Çfarë do të thotë vendimi i Hagës për UÇK-në? Clewing: Ekziston rreziku…

A e ndryshon vendimi i Hagës mënyrën si duhet parë UÇK-ja? Historian i Evropës Juglindore në Institutin Leibniz për Studime të Evropës Lindore dhe Juglindore në Regensburg dhe ekspert për Kosovën dhe historinë e Ballkanit Perëndimor, Konrad Clewing, për DW flet për fajin individual, luftën e Kosovës dhe kufijtë e gjykimit historik.

Zoti Clewing, Gjykata Speciale i shpalli Hashim Thaçin, Kadri Veselin, Rexhep Selimin dhe Jakup Krasniqin fajtorë për krime lufte, ndërsa i liroi nga akuzat për krime kundër njerëzimit. Si e vlerësoni këtë vendim si historian?

Nga njëra anë, gjykata arriti më mirë se prokuroria të dallojë përgjegjësinë individuale të të akuzuarve. Prokuroria kishte kërkuar nga 45 vjet burg për secilin prej të katërve. Gjykata tani bën një diferencim më të madh dhe arrin në dënime shumë të ndryshme. Megjithatë, për mua si historian mbetet një vështirësi themelore. Gjykata vazhdon të punojë me konceptin e “Joint Criminal Enterprise”, pra të një ndërmarrjeje të përbashkët kriminale. Dhe këtu, sipas meje, ekziston rreziku që përgjegjësia individuale dhe përgjegjësia e një grupi të shkrihen sërish me njëra-tjetrën. Dhe  sipas mendimit tim, vendimi nuk e merr sa duhet parasysh strukturën e veçantë të një lufte guerile.

Në ç’kuptim?

Një pikë që mua, si historian, më duket veçanërisht e çuditshme është kjo: në rastin e Thaçit, gjykata cakton një dënim individual prej 15 vjetësh për arrestim dhe privim lirie të paligjshëm ose arbitrar. Këtë e konsideroj historikisht të rëndësishme. Si mund të veprojë ushtarakisht një forcë guerile që nuk mund të marrë askënd rob? 

Një pikë e dytë lidhet me dënimin e Rexhep Selimit. Sipas mënyrës se si e lexoj unë arsyetimin e vendimit, atij i atribuohet përgjegjësi edhe për faktin se ka marrë pjesë në ndarjen e zonave operative dhe, si rrjedhojë, edhe për burgjet e paligjshme që ekzistonin në këto zona. Si historian, këtu shoh një problem: vetë fakti që dikush ka marrë pjesë në ndarjen e zonave ushtarake nuk mund të përbëjë krim në vetvete. Vendimtare është se çfarë përgjegjësie konkrete ka pasur ai për burgjet e paligjshme dhe për krimet e kryera aty.

Interesante ishte edhe se gjatë caktimit të dënimit, gjykatësi tha se lartësia e dënimeve duhet të japë edhe një sinjal për komunitetin ndërkombëtar dhe jurisprudencën ndërkombëtare. Natyrisht, është e rëndësishme të thuhet: dhuna e paligjshme dhe vrasjet ndëshkohen. Por nuk mund të jetë qëllimi që luftërat partizane dhe guerile të bëhen praktikisht të pamundura. Përndryshe, edhe dikush që bën rezistencë për një kauzë sado të drejtë do ta kishte pothuajse të pamundur të merrte përgjegjësi ushtarake në një luftë guerile.

Zëvendëskryeministri i Serbisë dhe ministri i Brendshëm, Ivica Dačić, e sheh këtë vendim si dëshmi se UÇK-ja ka qenë një “organizatë kriminale dhe terroriste”. A fiton me këtë vendim më shumë peshë edhe narrativa e Milosheviçit për luftën?

Vetë gjykata thotë se nuk ka gjykuar legjitimitetin e luftës. Dhe ajo nuk është përpjekur as t’i vërë krimet e UÇK-së në peshore me krimet e forcave serbe ndaj shqiptarëve të Kosovës.Ky vendim përcakton përgjegjësinë individuale të personave konkretë. Nga kjo nuk mund të nxirret automatikisht një vlerësim historik për gjithë luftën. Edhe pavarësia e Kosovës, sipas meje, nuk preket në legjitimitetin e saj nga ky vendim. Shumica shqiptare në Kosovë, pas viteve të represionit, kishte arsye shumë të forta për të mos dashur më të ishte pjesë e Serbisë. Në këto arsye historike vendimi i sotëm nuk ndryshon asgjë.

