Qeveria propozon gjoba deri në 15 milionë lekë për shkeljen e kërkesave bazë të sigurisë kibernetike për pajisjet dhe softuerët, si dhe për mosrespektimin e detyrimeve të prodhuesve, përfshirë raportimin e incidenteve. Për shoqëritë tregtare, tavani i gjobës do të ishte 2.5 për qind e xhiros së vitit financiar pararendës, nëse kjo shumë tejkalon 15 milionë lekë. Këto përcaktohen në projektligjin “Për kërkesat e sigurisë kibernetike për produktet me elementë digjitale dhe qëndrueshmërinë kibernetike” i nxjerrë për konsultim publik nga Ministria e Infrastrukturës dhe Energjisë.
Rregullat do të zbatoheshin për pajisjet dhe softuerët e projektuar për t’u lidhur, drejtpërdrejt ose tërthorazi, me një pajisje tjetër ose me një rrjet. Prodhuesit duhet të vlerësojnë rrezikun që në projektim dhe, kur kërkesa është e zbatueshme, t’i nxjerrin produktet në treg “pa vulnerabilitete të njohura të shfrytëzueshme”. Pajisjet mjekësore dhe automjetet që mbulohen nga legjislacioni sektorial përjashtohen.
“Periudha e mbështetjes është të paktën pesë vjet’, përcakton neni 13. Për produktet që pritet të përdoren për më pak se pesë vjet, afati përkon me kohën e pritshme të përdorimit. Gjatë kësaj periudhe, prodhuesit duhet të trajtojnë dobësitë e sigurisë të produktit, përfshirë ato të komponentëve të tij. Këshilli i Ministrave mund të caktojë afate minimale për kategori të veçanta nëse të dhënat e mbikëqyrjes së tregut tregojnë se mbështetja është e pamjaftueshme.
Prodhuesit duhet të paralajmërojnë ekipin kombëtar të përgjigjes ndaj incidenteve kibernetike,CSIRT-in Kombëtar, brenda 24 orëve nga marrja dijeni për një dobësi sigurie që po shfrytëzohet. Neni 14 parashikon një njoftim më të hollësishëm brenda 72 orëve, nëse informacioni nuk është dhënë tashmë. Detyrimet e raportimit do të zbatoheshin edhe për produktet e vendosura në treg para hyrjes në fuqi të ligjit.
Projektligji përcakton procedurat për verifikimin e përputhshmërisë dhe vendosjen e markimit CE. Për produktet kritike, Këshilli i Ministrave mund të kërkojë certifikim sipas një skeme kombëtare ose europiane, kur ajo është miratuar dhe është e disponueshme për prodhuesit. Importuesit dhe shpërndarësit duhet të verifikojnë përputhshmërinë e produkteve dhe të marrin masa korrigjuese kur konstatojnë shkelje. Autoritetet e mbikëqyrjes së tregut mund të ndalojnë tregtimin ose të kërkojnë kthimin e produkteve, sipas rastit.
Drafti mbështetet në Aktin e Bashkimit Europian për Qëndrueshmërinë Kibernetike dhe parashikon hyrjen në fuqi tre vjet pas botimit në Fletoren Zyrtare. Relacioni parashikon shpenzime shtesë për personelin e specializuar, sistemet teknologjike dhe trajnimin e strukturave të mbikëqyrjes. Sipas relacionit, edhe prodhuesit dhe importuesit mund të kenë nevojë për investime për të përshtatur proceset e testimit, dokumentimit dhe mirëmbajtjes./Monitor/