Sulmet në Detin e Zi po e detyrojnë Rusinë të shkojë në Baltik. Drithërat ndryshojnë rrugën
Eksportuesit rusë të drithërave po i ridrejtojnë dërgesat drejt Detit Baltik për shkak të sulmeve me dronë ukrainas në Detin e Zi dhe Detin Azov. Tregtarët dhe analistët thanë se sulmet e ndërsjella nga Rusia dhe Ukraina ndaj terminaleve dhe anijeve të eksportit i kanë detyruar ata të kërkojnë rrugë alternative.
Tregtia në Detin e Zi po përballet me ndërprerjen më të madhe që nga fillimi i konfliktit më shumë se katër vjet më parë, raporton Agjencia e lajmeve Reuters.
Të dhënat e industrisë tregojnë se sa e rëndësishme është kjo kthesë. Në sezonin e fundit të eksportit, i cili zgjati nga korriku 2025 deri në qershor 2026, Rusia eksportoi 46.3 milionë ton drithëra përmes porteve në Detin Azov dhe Detin e Zi, që përbënte 90 për qind të të gjitha eksporteve detare. Në të njëjtën kohë, portet ruse të Balltikut transportuan vetëm rreth një milion ton.
Një burim i paidentifikuar i industrisë tha se kërkesa për traanportin hekurudhor të drithërave drejt porteve ruse të Balltikut për këtë sezon kishte arritur tashmë pesë milion ton deri më 18 gusht. Pjesa më e madhe e kërkesës është për gusht dhe shtator.
Në krahasim, kërkesa për portet e Detit të Zi të Novorossiysk dhe Tuapse është gjashtë milionë ton. Analistët shtojnë se eksportuesit rusë po mbështeten gjithnjë e më shumë në portet në shtetet baltike, veçanërisht në Letoni, dhe dërgesat përgjatë kësaj rruge pritet të rriten ndjeshëm muajin e ardhshëm.
Edhe pse marrëdhëniet midis Rusisë dhe fqinjëve të saj baltikë, anëtarë të BE-së dhe NATO-s, janë të tensionuara, dërgesat e grurit rus përmes territorit të tyre nuk janë ndalur. Vlerësimet sugjerojnë se dërgesat sezonin e kaluar ranë në rreth një milion ton, ndërsa dy vjet më parë ato arritën në 2.5 milionë ton.
“Verperëndimi, ose rajoni Baltik, tani është një burim kyç”, tha Andrei Sizov, kreu i konsulencës Sovecon. “Mendoj se do të shohim një rritje të ndjeshme të dërgesave si përmes shteteve baltike ashtu edhe përmes porteve ruse baltike në shtator.”
Portet baltike të Rusisë nuk kanë kapacitet
Arkady Zlochevsky, kreu i Unionit Rus të Drithërave, vlerëson se eksportet ruse përmes shteteve baltike mund të arrijnë pesë deri në gjashtë milionë ton këtë sezon. Ai beson se kjo sasi mund të rritet në dhjetë milionë ton nëse portet estoneze përfshihen në transport.
Sizov i Sovecon vlerëson se midis 200,000 dhe 400,000 ton në muaj mund të eksportohen përmes porteve në shtetet baltike, që është dyfishi i vlerësimit të tij për terminalet ruse baltike.
Kapaciteti total i trajtimit të drithërave të të tre shteteve baltike tejkalon 18 milionë ton në vit, por objektet përdoren edhe për drithëra nga vende të tjera evropiane. Shtetet baltike më parë ishin pika kyçe eksporti për naftën dhe plehrat ruse, por përkeqësimi i marrëdhënieve e ka shtyrë Rusinë të zhvillojë infrastrukturën e vet portuale.
Pasi u bë eksportuesi më i madh i grurit në botë, Rusia ndërtoi terminalet e veta të grurit në portet e Visock dhe Ust-Luga, dhe eksportet janë gjithashtu të mundshme nëpërmjet Shën Petersburgut dhe Kaliningradit. Vlerësohet se të gjitha portet ruse në Detin Baltik kanë një kapacitet total vjetor deri në shtatë milionë ton grurë.
Megjithatë, këto kapacitete nuk janë të mjaftueshme për të zëvendësuar rrugët e Detit të Zi. Zlochevsky vlerëson se të gjitha portet e tjera ruse, me transport tokësor, në rastin më të mirë mund të marrin vetëm gjysmën e ngarkesës që normalisht transportohej nëpërmjet Detit të Azov dhe Detit të Zi.