Gjermania i ka mbështetur politikisht dhe financiarisht Dhomat e Specializuara të Kosovës. A çon ky vendim tani në një rivlerësim të bashkëpunimit të atëhershëm të Perëndimit me UÇK-në?

Së pari duhet parë kronologjia. Pjesa dërrmuese e veprave për të cilat ata janë dënuar tani kanë ndodhur në pranverën e vitit 1999. Para kësaj, me sa shoh unë, kishte vetëm pak raste relevante. Nëse do të thoshim se që atëherë duhej thënë: me ju nuk bashkëpunojmë, sepse jeni kriminelë, atëherë do ta bënim kusht për bashkëpunimin që një palë në luftë t’i kishte duart krejtësisht të pastra. Në një luftë është praktikisht e pamundur t’i mbash duart krejtësisht të pastra. Prandaj edhe këtu duhet parë dinamika e përgjithshme e luftës: kronologjia, krimet e palëve të ndryshme dhe pyetja se me kë bashkëpunon në këto rrethana dhe kujt i jep mbështetje.

Ndryshe,  Trupi Gjykues i Dhomave të Specializuara të Kosovës në Hagë ka shpallur dje aktgjykimin ndaj ish-krerëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, Hashim Thaçi, Jakup Krasniqi, Kadri Veseli dhe Rexhep Selimi. Thaçi dhe Krasniqi janë dënuar me nga 25 vjet burgim, Veseli me 18 vjet, ndërsa Selimi me 13 vjet burgim. Të katër të akuzuarit janë shpallur fajtorë për katër pika të krimeve të luftës, ndërsa trupi gjykues i ka shpallur të pafajshëm për akuzat për krime kundër njerëzimit.

Hashim Thaçi dënohet me 25 vjet burg

Trupi Gjykues i Dhomave të Specializuara të Kosovës në Hagë e ka shpallur fajtor ish-presidentin e Kosovës, Hashim Thaçi, për katër pika të krimeve të luftës dhe e ka dënuar me një dënim të njësuar prej 25 vjetësh burgim.

Sipas aktgjykimit, Thaçi është shpallur fajtor për arrestim dhe ndalim të paligjshëm ose arbitrar, si krim lufte, të kryer kundër së paku 385 personave.

Ai është shpallur gjithashtu fajtor për trajtim mizor ndaj së paku 49 personave, për torturë ndaj së paku 303 personave, si dhe për vrasje të paligjshme të së paku 96 personave.

Për këto vepra, trupi gjykues ka caktuar dënime të veçanta: 15 vjet burgim për arrestimin dhe ndalimin e paligjshëm ose arbitrar, katër vjet për trajtimin mizor, 20 vjet për torturën dhe 23 vjet për vrasjen e paligjshme.

Pas shqiptimit të dënimeve individuale, trupi gjykues ka vendosur një dënim të njësuar prej 25 vjetësh burgim. Në këtë dënim llogaritet edhe koha që Thaçi ka kaluar në paraburgim.

Në të njëjtën kohë, Thaçi është shpallur i pafajshëm për një numër incidentesh të tjera të krimeve të luftës, pasi trupi gjykues ka vlerësuar se ato nuk janë vërtetuar jashtë dyshimit të arsyeshëm, se disa akuza përfshiheshin në akuza më konkrete ose se incidentet nuk ishin në juridiksionin e gjykatës.

Jakup Krasniqi dënohet me 25 vjet burgim

Trupi Gjykues i Dhomave të Specializuara të Kosovës në Hagë e ka shpallur fajtor Jakup Krasniqin për katër pika të krimeve të luftës dhe e ka dënuar me një dënim të njësuar prej 25 vjetësh burgim.

Krasniqi është shpallur fajtor për arrestim dhe ndalim të paligjshëm ose arbitrar, si krim lufte, të kryer kundër së paku 385 personave.

Ai është shpallur gjithashtu fajtor për trajtim mizor ndaj së paku 49 personave, torturë ndaj së paku 303 personave dhe vrasje të paligjshme të së paku 96 personave.

