Bundeswehr: Problemet psikologjike të veteranëve gjermanë

Ata luftuan për Gjermaninë jashtë vendit: Ushtarët e Bundeswehrit nderohen në Ditën e Veteranëve. Megjithatë, pasojat personale të misioneve, siç janë problemet psikologjike, nuk janë shumë në fokus, kritikojnë ata.

„Në një mision, ti thjesht funksionon, nuk ka vend për emocione”, thotë Bernhard Drescher. 65-vjeçari ka shërbyer në Bundeswehr nga viti 1990 deri në vitin 2014 dhe ka marrë pjesë në disa misione jashtë vendit, në Maqedoninë e Veriut dhe në Kosovë. “Atje nuk ke shumë kohë për të menduar. Por pastaj, vite më vonë, pata sulme paniku.”

Kjo shënoi fillimin e një periudhe të vështirë për të. Mjekët në Bundeswehri thanë se ishte i shëndetshëm. “Në një moment psikiatri më pyeti se si isha, dhe unë shpërtheva në lot dhe as nuk e dija pse.”

Kjo ndodhi në vitin 2008. Për Drescher, filloi një periudhë e gjatë terapie, brenda dhe jashtë Bundeswehr-it, në ambulanca dhe në spitale e klinika.

“Shpesh është një luftë e vërtetë administrative”

Që nga largimi nga Bundeswehri në vitin 2014, nënkoloneli në pension ka qenë aktiv në shoqatën e veteranëve Bund Deutscher Einsatz Veteranen, ku kujdeset për ish-ushtarët që kishin një përvojë të ngjashme me të.

“Kur përvojat traumatike të ish-ushtarëve riaktivizohen dhe ata nuk janë më në Bundeswehr, shpesh është e vështirë të marrësh ndihmën e duhur.” Kjo është veçanërisht problematike për ushtarët me kontrata me afat të caktuar, vëren ai.

Megjithëse ekziston mundësia e riregjistrimit në mënyrë që të jetë në gjendje të përdorë shërbimet e Bundeswehrit,  programet e ndihmës, rruga drejt kësaj është komplekse dhe mund të kërkojë shumë kohë. “Shpesh është një luftë e vërtetë administrative që njerëzit duhet ta luftojnë shtesë,” thotë Drescher.

“Ata të pyesin për problemet e fëmijërisë”

Kjo konfirmohet edhe nga Dunja Neukam. Si ushtare me kontratë të kufizuar, ajo shërbeu në Bundeswehrqë nga viti 1994, së pari në shërbimin mjekësor dhe më vonë punoi me një psikolog ushtarak. Gjatë shërbimit të saj aktiv, ajo u caktua disa herë në misione në Afganistan.

Sot, ajo vullnetarisht kujdeset edhe për veteranët. Ajo e di se sa e komplikuar është procedura: “Pyet veten nëse ajo që të shqetëson është vërtet pasojë e misionit apo ke pasur disa probleme në fëmijërinë tënde.”

Ushtarët gjermanë shpesh luftojnë për njohje dhe kompensim. Një anketë nga shërbimi publik i medias NDR nga viti i kaluar tregon se 30 përqind e të gjitha kërkesave për njohje të problemeve që lindin në shërbimin ushtarak, për shkak të sëmundjeve mendore, siç është çrregullimi i stresit post-traumatik, PTSD, refuzohen.

Problemi me rolin e ushtarit

Bundeswehri ka bërë përparim të konsiderueshëm kur bëhet fjalë për sëmundjet mendore të ushtarëve të tij, pajtohen Bernhard Drescher dhe Dunja Neukam. Megjithatë, problemi mbetet sjellja e shumë ushtarëve dhe komandantëve. “Imazhi i rolit të ushtarëve, dhe veçanërisht oficerëve, është shumë i ngurtë dhe karakterizohet nga forca”, shpjegon Drescher. “Duhet të qëndrosh në krye të njësisë, të japësh gjithmonë shembull dhe të kesh një zgjidhje gati. Të jesh i sëmurë mendërisht nuk përshtatet në një imazh të tillë”, vëren ai.

Neukam shton: “Mund të stërvitesh mirë para një misioni, të përpunosh skenarë të panumërt të mundshëm – por prapë mund të përfundosh duke u përballur me situata për të cilat thjesht nuk mund të përgatitesh.”

Në vitet e fundit, veteranët dhe fatet e tyre kanë qenë gjithnjë e më shumë në fokusin e publikut. Në vitin 2018, Ministrja e atëhershme e Mbrojtjes Ursula von der Leyen përcaktoi për herë të parë se kush konsiderohet veteran në Gjermani.

Gjermania ka një përkufizim mjaft të gjerë: kushdo që ka shërbyer ndonjëherë – përfshirë ish-rekrutët – llogaritet si veteran. Kështu, sipas vlerësimeve të Bundeswehrit, Gjermania ka rreth dhjetë milionë veteranë.

Që nga viti i kaluar, Gjermania ka festuar Ditën e Veteranëve më 15 qershor. Ai duhet t’u japë mirënjohje atyre që ishin në misione për Gjermaninë. Në vitin 2024, Bundestagu e prezantoi këtë ditë me votat e koalicionit qeverisës dhe me mbështetjen e deputetëve të CDU/CSU.

Bernhard Drescher beson se kjo është një mirënjohje e mirë për ushtarët. Megjithatë, për momentin, shumica e ngjarjeve ende organizohen nga vetë shoqatat. Qëllimi i tij është që në të ardhmen qytetet, landet dhe autoritetet federale të marrin përsipër organizimin dhe të ftojnë shoqatat në këto ngjarje. “Nuk do të jetë e mundur që ne të planifikojmë vetë ngjarjet tona përgjithmonë. Kjo duhet të ndryshojë.”

Dëshira për informacion më të mirë rreth rreziqeve

Bundeswehri planifikon të rritet ndjeshëm në vitet e ardhshme dhe ka rekrutuar intensivisht personel të ri për një kohë të gjatë. “Në vitet e fundit, ka pasur një theks të fortë në mundësinë e arsimit”, thotë Drescher.

“Sigurisht, është e vështirë të zgjosh vëmendjen me tema vdekjeje dhe lëndimi, por njerëzve duhet t’u thuhet: një ditë mund të jeni ushtarë me çizme të baltosura dhe armë në dorë, si pjesë e ushtrisë, duke qëndruar në tokë të huaj duke mbrojtur vlerat tona.”

Nëse Bundeswehr dëshiron të tërheqë personel në planin afatgjatë, duhet të flasë hapur për rreziqet e profesionit, beson ai. Për Drescher, kjo është pjesë e detyrës së kujdesit ndaj ushtarëve.

Pas përvojave të saj me misionet e huaja dhe atyre me ushtarët e traumatizuar, Dunja Neukam ka një rekomandim drejt politikës: “Kur merret një vendim për misionin e ardhshëm të huaj, do të doja që politikanët të mendonin me kujdes nëse ky mision mund të arrijë diçka në planin afatgjatë, nëse kemi burimet dhe personelin për të – dhe a mund të kujdesemi në mënyrë të mjaftueshme për njerëzit tanë më pas?”/DW/