Studimi, Science Alert: Gjumi i shpeshtë i pasdites mund të jetë një shenjë e hershme e demencës
Një studim i ri tregon se gjumi i shpeshtë gjatë ditës tek të moshuarit lidhet me një rrezik dukshëm më të lartë të zhvillimit të demencës. Hulumtimi sugjeron që zakoni i gjumit të pasdites mund të jetë një tregues i hershëm i dobësimit të funksioneve kognitive, dhe jo thjesht një zakon i padëmshëm, shkruan Science Alert.
Rezultatet e studimit të ri
Shkencëtarët e udhëhequr nga psikologu Adam Spiro i Universitetit Johns Hopkins analizuan të dhëna nga 995 persona mbi moshën 65 vjeç, të mbledhura përmes Studimit Kombëtar të Shëndetit dhe Plakjes, NHATS. Në fillim të ndjekjes, asnjë nga pjesëmarrësit nuk kishte shenja të demencës. Gjatë një periudhe mesatare pesëvjeçare, 417 pjesëmarrës, ose 41.9 për qind, zhvilluan demencë të mundshme ose të mundshme.
Pas marrjes në konsideratë të faktorëve të tillë si mosha, seksi, arsimi dhe zakone të ndryshme shëndetësore, studiuesit zbuluan se njerëzit që flinin çdo ditë ose pothuajse çdo ditë kishin një shkallë 48 për qind më të lartë të demencës krahasuar me ata që nuk e bënin.
Në mënyrë të ngjashme, gjumi i paqëllimshëm shoqërohej me një rrezik 39 për qind më të lartë. Analiza, e botuar në The Journals of Gerontology, Seria A, zbuloi gjithashtu se marrja e një sy gjumë të shkurtër deri në 30 minuta shoqërohej me një rrezik 40 për qind më të lartë të demencës krahasuar me njerëzit që nuk flinin gjatë ditës.
Një lidhje dypalëshe
Është e rëndësishme të theksohet se studimi nuk vërteton se gjumi i përditshëm shkakton demencë. Lidhja ka të ngjarë të jetë më komplekse dhe mund të jetë dypalëshe. “Gjumi më i shpeshtë mund të jetë një tregues i ndryshimeve në tru, jo domosdoshmërisht një shkak i tyre, që çojnë në demencë,” thotë Spira.
Me fjalë të tjera, ndryshimet neurologjike që dëmtojnë funksionin kognitiv mund të shkaktojnë gjithashtu rritje të përgjumjes. Në këtë rast, gjumi i shpeshtë nuk është shkaku, por një simptomë e ndryshimeve ekzistuese në tru.
Ndikimi i gjumit të natës
Gjumi i ditës shpesh shërben si kompensim për gjumin e dobët të natës, por gjithashtu mund të prishë gjumin e natës. Ekipi i hulumtimit mori në konsideratë këta faktorë. Në analizë, ata rregulluan të dhënat për të përjashtuar ndikimin e kohëzgjatjes së gjumit të natës, përgjumjes gjatë ditës dhe rrezikut të apnesë. Rezultatet treguan se lidhja midis gjumit të shpeshtë, të paqëllimshëm dhe të shkurtër dhe rrezikut të demencës mbeti statistikisht e rëndësishme.
Treguesi i rrezikut potencial
Edhe pse natyra e kësaj lidhjeje nuk është kuptuar ende plotësisht, shkencëtarët shpresojnë se hulumtimet e mëtejshme do të japin përgjigje konkrete. Nëse lidhja konfirmohet, gjurmimi i zakoneve të gjumit të ditës mund të bëhet një mjet i dobishëm në parandalimin e demencës.
“Nëse provat e ardhshme konfirmojnë një marrëdhënie shkakësore, gjumi i ditës mund të bëhet një faktor tjetër rreziku i modifikueshëm në parandalimin parësor të demencës tek të rriturit e moshuar”, thonë studiuesit. “Edhe nëse marrëdhënia nuk është shkakësore, zakonet e gjumit të përditshëm mund të shërbejnë si një tregues i dobishëm i rrezikut të demencës në të ardhmen. Kjo do të ndihmonte në orientimin e studimeve parandaluese drejt grupeve me rrezik të lartë,” përfundojnë ata në punimet e studimit.