Për këto vepra penale, trupi gjykues ka caktuar dënime të veçanta: 15 vjet burgim për arrestimin dhe ndalimin e paligjshëm ose arbitrar, katër vjet për trajtimin mizor, 20 vjet për torturën dhe 23 vjet për vrasjen e paligjshme.

Pas shqiptimit të dënimeve individuale, trupi gjykues ka vendosur një dënim të njësuar prej 25 vjetësh burgim. Në këtë dënim llogaritet edhe koha që Krasniqi ka kaluar në paraburgim.

Trupi gjykues e ka shpallur Krasniqin të pafajshëm për një numër incidentesh të tjera të krimeve të luftës, me arsyetimin se ato nuk u vërtetuan jashtë dyshimit të arsyeshëm, se disa akuza përfshiheshin në akuza më konkrete ose se incidentet nuk përfshiheshin në juridiksionin e gjykatës.

Krasniqi është shpallur gjithashtu i pafajshëm për krimet kundër njerëzimit të përndjekjes, burgosjes, akteve të tjera çnjerëzore, torturës, vrasjes së paligjshme dhe zhdukjes me forcë, sipas pikave 1, 2, 4, 6, 8 dhe 10.

Kadri Veseli dënohet me 18 vjet burgim

Trupi Gjykues i Dhomave të Specializuara të Kosovës në Hagë e ka shpallur fajtor Kadri Veselin për katër pika të krimeve të luftës dhe e ka dënuar me një dënim të njësuar prej 18 vjetësh burgim.

Veseli është shpallur fajtor për pikën 3 të aktakuzës, për arrestim dhe ndalim të paligjshëm ose arbitrar, si krim lufte, të kryer kundër së paku 385 personave.

Ai është shpallur gjithashtu fajtor për trajtim mizor ndaj së paku 49 personave, torturë ndaj së paku 303 personave dhe vrasje të paligjshme të së paku 96 personave.

Për këto vepra penale, trupi gjykues ka caktuar dënime të veçanta. Për arrestimin dhe ndalimin e paligjshëm ose arbitrar është caktuar dënim prej 10 vjetësh burgim, për trajtimin mizor tre vjet, për torturën 13 vjet dhe për vrasjen e paligjshme 16 vjet burgim.

Pas përcaktimit të dënimeve individuale, trupi gjykues ka shqiptuar dënimin e njësuar prej 18 vjetësh burgim për sjelljen kriminale në tërësi. Në këtë dënim do të llogaritet edhe koha që Veseli ka kaluar në paraburgim.

Trupi gjykues e ka shpallur Veselin të pafajshëm për një numër incidentesh të krimeve të luftës, me arsyetimin se ato nuk u vërtetuan përtej dyshimit të arsyeshëm, se disa akuza ishin përfshirë në një akuzë më konkrete ose se incidentet nuk përfshiheshin në juridiksionin e gjykatës.

Veseli është shpallur gjithashtu i pafajshëm për krimet kundër njerëzimit të përndjekjes, burgosjes, akteve të tjera çnjerëzore, torturës, vrasjes së paligjshme dhe zhdukjes me forcë, sipas pikave 1, 2, 4, 6, 8 dhe 10 të aktakuzës.

Rexhep Selimi dënohet me 13 vjet burgim

Trupi Gjykues i Dhomave të Specializuara të Kosovës në Hagë e ka shpallur fajtor Rexhep Selimin për katër pika të krimeve të luftës dhe e ka dënuar me një dënim të njësuar prej 13 vjetësh burgim.

Selimi është shpallur fajtor për pikën 3 të aktakuzës, për arrestim dhe ndalim të paligjshëm ose arbitrar, si krim lufte, të kryer kundër së paku 385 personave.

Ai është shpallur gjithashtu fajtor për trajtim mizor ndaj së paku 49 personave, torturë ndaj së paku 303 personave dhe vrasje të paligjshme të së paku 96 personave.

Për këto vepra penale, trupi gjykues ka caktuar dënime të veçanta: gjashtë vjet burgim për arrestimin dhe ndalimin e paligjshëm ose arbitrar, dy vjet për trajtimin mizor, tetë vjet për torturën dhe 11 vjet për vrasjen e paligjshme.

Pas përcaktimit të dënimeve individuale, trupi gjykues ka shqiptuar dënimin e njësuar prej 13 vjetësh burgim për sjelljen kriminale në tërësi. Në këtë dënim llogaritet edhe koha që Selimi ka kaluar në paraburgim.

