Samiti i NATO-s, Aleatët: Arktiku, shpenzimet e mbrojtjes dhe Ukraina

Siguria në Arktik, shpenzimet e mbrojtjes, ambiciet bërthamore të Iranit dhe mbështetja ushtarake për Ukrainën dominuan deklaratat e liderëve të NATO-s para takimeve me dyer të mbyllura sot në ditën e dytë dhe të fundit të Samitit në Ankara, raporton Agjencia turke e lajmeve, Anadolu.

Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, tha se aleatët duhet të sigurojnë që Rusia dhe Kina të mos fitojnë qasje më të madhe në Arktik, duke e cilësuar rajonin si një teatër strategjik gjithnjë e më të rëndësishëm. Duke iu përgjigjur pyetjeve për Grenlandën, Rutte tha se NATO ka “një proces të mirë” në lidhje me ishullin.

Duke folur për sigurinë në Lindjen e Mesme dhe lundrimin në Ngushticën e Hormuzit, ai tha se pret që aleatët të rikonfirmojnë se Irani “nuk duhet të ketë kurrë armë bërthamore”.

Mark Rutte i atribuoi presidentit amerikan, Donald Trump meritën për ribalancimin e shpenzimeve të mbrojtjes midis Amerikës së Veriut dhe Evropës, duke thënë se aleanca ka hyrë në një fazë më të fortë, të cilën e përshkroi si “NATO 3.0″.

– Kanadaja: Shpenzimet e mbrojtjes dhe siguria në Arktik

Kryeministri kanadez, Mark Carney, tha se mjedisi i sigurisë ka ndryshuar në mënyrë dramatike, duke përmendur luftën hibride, raketat hipersonike dhe Rusinë si kundërshtarin e drejtpërdrejtë të NATO-s.

Ai tha se Kanadaja do t’i rrisë shpenzimet e mbrojtjes nga 1,5 për qind në 4 për qind të PBB-së brenda dy viteve të ardhshme dhe njoftoi zgjatjen e misionit kanadez “Operation Reassurance” në Letoni.

Carney tha se barra e mbrojtjes po zhvendoset nga SHBA-ja drejt Kanadasë dhe Evropës, por theksoi se Trump mbetet i përkushtuar ndaj NATO-s, duke pritur një kontribut më të madh nga aleatët. Ai bëri thirrje gjithashtu për uljen e tensioneve në Lindjen e Mesme.

– Danimarka: Riarmatosja, Ukraina dhe Grenlanda

Kryeministrja daneze, Mette Frederiksen, tha se riarmatosja e Evropës dhe një bazë më e fortë industriale transatlantike e mbrojtjes duhet të jenë prioriteti kryesor i samitit.

Ajo kërkoi mbështetje shtesë për Ukrainën dhe më shumë presion ndaj Rusisë. Për Grenlandën, Frederiksen përsëriti se ishulli “nuk është në shitje” dhe se vetëm populli i Grenlandës mund të vendosë për të ardhmen e tij.

– Holanda: Një Evropë më e fortë brenda NATO-s

Kryeministri holandez, Rob Jetten, tha se NATO po zbaton angazhimet e marra vitin e kaluar duke ndërtuar një Evropë më të fortë brenda një aleance më të fortë.

Ai theksoi nevojën për një zgjidhje diplomatike të tensioneve që lidhen me Iranin.

– Polonia: Prani e përhershme ushtarake amerikane

Presidenti polak, Karol Tadeusz Nawrocki, tha se Rusia mbetet kërcënimi kryesor për NATO-n dhe se Polonia dëshiron krijimin e një baze të përhershme për trupat amerikane.

Ai shtoi se Polonia vazhdon të investojë fuqishëm në forcimin e ushtrisë së saj.

– Hungaria: As trupa, as armë për Ukrainën

Kryeministri hungarez, Peter Magyar, përsëriti kundërshtimin e Budapestit ndaj një angazhimi më të thellë ushtarak në Ukrainë.

Ai tha se Hungaria nuk do të dërgojë armë apo trupa në Ukrainë.

– Islanda: Grenlanda u përket banorëve të saj

Kryeministrja islandeze, Kristrun Frostadottir, tha se e ardhmja e Grenlandës duhet të vendoset vetëm nga populli i saj dhe se NATO duhet të fokusohet më shumë te kërcënimi rus.

– Suedia: Gatishmëria, industria e mbrojtjes dhe Ukraina

Kryeministri suedez, Ulf Kristersson, tha se NATO duhet të jetë e përgatitur për një sërë skenarësh që lidhen me Rusinë.

Ai tha se Suedia synon të arrijë objektivin e NATO-s për investime në mbrojtje prej 5 për qind të PBB-së deri në vitin 2030 dhe theksoi vazhdimin e mbështetjes ushtarake për Ukrainën.

– Greqia: Shtylla evropiane brenda NATO-s

Kryeministri grek, Kyriakos Mitsotakis, tha se aleatët evropianë po marrin përgjegjësi më të madhe për sigurinë e tyre dhe mbështeti një shtyllë më të fortë evropiane brenda NATO-s.

– Estonia: Mbrojtje më e fortë përballë Rusisë

Kryeministri estonez, Kristen Michal, tha se Estonia po investon gati 7 për qind të PBB-së në mbrojtje dhe kërkoi forcimin e kapaciteteve ushtarake kundër Rusisë.

– Norvegjia: Siguria në Arktik dhe mbështetja për Ukrainën

Kryeministri norvegjez, Jonas Gahr Store, tha se nuk pret tërheqjen e pranisë ushtarake amerikane nga Evropa dhe nënvizoi rolin e Norvegjisë në sigurinë e Arktikut.

– Finlanda: Evropa po merr më shumë përgjegjësi

Presidenti finlandez, Alexander Stubb, tha se NATO ka pësuar një transformim të jashtëzakonshëm në vitet e fundit, me rritjen e shpenzimeve të mbrojtjes dhe përgjegjësisë evropiane.

– Mbretëria e Bashkuar: Unitet në kohë krize

Kryeministri britanik, Keir Starmer, tha se samiti i Ankarasë zhvillohet në një moment kritik dhe se ai ofron një mundësi për anëtarët e NATO-s që të tregojnë unitetin dhe forcën e tyre kolektive përballë sfidave globale në rritje./AA/