BE mirëpret kthimin e Ligjit për Gjykatën Speciale në Parlament, veteranët paralajmërojnë protesta

Bashkimi Evropian ka mirëpritur vendimin e Presidentes së Kosovës, Justina Shiroka Pula, për ta kthyer në Parlament për rishqyrtim ligjin për ndryshimin dhe plotësimin e Ligjit për Dhomat e Specializuara të Kosovës.

Ndërkohë PDK insiston se Ligji do të miratohet brenda afateve të parapara, ndërsa Lëvizja Vetëvendosje ka shprehur gatishmërinë për ta mbështetur sërish, Aleanca ka kritikuar këtë zhvillim, ndërsa Organizata e Veteranëve të Luftës së UÇK-së ka paralajmëruar protesta të reja nëse Parlamenti nuk vepron me shpejtësi.

Përmes një komunikate mbrëmjen e së premtes, BE thekson se ka shprehur vazhdimisht shqetësimin e saj të thellë për nismën për ndryshimin e këtij ligji, si para ashtu edhe pas miratimit të tij nga Parlamenti i Kosovës më 6 tetor 2026.

Bashkimi Evropian kërkon të konsultohet nëse diskutimet rifillojnë në Parlament. BE i referohet frymës së shkëmbimit të letrave të vitit 2014 ndërmjet shefes së atëhershme të diplomacisë evropiane, Catherine Ashton, dhe Ish-Presidentes së Kosovës, Atifete Jahjaga. Siç rikujtohet në komunikatë, ky shkëmbim letrash përcakton modalitetet e konsultimit me BE-në para ndryshimit të legjislacionit.

“Sundimi i ligjit dhe mbrojtja e të drejtave themelore, përfshirë ato të viktimave dhe të dëshmitarëve, mbeten me rëndësi parësore,” thekson më tej Bashkimi Evropian përmes komunikatër.

BE rikujton gjithashtu se Dhomat e Specializuara të Kosovës janë institucion gjyqësor i pavarur dhe se mandati i tyre aktual dhe pavarësia e tyre duhet të respektohen plotësisht dhe pa rezerva ndërsa përfundon.

“Bashkimi Evropain shpreh solidaritet me të gjitha viktimat, të mbijetuarit dhe familjet e tyre nga të gjitha komunitetet e prekura nga mizoritë e kohës së luftës.”

Veteranët paralajmërojnë protesta

Kthimi i Ligjit për Dhomat e Specializuara të Kosovës në Parlament me kërkesë të vetë nismëtarëve të tij, Partisë Demokratike, ka rihapur debatet politike dhe procedurale për këtë çështje në Prishtinë.

Ushtruesja e detyrës së kryetares së PDK-së, Vlora Çitaku, është shprehur e bindur se Ligji për Gjykatën Speciale, do të hyjë në fuqi brenda afateve të parashikuara.

“Kërkesa e PDK-së për rikthimin e ligjit në Parlament nuk është as tërheqje prej tij – dhe as nuk e zbehë atë. Për t’u dhënë përgjigje pikëpyetjeve të ngritura, si sponsorizues i dhamë procesit edhe katër javë kohë. Qëllimi është një dhe i vetëm: të hiqet çdo mëdyshje, të forcohet baza juridike e ligjit dhe të sigurohet zbatimi i tij në praktikë,” shprehet Vlora Çitaku ndërkohë, deputeti i Lëvizjes Vetëvendosje, Adnan Rrustemi, tha se do ta mbështesin sërish Ligjin.

“Në kuptim procedural, Kuvendi aktualisht i ka dy opsione: ose ta rivotojë në lexim të parë, me shumicën prej 61 votash, ose ta kthejë procedurën në pikën fillestare. Shpresoj që sponsorizuesit ta nisin sa më parë dhe ta kalojmë sa më shpejt në Kuvend. Nuk kemi bërë ndryshime, por qëndrimi ynë ka qenë përkrahës edhe në të kaluarën,” tha Adnan Rrustemi, por ndryshe e sheh këtë zhvillim Aleanca, ku deputeti Besnik Tahiri e kritikoi kthimin e Ligjit, duke e cilësuar të dëmshëm.

“Për Aleancën është akt i papranueshëm dhe do të shohim si do të rrjedhë. Për ne, në Hagë mbrohet tregimi për liri, nuk mbrohen partitë, mbrohet e vërteta jonë. Nuk do ta lejojmë dëmtimin e kauzës së luftës për liri,” tha Besnik Tahiri.

Vullnet Bugaçku nga KDI tha se neni 84 i Rregullores së Parlamentit nuk e specifikon nëse një ligj mund të amendohet pas kthimit nga presidentja, por përcakton që komisioni përgjegjës duhet ta dorëzojë raportin brenda katër javësh.

“Deputetët e Parlamentit të Kosovës duhet t’i përgjigjen vetos së presidentes, duke vendosur nëse e pranojnë apo jo kthimin e ligjit. Nëse ligji merr 61 vota dhe deputetët nuk e pranojnë kthimin e tij nga presidentja, atëherë ai mbetet në fuqi ashtu siç është miratuar më parë. Nëse nuk i siguron 61 votat e nevojshme, pra shumicën absolute, atëherë, sipas Rregullores së Kuvendit, konsiderohet se nuk ka ligj”, ka thënë Bugaçku.

Në anën tjetër, Organizata e Veteranëve të Luftës së UÇK-së ka paralajmëruar protesta të reja nëse Parlament nuk rishikon me shpejtësi Ligjin për Dhomat e Specializuara. Nënkryetari i OVL te UÇK-së, Gazmend Syla, e cilësoi këtë zhvillim si hap prapa në përpjekjet për ndryshimin e ligjit.