Trupi gjykues e ka shpallur Selimin të pafajshëm për një numër incidentesh të krimeve të luftës, me arsyetimin se ato nuk u vërtetuan përtej dyshimit të arsyeshëm, se disa akuza u përfshinë në një akuzë më konkrete ose se incidentet nuk përfshiheshin në juridiksionin e gjykatës.

Selimi është shpallur gjithashtu i pafajshëm për krimet kundër njerëzimit të përndjekjes, burgosjes, akteve të tjera çnjerëzore, torturës, vrasjes së paligjshme dhe zhdukjes me forcë, sipas pikave 1, 2, 4, 6, 8 dhe 10 të aktakuzës.

Pas shqiptimit të dënimit, trupi gjykues ka udhëzuar Zyrën Administrative që aktgjykimin ta shpërndajë në formë elektronike, ndërsa të akuzuarve t’u dorëzohen edhe kopje të legalizuara në gjuhën angleze. Versioni në gjuhën shqipe do t’u dorëzohet pasi të jetë përgatitur.

Trupi gjykues: Nuk kishte krime kundër njerëzimit nga udhëheqësit e UÇK-së

Kryetari i trupit gjykues në Dhomat e Specializuara në hagë, Charles Smith ka thënë se trupi gjykues ka konstatuar se nuk ka pasur krime kundër njerëzimit nga katër udhëheqësit e UÇK-së.

“Lidhur me ekzistencën e një sulmi të përhapur kundër popullatës civile si kusht për krime kundër njerëzimit, Trupi gjykues konstatoi se ZPS-ja nuk ka arritur të vërtetojë se ishte kryer ky sulm i përhapur gjerësisht kundër popullatës civile”, ka thënë Smith.

Ai ka thënë po ashtu se trupi gjykues tha se nuk është bindur se personat e shënjestruar mund të cilësohen si “popullatë civile” – një element që lidhet me akuzat për krime kundër njerëzimit.

Trupi gjykues: Thaçi dha kontribut të qenësishëm në zbatimin e qëllimit kriminal

Në vijim të seancës përfundimtare të Trupit gjykues në Dhomat e Specializuara në Hagë ndaj ish-krerëve të UÇK-së, kryetari i Trupit gjykues, Charles Smith, ka paraqitur konstatimet lidhur me rolin e Hashim Thaçit në krimet për të cilat është ngritur aktakuza.

Smith ka deklaruar se Trupi Gjykues ka konstatuar se Thaçi ka dhënë “kontribut të qenësishëm në zbatimin e qëllimit kriminal të përbashkët”.

Sipas konstatimeve të lexuara nga Smith, Thaçi, si anëtar i Shtabit të Përgjithshëm dhe shef i Drejtorisë Politike, ishte “anëtar kyç” në formulimin dhe zbatimin e këtij qëllimi.

Sipas Trupit Gjykues, Drejtoria Politike kishte kompetencë pothuajse ekskluzive mbi vendimet politike të UÇK-së dhe krijoi vizionin politik të saj. Në këtë kuadër, sipas Trupit gjykues, përfshihej shënjestrimi i personave të konsideruar kolaboracionistë, krijimi i strukturave për këtë qëllim dhe përdorimi i komunikatave e deklaratave publike kundër kundërshtarëve.

Smith ka thënë se Thaçi, së bashku me të akuzuarit e tjerë, kishte marrë pjesë në emërimin e personave në pozita kyçe komanduese, duke mundësuar, sipas gjykatës, zbatimin e planit në nivele të ndryshme të hierarkisë së UÇK-së.

Sipas Trupit Gjykues, Thaçi kishte marrë pjesë dhe kishte inkurajuar kryerjen e krimeve në mënyra të ndryshme.

Smith ka përmendur pjesëmarrjen e Thaçit në arrestimin, ndalimin dhe marrjen në pyetje të 13 parlamentarëve në Qirez dhe Baicë, si dhe arrestimin, ndalimin, transferimin dhe vrasjen e paligjshme të Behajdin Allaçit.

Lidhur me Allaçin, Trupi Gjykues ka konstatuar se ai kishte pasur një mosmarrëveshje serioze me Thaçin dhe Azem Sylën dhe se, para zhdukjes, kishte qenë nën vëzhgimin e shërbimit të zbulimit të UÇK-së.

