë në dhomën e negociatave
Këshilltari i politikës së jashtme të Kremlinit, Yuri Ushakov, ka përjashtuar shprehimisht mundësinë e pjesëmarrjes së përfaqësuesve evropianë në bisedimet midis Rusisë, Ukrainës dhe SHBA-së.
“Askush nuk do t’i ftojë ata në tryezën e negociatave”, tha Ushakov, duke shtuar se zyrtarët evropianë nuk do të lejohen në dhomën ku po zhvillohen bisedimet, edhe nëse udhëtojnë në Abu Dhabi.
Zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov, përsëriti sot se Moska nuk parashikon pjesëmarrjen evropiane në këtë fazë. Sipas tij, amerikanët dhe ukrainasit kanë kanalet e tyre të komunikimit me partnerët e tyre evropianë dhe ndoshta po krijojnë një mekanizëm të veçantë koordinimi.
Megjithatë, Peskov pranoi se evropianët do të duhet të përfshihen në negociata në një fazë të mëvonshme, pasi po diskutohet edhe rendi i ardhshëm i sigurisë së të gjithë kontinentit.
BE konfirmon mbërritjen e përfaqësuesve të saj
Nga ana tjetër, Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, konfirmoi sot se Bashkimi Evropian do të jetë i pranishëm në Abu Dhabi.
“BE do të jetë e pranishme së bashku me partnerët tanë”, tha ajo pas bisedimeve me Presidentin ukrainas Volodymyr Zelenskyy.
Sipas Euronews, Komisioni Evropian dhe Këshilli Evropian po dërgojnë një delegacion të përbashkët me zyrtarë të lartë. Ai do të udhëhiqet nga Bjoern Seibert, shefi i kabinetit të Ursula von der Leyen, dhe Anna Maria Boura, këshilltarja kryesore për politikën e jashtme e Presidentit të Këshillit Evropian António Costa.
Përfaqësues nga Franca, Gjermania dhe Mbretëria e Bashkuar do të jenë gjithashtu në Abu Dhabi, dhe gazeta Kyiv Independent raporton se do të marrin pjesë edhe përfaqësues të NATO-s.
Ministri i Jashtëm francez Jean Noël Barrot konfirmoi dje për Reuters se zyrtarët evropianë do të jenë të pranishëm.
“Evropianët do të përfaqësohen mirë. Franca do të jetë në Abu Dhabi dhe do të marrë pjesë”, tha Barrot.
Megjithatë, prania e përfaqësuesve evropianë nuk do të thotë automatikisht se ata do të ulen në të njëjtën tryezë me negociatorët rusë. Sipas informacionit të disponueshëm deri më tani, ata mund të marrin pjesë në konsultime të ndara me amerikanët dhe ukrainasit, ndërsa mundësia e një takimi të drejtpërdrejtë me delegacionin rus mbetet e hapur.
Kush do të negociojë?
Delegacioni rus do të udhëhiqet nga Vladimir Medinsky, një bashkëpunëtor i ngushtë i Presidentit Vladimir Putin dhe ish-Ministër i Kulturës, i cili ka marrë pjesë në bisedimet e mëparshme të paqes.
Delegacioni rus do të përfshijë gjithashtu Zëvendës Ministrat e Jashtëm Sergei Ryabkov dhe Mikhail Galuzin, Shefin e Inteligjencës Ushtarake Igor Kostyukov dhe zyrtarë të lartë nga Shtabi i Përgjithshëm Rus.
Delegacioni ukrainas do të udhëhiqet nga Rustem Umerov, kreu i Shërbimit të Inteligjencës së Jashtme. Ai përfshin gjithashtu kreun e Zyrës së Presidentit të Ukrainës Kirill Budanov, zëvendësin e tij Serhiy Kislyak, Shefin e Shtabit të Përgjithshëm Andriy Khnatov dhe David Arahamiya, kreun e fraksionit parlamentar të partisë Shërbëtor i Popullit të Zelenskyy.
Shtetet e Bashkuara do të përfaqësohen nga i Dërguari Special Steve Witkoff dhe Jared Kushner, dhëndri i Presidentit të SHBA-së Donald Trump.