Sipas Smithit, më 11 qershor 1998, Allaçi shkoi në Shtabin e UÇK-së në Drenoc, ku pak më pas mbërritën Thaçi dhe Veseli. Trupi Gjykues ka konstatuar se ata e morën Allaçin në pranga dhe se ai nuk u pa më.

“Trupi gjykues është i bindur se ai u vra. Për të fshehur përgjegjësinë, personat në fjalë ndërmorën masa të ndryshme. Më 1 nëntor 1998 u publikua komunikata 61 nga Shtabi i Përgjithshëm i UÇK-së, ku thuhej se Behajdin Allaçi kishte rënë dëshmor në betejë. Kjo ishte shpifje që kishte për qëllim të fshihte të vërtetën për atë që i kishte ndodhur Behajdin Allaçit. Po ashtu, pas luftës, Hashim Thaçi, Kadri Veseli dhe Azem Syla u përpoqën të qetësonin familjen e Behajdin Allaçit me ryshfet dhe me premtime në mënyrë që të hiqte dorë nga kërkimi i drejtësisë dhe i së vërtetës. Është meritë e jashtëzakonshme e familjes që u rezistoi këtyre ofertave”, tha Smith.

Trupi Gjykues ka konstatuar gjithashtu se Thaçi kishte dijeni për një numër të konsiderueshëm krimesh të kryera ndaj personave të konsideruar kundërshtarë, përfshirë arrestime dhe ndalime të paligjshme, keqtrajtime dhe vrasje.

Sipas Smithit, pavarësisht kësaj, Thaçi nuk ndërmori hapa për parandalimin, hetimin ose ndëshkimin e këtyre krimeve.

Gjykatësi tha se Thaçi, sipas konstatimeve të Trupit Gjykues, kontribuoi edhe në politikën e mosndëshkimit, përhapi ose ndihmoi në përhapjen e informacionit të rremë për të ndaluarit dhe viktimat, si dhe dha garanci për respektimin e së drejtës humanitare ndërkombëtare në emër të UÇK-së.

Trupi gjykues: Veseli mori pjesë dhe inkurajoi kryerjen e krimeve

Trupi Gjykues në rastin ndaj ish-krerëve të UÇK-së ka konstatuar se Kadri Veseli dha “kontribut të qenësishëm” në zbatimin e qëllimit të përbashkët kriminal.

Sipas gjykatësit Charles Smith, Veseli, si shef i Drejtorisë së Zbulimit dhe anëtar i Drejtorisë Politike, ishte i përfshirë personalisht në identifikimin dhe shënjestrimin e personave të konsideruar kundërshtarë të UÇK-së.

Trupi Gjykues ka konstatuar se Veseli mori pjesë dhe inkurajoi kryerjen e krimeve, përfshirë arrestimin, ndalimin, transferimin dhe vrasjen e paligjshme të Behajdin Allaçit.

Sipas konstatimeve të lexuara nga Smith, Veseli kishte dijeni për krimet e kryera ndaj kundërshtarëve, përfshirë arrestimet dhe ndalimet e paligjshme, keqtrajtimet dhe vrasjet.

Sipas Trupit Gjykues, ai nuk ndërmori hapa për parandalimin, hetimin ose ndëshkimin e këtyre krimeve.

Smith ka theksuar se informacioni i zbulimit mbi bazën e të cilit persona të ndryshëm u arrestuan, u ndaluan apo u vranë, përbëhej nga thashetheme të paverifikuara. Sipas tij, nuk kishte tregues se viktimat ishin spiunë ose kolaboracionistë.

Trupi gjykues: Selimi luajti rol thelbësor në krijimin e zonave operative dhe njësive të UÇK-së

Trupi Gjykues ka konstatuar se Rexhep Selimi dha “kontribut të qenësishëm” në zbatimin e qëllimit të përbashkët.

Sipas gjykatësit Charles Smith, Selimi ishte anëtar themelues i UÇK-së dhe anëtar i Shtabit të Përgjithshëm. Ai kishte shërbyer edhe si shef i Drejtorisë Operative dhe Inspektor i Përgjithshëm.

Trupi Gjykues ka konstatuar se Selimi luajti rol thelbësor në krijimin e zonave operative dhe njësive të UÇK-së. Sipas Smithit, ai i inspektoi rregullisht këto zona dhe merrte raporte për persona të dyshuar dhe kolaboracionistë.

Sipas konstatimeve, Selimi ishte në dijeni se njësitë e UÇK-së, për të cilat ishte përgjegjës t’i inspektonte, po shënjestronin persona të dyshuar dhe kolaboracionistë.

Smith ka thënë se Selimi mori pjesë në arrestimin dhe ndalimin e 13 parlamentarëve në Qirez dhe ishte i pranishëm në disa prej vendeve të krimeve të përfshira në aktakuzë.

Trupi Gjykues ka konstatuar gjithashtu se Selimi kishte dijeni për një numër të konsiderueshëm krimesh, por nuk ndërmori hapa për parandalimin, hetimin ose ndëshkimin e tyre.

Sipas Smithit, në një rast Selimi ndërhyri personalisht për lirimin e katër pjesëtarëve të UÇK-së të ndaluar për krijimin e një qendre të paligjshme ndalimi.

Trupi gjykues: Krasniqi inkurajoi kryerjen e krimeve ndaj personave të konsideruar kundërshtarë

Trupi Gjykues në rastin ndaj ish-krerëve të UÇK-së ka konstatuar se Jakup Krasniqi dha “kontribut të qenësishëm” në zbatimin e qëllimit të përbashkët kriminal.

Sipas gjykatësit Charles Smith, Krasniqi, si anëtar i Shtabit të Përgjithshëm dhe i Drejtorisë Politike, si dhe zëdhënës e zëvendëskomandant i UÇK-së, ishte anëtar kyç në formulimin dhe zbatimin e politikës së shënjestrimit të personave të konsideruar kundërshtarë.

Trupi Gjykues ka konstatuar se Krasniqi, përmes komunikatave, deklaratave politike, fjalimeve publike dhe urdhrave, inkurajoi kryerjen e krimeve ndaj personave të konsideruar kundërshtarë.

Sipas Smithit, në këto deklarata merrej përsipër përgjegjësia për vrasje dhe masa ndëshkuese ndaj personave të cilësuar kolaboracionistë, ndërsa shprehej tolerancë ndaj krimeve kundër tyre.

Krasniqi, sipas konstatimeve të Trupit Gjykues, së bashku me të akuzuarit e tjerë, mori pjesë në krijimin e strukturave, përfshirë policinë ushtarake, shërbimin e zbulimit dhe kundërzbulimit dhe njësitë speciale, të cilave iu dhanë detyra në zbatimin e politikës ndaj kundërshtarëve.

Trupi Gjykues ka konstatuar gjithashtu se Krasniqi kishte dijeni për një numër të konsiderueshëm krimesh, përfshirë arrestime dhe ndalime të paligjshme, keqtrajtime dhe vrasje.

Sipas Smithit, megjithëse kishte dijeni për këto krime, Krasniqi nuk ndërmori hapa të mirëfilltë për parandalimin, hetimin ose ndëshkimin e tyre. Përkundrazi, ai u angazhua në përpjekje për mohimin ose minimizimin e pretendimeve për krime dhe e portretizoi UÇK-në si organizatë që respektonte të drejtën humanitare ndërkombëtare.

Trupi gjykues: Të akuzuarit vepruan së bashku për një qëllim të përbashkët kriminal

Trupi gjykues ka thënë se përgjegjësia e katër të akuzuarve është individuale, por konstatoi se ata vepruan së bashku dhe arritën marrëveshje për një qëllim të përbashkët kriminal.

Sipas Trupit gjykues, ata ngritën bashkërisht objekte ndalimi, u caktuan personave të tjerë role dhe pozita për realizimin e këtij qëllimi dhe lëshuan komunikata përmes të cilave përhapnin qëndrimet dhe politikat e tyre.

Trupi gjykues konstatoi gjithashtu se të akuzuarit siguruan pandëshkueshmëri të plotë për kryesit e krimeve.

Sipas konstatimeve të trupit gjykues, në mesin e personave të shënjestruar ishin anëtarë dhe përfaqësues të forcave të tjera politike ose ushtarake, veçanërisht persona të lidhur me LDK-në dhe FARK-un.