Çështja kryesore është territori dhe garancitë e sigurisë
Pavarësisht vazhdimit të negociatave, qëndrimet e Moskës dhe Kievit mbeten jashtëzakonisht të largëta.
Putini po kërkon që Ukraina të tërheqë forcat e saj nga katër rajone që Rusia i ka shpallur territor të saj, megjithëse nuk i ka pushtuar kurrë plotësisht. Ai gjithashtu po kërkon që Ukraina të heqë dorë nga anëtarësimi i saj në NATO dhe të pranojë kufizime në madhësinë dhe aftësitë e forcave të saj të armatosura.
Zelenskyy hedh poshtë mundësinë e heqjes dorë vullnetarisht nga territoret që Rusia nuk ka arritur t’i pushtojë, si dhe kufizimet që do të dobësonin aftësinë e Ukrainës për t’u mbrojtur nga sulmet e ardhshme.
Ukraina po kërkon një armëpushim të menjëhershëm si hap të parë drejt një marrëveshjeje gjithëpërfshirëse paqeje, ndërsa Moska këmbëngul në arritjen e një marrëveshjeje më të gjerë para se të ndalen luftimet.
Çështja qendrore e negociatave do të jenë garancitë e sigurisë që duhet të parandalojnë një luftë tjetër.
Zelenskyy po kërkon garanci nga aleatët perëndimorë të krahasueshme me Nenin 5 të NATO-s, sipas të cilit një sulm ndaj një anëtari konsiderohet një sulm ndaj të gjithëve. Pyetja kryesore është se çfarë do të bënin SHBA-të dhe vendet evropiane në rast të një pushtimi të ri rus.
Nga ana tjetër, Rusia kërkon garanci sigurie për veten dhe hedh poshtë mundësinë e vendosjes së forcave ushtarake evropiane në Ukrainë pas një marrëveshjeje të mundshme paqeje.
Trump pretendon se një marrëveshje është afër
Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka shprehur optimizëm ditët e fundit se lufta mund të përfundojë së shpejti.
Në një intervistë me emisionin “60 Minutes” të CBS, ai tha se Moska dhe Kievi ishin afër një marrëveshjeje dhe sugjeroi që Ukraina mund të ketë kufij të ndryshëm pas një marrëveshjeje paqeje.
Trump gjithashtu ngriti mundësinë e një marrëveshjeje më të gjerë që do të përfshinte jo vetëm Ukrainën, por edhe rendin e ardhshëm të sigurisë së Evropës.
Sekretari i Shtetit i SHBA-së, Marco Rubio, tha se është bërë njëfarë përparimi në bisedimet mbi garancitë e sigurisë pas luftës, por theksoi se asgjë nuk ishte finalizuar.
Negociatat vazhdojnë mes luftimeve të ashpra
Bisedimet e mëparshme midis Rusisë, Ukrainës dhe SHBA-së në shkurt nuk arritën të prodhonin ndonjë përparim të prekshëm drejt përfundimit të luftës. Raundi i ri vjen ndërsa luftimet vazhdojnë përgjatë një fronti prej rreth 1.200 kilometrash.
Rusia ka shtuar sulmet ndaj infrastrukturës energjetike të Ukrainës në javët e fundit, duke kërkuar të pengojë më tej furnizimin me energji elektrike përpara dimrit.
U bë njëfarë përparimi muajin e kaluar, kur u ra dakord për një armëpushim lokal afatshkurtër në zonën e qytetit të pushtuar Oleshki në jug të Ukrainës me ndërmjetësimin e zonjës së parë amerikane Melania Trump. Kjo mundësoi evakuimin e një pjese të popullsisë dhe shpërndarjen e ndihmës humanitare.
Megjithatë, një marrëveshje kaq e kufizuar nuk çoi në një armëpushim më të gjerë. Negociatat e nesërme duhet të tregojnë nëse ka hapësirë për përafrim qëndrimesh mbi çështjet që deri më tani kanë penguar arritjen e paqes.