Smith: 96 persona u vranë nga pjesëtarë të UÇK-së, u vërtetuan edhe tortura

Trupi gjykues në rastin ndaj ish-krerëve të UÇK-së ka konstatuar se, ndërmjet prillit të vitit 1998 dhe qershorit të vitit 1999, pjesëtarë të UÇK-së kryen veprime që çuan në vrasjen e 96 personave që nuk merrnin pjesë aktive në luftime.

Këto konstatime, sipas gjykatësit Charles Smith, lidhen me ngjarje të ndodhura në 12 komuna të Kosovës dhe në një rreth në Shqipëri.

Duke paraqitur konstatimet për akuzën e vrasjes së paligjshme si krim lufte, Smith tha se trupi gjykues ka konstatuar gjithashtu se Zyra e Prokurorit të Specializuar ka vërtetuar kryerjen e krimeve të luftës të trajtimit mizor dhe torturës ndaj disa personave në Kosovë dhe në dy qarqe të Shqipërisë.

Sipas konstatimeve të trupit gjykues, të ndaluar të shumtë janë rrahur rëndë, ndërsa disa prej tyre, si pasojë e keqtrajtimit, nuk kanë qenë në gjendje të qëndronin në këmbë. Në disa raste, sipas Smithit, rrahjet kanë shkaktuar edhe vdekje.

Trupi gjykues ka konstatuar gjithashtu raste të keqtrajtimit të rëndë fizik, përfshirë thyerje të gjymtyrëve dhe dëmtime të tjera.

Smith tha se dëshmitarët kanë folur edhe për pasoja afatgjata të keqtrajtimit, përfshirë dhimbje të vazhdueshme dhe probleme me gjumin.

Trupi gjykues: ZPS arriti të vërtetojë arrestimin e paligjshëm të së paku 385 personave

Trupi gjykues ka konstatuar se Zyra e Prokurorit të Specializuar arriti të vërtetojë se ishte kryer krimi i luftës i arrestimit të paligjshëm ndaj së paku 385 personave.

Smith ka deklaruar se midis UÇK-së dhe forcave të RFJ-së, përkatësisht forcave serbe, ka ekzistuar një konflikt i armatosur jondërkombëtar nga fundi i marsit 1998 deri më 20 qershor 1999.

Sipas tij, krimet për të cilat janë ngritur akuzat janë kryer në kontekstin e këtij konflikti dhe viktimat, në periudhën përkatëse, gëzonin mbrojtje sipas së drejtës humanitare ndërkombëtare.

Ndërkaq, incidentet që kanë ndodhur pas 20 qershorit 1999, sipas konstatimit të trupit gjykues, nuk mund të cilësohen si krime lufte, pasi konflikti i armatosur kishte përfunduar.

Duke kaluar te akuzat për krime lufte, Smith ka thënë se trupi gjykues ka konstatuar se, ndërmjet prillit 1998 dhe 20 qershorit 1999, të paktën 385 persona janë privuar arbitrarisht nga liria nga anëtarë të UÇK-së.

Sipas tij, arrestimet janë kryer nga anëtarë të UÇK-së, përfshirë pjesëtarë të policisë ushtarake, ndërsa të arrestuarit janë dërguar në qendra ndalimi të kontrolluara nga UÇK-ja në 14 komuna të Kosovës dhe në disa lokacione në veri të Shqipërisë.

Smith: Çështja nuk ka të bëjë me legjitimitetin e UÇK-së dhe synimin e saj për Kosovën e pavarur

Kryetari i Trupit Gjykues në rastin ndaj ish-krerëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, Charles Smith, ka thënë se procesi gjyqësor në Hagë lidhet vetëm me faktet dhe rrethanat që kanë të bëjnë me akuzat ndaj Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Rexhep Selimit dhe Jakup Krasniqit.

Në fjalën hapëse, Smith ka theksuar se çështja nuk ka të bëjë me legjitimitetin e UÇK-së dhe synimin e saj për një Kosovë të pavarur.

“Kjo çështje gjyqësore ka të bëjë me veprimet dhe sjelljen e të akuzuarve, zotit Thaçi, zotit Veseli, zotit Selimi dhe zotit Krasniqi, sikurse e paraqitën në aktakuzë. Çështja ka të bëjë vetëm me faktet dhe rrethanat që lidhen me akuzat kundër të akuzuarve në këtë çështje gjyqësore. Kjo çështje gjyqësore nuk ka të bëjë me legjitimitetin e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës dhe synimin e saj për një Kosovë të pavarur”, ka theksuar Smith.

Ai ka thënë se procesi nuk ka të bëjë as me vlerësimin e përgjegjësive të njërës palë ndaj tjetrës, apo me krimet e kryera nga forcat dhe paraushtarakët serbë kundër shqiptarëve të Kosovës.

“Kjo çështje gjyqësore ka të bëjë vetëm me pyetjet se a janë kryer krimet e pretenduara në aktakuzë dhe a mund të mbahen penalisht përgjegjës të akuzuarit për ato. Më konkretisht, për krimet që pretendohet se janë kryer kundër serbëve, romëve dhe në veçanti kundër shqiptarëve të Kosovës nga disa anëtarë të UÇK-së dhe nga vetë të akuzuarit”, ka theksuar Smith.

Sipas tij, lidhur me këtë aspekt, përgjegjësia penale para Dhomave të Specializuara është vetëm personale.

“Ky parim mishërohet në kornizën ligjore të Dhomave të Specializuara. Ai i jep juridiksion kësaj gjykate vetëm mbi persona fizikë. Rrjedhimisht, Dhomat e Specializuara përballen me përgjegjësi penale persona vetëm për krimet që ata i kanë kryer individualisht. Në këtë çështje gjyqësore akuzat e paraqitura nga Prokurori i Specializuar kanë të bëjnë vetëm me përgjegjësinë penale individuale të të akuzuarve. Gjatë marrjes së vendimit në lidhje me këtë aspekt, trupi gjykues u udhëhoq nga parimi se roli i tij është të vërtetojë provat për të përcaktuar të vërtetën dhe për të siguruar që drejtësia të vihet në vend. Siç ka thënë burri i shtetit dhe kryeministri britanik Benjamin Disraeli: ‘Drejtësia është e vërteta në veprim’”, ka theksuar tutje Smith.

Ai ka thënë se ishte përgjegjësi e trupit gjykues ta kryejë këtë gjykim duke respektuar dhe duke u përputhur parimeve të procesit ligjor të rregullt, zbatimit të standardit të vërtetimit jashtë dyshimit të arsyeshëm dhe të mos-shpalljes fajtor të kërkujt pa qenë i bindur jashtë dyshimit të arsyeshëm për fajësinë e personit.

“Ky trup gjykues gjatë këtyre tre viteve e gjysmë ka qenë i përkushtuar për respektimin e këtyre parimeve”, ka nënvizuar Smith në fjalën e tij hapëse.

Dhomat e Specializuara të Kosovës, të njohura si Gjykata Speciale, me seli në Hagë, sot do ta shpallin aktgjykimin ndaj ish-krerëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Jakup Krasniqi dhe Rexhep Selimi.

Seanca në Hagë do të nisë në orën 10:00, ndërsa në Kosovë transmetimi i deklarimit në sallën e gjyqit do të bëhet me 10 minuta vonesë. Sipas njoftimit të Speciales, seanca pritet të zgjasë rreth dy orë.

Nga Qeveria e Kosovës, në Hagë për ta përcjellë seancën pritet të jenë zëvendëskryeministri dhe ministri i Jashtëm i Kosovës, Glauk Konjufca, si dhe ministri për Punë, Familje dhe Vlera të Luftës Çlirimtare, Andin Hoti.

Aktgjykimi do të shpallet pas një procesi gjyqësor që zgjati rreth gjashtë vjet. Katër ish-krerët e UÇK-së akuzohen për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit, ndërsa janë deklaruar të pafajshëm për të gjitha pikat e aktakuzës.

Prokuroria pretendon se ata kishin autoritet të mjaftueshëm për të marrë pjesë në një plan të përbashkët kriminal. Në anën tjetër, mbrojtja argumenton se UÇK-ja ishte një forcë guerile e decentralizuar dhe se pushteti real shpesh ishte në nivel lokal.

Pritja për aktgjykimin ka nisur që dje edhe në Prishtinë. Qytetarë të shumtë janë mbledhur në sheshin “Skënderbeu”, ku kanë kaluar natën për ta pritur vendimin e sotëm, i cili pritet të jetë një vendim tejet i rëndësishme për vendin.

Edhe qytetarët që kanë ardhur në Hagë kanë nisur të mblidhen për të ndjekur në ambient të hapur shpalljen e aktgjykimit të Gjykatës Speciale.